Muş İlinin Tarımsal Mekanizasyon Seviyesi ile Mekanizasyonda Kullanılan Tarım Alet ve Makinelerinin Projeksiyon Tahmini

Öz

Bu çalışmada, Muş iline ait toprak işleme makineleri, ekim makineleri, hasat-harman makineleri ile traktör sayıları ve tarımsal mekanizasyon düzeyi (kW, kW ha⁻¹, traktör 1000 ha⁻¹, ha traktör⁻¹) gibi incelenmiş; 2014-2023 dönemine ait veriler kullanılarak 2024-2033 yıllarına yönelik projeksiyon tahminleri yapılmıştır. Mekanizasyon donanımlarındaki artışa ilişkin tahminlerde, özellikle 11-24 beygir gücü (BG) aralığındaki traktör grubunda en yüksek artışın yaşanacağı öngörülmektedir. Toprak işleme alet ve makineleri içinde rototillerin en fazla artış gösterecek ekipman olduğu, ekim makineleri içinde ise pnömatik ekim makinelerinin 0.201’lik projeksiyon katsayısı ile en yüksek artış potansiyeline sahip olduğu tespit edilmiştir. 2023 yılı verilerine göre, traktörle çekilen hububat ekim makineleri (507 adet) il genelinde en yaygın kullanılan ekipman konumundadır. Muş ilinde tarımsal mekanizasyondaki artışın çiftçilerin modern tarım tekniklerini daha fazla benimsediğini ve üretimde verimlilik artışı hedeflerinin ön plana çıktığını göstermektedir. Bu durum tarımsal iş gücündeki azalma, üretim verimliliği baskısı, devlet destekleri ve teknolojik ekipmanlara erişimin kolaylaşması gibi etkenlerle ilişkilendirilmektedir. Bu artış, zamanında ve etkili üretim süreçleri ile verimliliği artırma potansiyeli taşırken, yüksek yatırım maliyetleri ve küçük arazi yapısında kullanım verimliliğinin düşmesi gibi sınırlılıkları da beraberinde getirmektedir. Ayrıca, çiftçilere yönelik uygulamalı teknik eğitimlerin yaygınlaştırılması, makine kullanımında etkinliği artırmak açısından büyük önem taşımaktadır. Mekanizasyonu çevresel sürdürülebilirlik ilkeleriyle bütünleştirilerek, doğal kaynakları etkin kullanarak, toprak verimliliği koruyarak, uzun vadede iklim değişikliği ile mücadele hedeflerine katkı sağlamak mümkündür.

Anahtar Kelimeler

• Muş
• Hasat harman makinaları
• Zincirleme indeks yöntemi
• Tahmin

Projection Estimation of Agricultural Mechanization Level of Muş Province and Agricultural Tools and Machines Used in Mechanization

Öz

In this study, basic mechanization indicators such as soil tillage machinery, planting machines, harvesting-threshing machines, tractor numbers and agricultural mechanization level (kW, kW ha⁻¹, -tractor 1000 ha⁻¹, ha tractor⁻¹) in Muş province were examined; and projection estimates were made for the years 2024-2033 using data for the period 2014-2023. In the predictions regarding the increase in mechanization equipment, it is predicted that the highest increase will be experienced, especially in the tractor group in the 11-24 horsepower (HP) range. It has been determined that among soil tillage implements, rototillers will be the equipment that will increase the most, while in terms of planting machines, pneumatic planters have the highest increase potential with a projection coefficient of 0.201. According to 2023 data, tractor-drawn grain planting machines (507 units) are the most widely used equipment in the province. The increase in agricultural mechanization in Muş province shows that farmers are adopting modern agricultural techniques more widely and that the goal of increasing production efficiency is coming to the fore. This is attributed to factors such as a decrease in the agricultural workforce, pressure on production efficiency, government support, and improved access to technological equipment. While this increase offers the potential to increase productivity through timely and effective production processes, it also presents limitations such as high investment costs and reduced productivity due to small land holdings. Furthermore, expanding hands-on technical training for farmers is crucial for increasing the efficiency of machinery use. By integrating mechanization with environmental sustainability principles, it is possible to contribute to long-term climate change mitigation goals by using natural resources efficiently and preserving soil fertility.

Anahtar Kelimeler

• Muş
• Harvesting and threshing machines
• Chaining index method
• Forecast projection

Kaynakça

1. [1] Birleşmiş Milletler. (1987). World Commission on Environment and Development. Our Common Future. Oxford: Oxford University Press. s. 27.
2. [2] Pezikoğlu, F. (2012). Sürdürülebilir tarım ve kırsal kalkınma kavramı içinde tarım-turizm-kırsal alan ilişkisi ve sonuçları. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 14(22), 83-92.
3. [3] Chapin III, F.S., Torn, M. S., Tateno, M. (1996). Principles of ecosystem sustainability. American Naturalist, 148(6), 1016-1037.
4. [4] Baytar, İ., Doğan, M. (2021). Muş ilinde tarım ve hayvancılık faaliyetleri. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 4 (2), 302-320.
5. [5] Hanoğlu Oral, H. (2022). Status of roughage production and sufficiency in muş province. Journal Of Animal Production, 63 (2): 152-161.
6. [6] Açıkgöz, E. (2001). Yem bitkileri. 3. Baskı, Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfı Yayın No. 182. Vip A.Ş. Yanın No:58, 584s., Bursa.
7. [7] Bakır, G., Kibar, M. (2021). Muş İlindeki Besi İşletmelerinde Sürdürülebilir Üretim ve Bunu Etkileyen Faktörler. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 12(1): 1-9.
8. [8] Demir, B. (2013). Mersin ilinin tarımda teknoloji kullanım projeksiyonu. Alınteri, 24 (B)-29-34.

9. [9] Demir, B. (2015). İç Anadolu Bölgesinin Bitki Koruma Makineleri Projeksiyonu. Alınteri, 27 28 (B)-27-32.
10. [10] Baran, M. F., Gökdoğan, O., Kaya, A. I., Oğuz, H. İ. (2019). Projection of technology equipment usage in agriculture in Turkey. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 6(1): 1-9.
11. [11] Gül, E. N., Özgöz, E., Altuntaş, E. (2022). Tokat ilinin tarımsal mekanizasyon düzeyi, toprak işleme alet ve makinaları ve ekim makinaları projeksiyonu. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, 11(2): 12-24.
12. [12] Demir, B., Öztürk, İ., Sayıncı, B., Sakarya, A. (2013). Türkiye’nin bitki koruma makineleri projeksiyonu. I. Bitki Koruma Ürünleri ve Makineleri Kongresi, 2-5 Nisan 2013, Antalya.
13. [13] Kuzu, H., Karadöl, H. ve Aybek, A. (2021). Güneydoğu Anadolu Bölgesinde tarımsal mekanizasyon düzeyinin 2010-2019 yıllarındaki değişimi ve gelecek yıllar için trend analizi ile belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 26(1): 41-62.
14. [14] TÜİK. 2023. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr Erişim tarihi: 28.06.2024
15. [15] Özgüven, F. (1993). Kuyruk milinden hareketli, dönerek çalışan bazı toprak işleme makinalarının toprağa yaptığı bazı fiziksel etkiler ile iş yetikliği açısından kıyaslanması üzerine bir araştırma. 5. Uluslararası Tarımsal Mekanizasyon ve Enerji Kongresi Bildiri Kitabı, s:102-110, Kuşadası.
16. [16] Altıkat, S., Kuş, E., Küçükerdem, H.K., Gülbe, A. (2018). The Importance of the Conservation Agriculture for Turkey. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(2): 73-80.
17. [17] Kara, O., Arslan, E. (2025). Tarım Alet ve Makineleri Kullanım Projeksiyonu: Elazığ İli, Türkiye. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 12(1): 52-62.
18. [18] Şin, B., Gül, E.N., Altuntaş, E. (2023). Sakarya ilinin tarımsal mekanizasyon seviyesi ile bitki koruma makinelerinin projeksiyon tahmini. Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 11(11): 2116-2126.
19. [19] Karakayacı Z, 2010. Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımının sürdürülebilir kalkınma açısından değerlendirilmesi. Ziraat Mühendisliği, Temmuz-Aralık, Sayı: 355.
20. [20] Sezgin, D., Varol, Ç., 2015. Ankara’daki kentsel büyüme ve saçaklanmanın verimli tarım topraklarının amaç dışı kullanımına etkisi. METU JFA, 273-288.