EN
TR
Profesyonel Dövüş Sporcularının Spor Yaralanmalarında Beslenme Bilgisi ile Sezon İçi Dönem Ağırlık Kontrolü ve Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi
Öz
Bu çalışmada, profesyonel düzeyde spor yapan 14–21 yaş aralığındaki toplam 52 judo ve taekwondo sporcusunun, literatürde risk faktörü olarak tanımlanan ağırlık kontrolü, beslenme alışkanlıkları, ergojenik destek kullanımı ve spor yaralanmalarına yönelik beslenme yaklaşımları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Tanımlayıcı ve ilişkisel türdeki kesitsel araştırmada veriler, sporcularla yüz yüze görüşülerek uygulanan anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26 programı kullanılmış olup tanımlayıcı istatistikler ile birlikte uygun durumlarda t testi, Mann-Whitney U testi, ki-kare testi ve Fisher’s Exact testi uygulanmıştır (p<0,05). Etik kurul ve bakanlık onayı alınarak yürütülen çalışmada, judo sporcularının haftalık antrenman süresi (18 saat) ve günlük su tüketimi (3 L), taekwondo sporcularına kıyasla (15 saat; 2 L) anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (sırasıyla p<0,01 ve p<0,05). Yaralanma oranları judo grubunda %74,2, taekwondo grubunda %66,7 olarak saptanmış ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Sporcu içeceği kullanımı taekwondo sporcularında daha yaygın bulunmuş (p<0,05) ve müsabaka öncesi ağırlık kaybı zamanlaması açısından da gruplar arasında fark tespit edilmiştir. Taekwondo sporcuları son bir ayda, judo sporcuları ise son bir haftada ağırlık kaybettiklerini bildirmiştir (p<0,01). Ergojenik ürün kullanım oranları benzer olsa da (%42), kullanım amacı ve öneri kaynakları açısından anlamlı farklılık gözlenmiştir (p<0,05). Judo sporcuları ürünleri daha çok antrenör önerisiyle ve performans/kas gelişimi amacıyla, taekwondo sporcuları ise doktor veya arkadaş tavsiyesiyle ve genel sağlık amacıyla kullanmaktadır. Yaralanmalarda beslenme ve mikro besin ögelerine yönelik bazı ifadelere verilen yanıtlar da branşlar arasında anlamlı farklılık göstermiştir. Judo sporcularının “spor sonrası beslenmenin önemi” (p<0,01), “cerrahi sonrası bazal metabolizma hızı değişikliği” (p<0,05), “lösin” (p<0,01), “hidroksi metil bütirat (HMB)” (p<0,05) ve “C vitamini–kolajen ilişkisi” (p<0,05) gibi konulara doğru yanıt verme oranları daha yüksek bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Başkent Üniversitesi ve Gençlik ve Spor Bakanlığı araştırmaya destek olup herhangi bir finansal destek alınmamıştır.
Proje Numarası
Başkent Üniversitesi KA22/227 ve 22/103 sayılı karar ve Gençlik ve Spor Bakanlığı E-36592570-604.02-5701161 sayılı izin
Etik Beyan
Bu çalışma için, Başkent Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından KA22/227 numaralı araştırma projesi olarak 25/05/2022 tarihli 22/103 sayılı kararı ile Etik kurul Onayı alınmıştır. Ayrıca araştırma grubunun olimpik sporcu olması nedeniyle araştırma için Gençlik ve Spor Bakanlığı; Eğitim, Araştırma ve Koordinasyon Genel Müdürlüğünden E-36592570-604.02-5701161 sayılı 27.09.2023 tarihli etik izin daha alınmıştır.
Teşekkür
Bu araştırmanın gerçekleştirilmesine katkı sağlayan Türkiye Olimpik Hazırlık Merkezi yetkililerine ve sporcularına şükranlarımı sunarım.
Kaynakça
- Accident Compensation Corporation. (2008). The aims and benefits of sports injury prevention (ACC SportSmart educational resource).
- Artioli, G. G., Saunders, B., Iglesias, R. T., & Franchini, E. (2016). It is time to ban rapid weight loss from combat sports. Sports Medicine, 46(11), 1579–1584. https://doi.org/10.1007/s40279-016-0541-x
- Artioli, G. G., Franchini, E., Nicastro, H., Sterkowicz, S., Solis, M. Y., & Lancha Jr, A. H. (2010). The need of a weight management control program in judo: A proposal based on the successful case of wrestling. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 7(1), Article 15.
- Ayyıldız, S. (2024). Spor alanında kullanılan gıda takviyeleri yerine gastronomik ürün önerileri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 14(1), 15–41.
- Backhouse, S., McKenna, J., Robinson, S., & Atkin, A. (2007). International literature review: Attitudes, behaviours, knowledge and education – drugs in sport: Past, present and future [Report]. Carnegie Research Institute, Leeds Metropolitan University.
- Bromley, S. J., Drew, M. K., Talpey, S., McIntosh, A. S., & Finch, C. F. (2018). A systematic review of prospective epidemiological research into injury and illness in Olympic combat sport. British Journal of Sports Medicine, 52(1), 8–16. https://doi.org/10.1136/bjsports-2016-097313
- Desbrow, B., McCormack, J., Burke, L. M., Cox, G. R., Fallon, K., Hislop, M., Logan, R., Marino, N., Sawyer, S. M., Shaw, G., Star, A., Vidgen, H., & Leveritt, M. (2014). Sports Dietitians Australia position statement: Sports nutrition for the adolescent athlete. International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism, 24(5), 570–584. https://doi.org/10.1123/ijsnem.2014-0031
- Emery, C. A. (2003). Risk factors for injury in child and adolescent sport: A systematic review of the literature. Clinical Journal of Sport Medicine, 13(4), 256–268.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Spor ve Beslenme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
3 Haziran 2025
Kabul Tarihi
8 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 2
APA
Sağlam Akyıldız, B., Özdemir, M., & Köse, B. (2025). Profesyonel Dövüş Sporcularının Spor Yaralanmalarında Beslenme Bilgisi ile Sezon İçi Dönem Ağırlık Kontrolü ve Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi. Egzersiz ve Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(2), 36-52. https://izlik.org/JA96WY82KR
AMA
1.Sağlam Akyıldız B, Özdemir M, Köse B. Profesyonel Dövüş Sporcularının Spor Yaralanmalarında Beslenme Bilgisi ile Sezon İçi Dönem Ağırlık Kontrolü ve Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi. JOINESR. 2025;5(2):36-52. https://izlik.org/JA96WY82KR
Chicago
Sağlam Akyıldız, Berha, Merve Özdemir, ve Beril Köse. 2025. “Profesyonel Dövüş Sporcularının Spor Yaralanmalarında Beslenme Bilgisi ile Sezon İçi Dönem Ağırlık Kontrolü ve Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi”. Egzersiz ve Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi 5 (2): 36-52. https://izlik.org/JA96WY82KR.
EndNote
Sağlam Akyıldız B, Özdemir M, Köse B (01 Aralık 2025) Profesyonel Dövüş Sporcularının Spor Yaralanmalarında Beslenme Bilgisi ile Sezon İçi Dönem Ağırlık Kontrolü ve Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi. Egzersiz ve Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi 5 2 36–52.
IEEE
[1]B. Sağlam Akyıldız, M. Özdemir, ve B. Köse, “Profesyonel Dövüş Sporcularının Spor Yaralanmalarında Beslenme Bilgisi ile Sezon İçi Dönem Ağırlık Kontrolü ve Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi”, JOINESR, c. 5, sy 2, ss. 36–52, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA96WY82KR
ISNAD
Sağlam Akyıldız, Berha - Özdemir, Merve - Köse, Beril. “Profesyonel Dövüş Sporcularının Spor Yaralanmalarında Beslenme Bilgisi ile Sezon İçi Dönem Ağırlık Kontrolü ve Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi”. Egzersiz ve Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi 5/2 (01 Aralık 2025): 36-52. https://izlik.org/JA96WY82KR.
JAMA
1.Sağlam Akyıldız B, Özdemir M, Köse B. Profesyonel Dövüş Sporcularının Spor Yaralanmalarında Beslenme Bilgisi ile Sezon İçi Dönem Ağırlık Kontrolü ve Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi. JOINESR. 2025;5:36–52.
MLA
Sağlam Akyıldız, Berha, vd. “Profesyonel Dövüş Sporcularının Spor Yaralanmalarında Beslenme Bilgisi ile Sezon İçi Dönem Ağırlık Kontrolü ve Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi”. Egzersiz ve Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 2, Aralık 2025, ss. 36-52, https://izlik.org/JA96WY82KR.
Vancouver
1.Berha Sağlam Akyıldız, Merve Özdemir, Beril Köse. Profesyonel Dövüş Sporcularının Spor Yaralanmalarında Beslenme Bilgisi ile Sezon İçi Dönem Ağırlık Kontrolü ve Beslenme Alışkanlıklarının Değerlendirilmesi. JOINESR [Internet]. 01 Aralık 2025;5(2):36-52. Erişim adresi: https://izlik.org/JA96WY82KR