1916 Yılı Kırgızistan İsyanı (Rus İmparatorluğu’nun Sömürge Politikasına Karşı Kırgız Halkının Millî Kurtuluş Mücadelesi)

Vedat Tüfekçi

1916 Yılı Kırgızistan İsyanı (Rus İmparatorluğu’nun Sömürge Politikasına Karşı Kırgız Halkının Millî Kurtuluş Mücadelesi)

Öz

1916 Türkistan veya Ürkün İsyanı, Temmuz 1916’da Kırgızların yaşadığı topraklarda başladı ve 1917’de Rusya’da gerçekleşen Şubat Devrimi ile son buldu. Çarlık yönetimine karşı Kırgızistan merkezli başlayan isyan kısa süre içerisinde Özbek ve Kazakistan topraklarına yayıldı. İsyan, Birinci Dünya Savaşı’nda zorunlu askerlik hizmetinden muaf tutulan 19-43 yaş arası Müslümanların zorla askere alınmak istenmesi üzerine ortaya çıktı ve Rus ordusu tarafından şiddetli bir şekilde bastırıldı. Binlerce Kazak ve Kırgız öldürüldü veya Çin’e göç etmek zorunda bırakıldı. Çarlık yönetiminin Kırgızlar üzerindeki baskısı Şubat Devrimi ile son bulsa da Rusya, Ekim Devrimi gerçekleşene kadar bölgede tam hâkimiyet kuramadı. Sovyet rejimi ile Kırgızlar için rahat bir dönem başladı ve Kırgız liderler yeni rejim tarafından Çarlık rejimine karşı kahraman ilan edildiler.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Kırgızkoy Respubliki Sentralniy Gosudarstvenniy Arhiv SGA, (Kırgız Cumhuriyeti Devlet Merkez Arşivi)
Nasionalnaya Akademiya Nauk Kırgızkoy Respubliki НАН KP, Kırgız Cumhuriyeti Ulusal Bilimler Akademisi
1916 Cılkı Kırgızistan’dakı Kötörülüş, Der. P. Kazıbayev, Bişkek, 1996.
1916 Cıldagı Kötörülüştün 90. Cıldıgı: İlimnıy Konferensiyalardın Materialdagı, Kırgızistan Tarihinin Meseleleri, No. 3.
BROİDO, G. İ., Vosstaniye Kırgız vı 1916, Moskova, 1925.
BUDYANSKİY, David, İstoriya Bejensev-Kırgızkov (1916-1927 Godı), Bişkek, 2007
İLYASOV, S.İ., Zemelnıye otnoşeniya vı Kırgızii v Kontse 19. Naçale 20. Veka, Frunze, Kırgızstan Bilim Akademisi Yayınları, 1963,
KRONGART G. К., Naseleniye Yujnova Kazakstana i Severnoy Kirgizii vı Poslednıy Treti 19. Naçale 20. Veka (1867-1914), Doktora Tezi, 1985.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Vedat Tüfekçi
Germany

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2021

Gönderilme Tarihi

17 Şubat 2021

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA73WF39YD

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tüfekçi, V. (2021). 1916 Yılı Kırgızistan İsyanı (Rus İmparatorluğu’nun Sömürge Politikasına Karşı Kırgız Halkının Millî Kurtuluş Mücadelesi). Journal of Humanities and Tourism Research, 11(1), 162-176. https://izlik.org/JA73WF39YD

AMA

1.Tüfekçi V. 1916 Yılı Kırgızistan İsyanı (Rus İmparatorluğu’nun Sömürge Politikasına Karşı Kırgız Halkının Millî Kurtuluş Mücadelesi). JoHUT. 2021;11(1):162-176. https://izlik.org/JA73WF39YD

Chicago

Tüfekçi, Vedat. 2021. “1916 Yılı Kırgızistan İsyanı (Rus İmparatorluğu’nun Sömürge Politikasına Karşı Kırgız Halkının Millî Kurtuluş Mücadelesi)”. Journal of Humanities and Tourism Research 11 (1): 162-76. https://izlik.org/JA73WF39YD.

EndNote

Tüfekçi V (01 Mart 2021) 1916 Yılı Kırgızistan İsyanı (Rus İmparatorluğu’nun Sömürge Politikasına Karşı Kırgız Halkının Millî Kurtuluş Mücadelesi). Journal of Humanities and Tourism Research 11 1 162–176.

IEEE

[1]V. Tüfekçi, “1916 Yılı Kırgızistan İsyanı (Rus İmparatorluğu’nun Sömürge Politikasına Karşı Kırgız Halkının Millî Kurtuluş Mücadelesi)”, JoHUT, c. 11, sy 1, ss. 162–176, Mar. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73WF39YD

ISNAD

Tüfekçi, Vedat. “1916 Yılı Kırgızistan İsyanı (Rus İmparatorluğu’nun Sömürge Politikasına Karşı Kırgız Halkının Millî Kurtuluş Mücadelesi)”. Journal of Humanities and Tourism Research 11/1 (01 Mart 2021): 162-176. https://izlik.org/JA73WF39YD.

JAMA

1.Tüfekçi V. 1916 Yılı Kırgızistan İsyanı (Rus İmparatorluğu’nun Sömürge Politikasına Karşı Kırgız Halkının Millî Kurtuluş Mücadelesi). JoHUT. 2021;11:162–176.

MLA

Tüfekçi, Vedat. “1916 Yılı Kırgızistan İsyanı (Rus İmparatorluğu’nun Sömürge Politikasına Karşı Kırgız Halkının Millî Kurtuluş Mücadelesi)”. Journal of Humanities and Tourism Research, c. 11, sy 1, Mart 2021, ss. 162-76, https://izlik.org/JA73WF39YD.

Vancouver

1.Vedat Tüfekçi. 1916 Yılı Kırgızistan İsyanı (Rus İmparatorluğu’nun Sömürge Politikasına Karşı Kırgız Halkının Millî Kurtuluş Mücadelesi). JoHUT [Internet]. 01 Mart 2021;11(1):162-76. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73WF39YD