Hemşirelik Öğrencilerinin Hasta Merkezli Bakım Yetkinliğinin Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışma, tanımlayıcı ve kesitsel olup örneklemini bir vakıf üniversitesinin lisans hemşirelik programında öğrenim gören ve araştırmaya katılmayı kabul eden 136 öğrenci oluşturmuştur. Çalışma, hemşirelik öğrencilerin hasta merkezli bakım yetkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Anketin tamamını yanıtlamayan 14 kişi çalışmadan çıkarılmış olup 122 öğrenci ile çalışılmıştır. Veriler ‘’Kişisel Bilgi Formu’’ ve ‘’Hasta Merkezli Bakım Yetkinliği Ölçeği’’ ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, tek yönlü ANOVA, bağımsız örneklem t- testi kullanılmıştır. Hemşirelik öğrencilerin hasta merkezli bakım yetkinliği düzeyleri 72.8±8.67 (min. 44, maks. 85) olarak değerlendirilmiş bu sonuç hasta merkezli bakım yetkinliğinin yüksek düzeyde olduğunu göstermiştir. Hasta merkezli bakım yetkinliği ile bakım süreçlerinde hasta katılımını teşvik etmek, hasta bakış açılarına saygı duymak, hastaları haklarını savunmak, hasta konforu sağlamak alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu araştırmanın sonucunda hemşirelik öğrencilerin hasta merkezli bakım yetkinliği düzeyleri yüksek olduğu, hasta merkezli bakım yetkinliği ile yaş, cinsiyet, sınıf, mezun olduğu lise, hemşirelik mesleğini isteyerek seçme durumu ve üniversitenin eğitiminden memnun olma durumu soruları arasında anlamlı bir farklılık göstermediği ancak hasta merkezli bakım hakkında bilgisi olma durumu sorusunda anlamlı bir farklılık bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Hasta merkezli bakım
• hemşirelik bakımı
• hemşirelik öğrencileri

Evaluation of Nursing Students Patient Centered Care Competency

Öz

The sample of this descriptive and cross-sectional type of research was made up of 136 students who are studying in the nursing undergraduate program of a foundation university and have agreed to participate in the research. The study was conducted for the purpose of evaluating the competence of nursing students in patient-centred care. 14 people who did not answer the entire questionnaire were excluded from the study and 122 students were studied. The data was collected with the ‘Personal Information Form’ and the ‘Patient-Centred Care Competence Scale.’Descriptive statistics, one-way ANOVA, and independent sample t-tests were used in the analysis of the data. The competence levels of nursing students in patient-centred care was 72.8±8.67 showing that patient-centred care competence is at a high level. A positively significant relationship has been found between patient-centred care competence and encouraging patient participation in care processes, respecting patient perspectives, defending patients' rights, and providing patient comfort sub-dimensions. As a result of this research, nursing students had high levels of patient-centred care competence; there was no significant difference between care competence and age, gender, grade,or high school status of willingly choosing the nursing profession and satisfaction with university education, but a significant difference was found in the status of knowledge about patient-centred care

Anahtar Kelimeler

• Patient centered care
• nursing care
• nursing students

Kaynakça

1. Arslanoğlu, A., & Kırılmaz, H. (2019). Hasta merkezli bakım yetkinliği (HMBY) ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 6(2), 158-166.
2. Bakır, N., Demir, C. (2020). Hemşirelerin hasta merkezli bakım yetkinliği ve bütüncül hemşirelik yeterliliği. Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(3), 109-117.
3. Balcı, F. (2021). Cerrahi servislerde çalışan hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumlarının hasta merkezli bakım yetkinlikleri ile ilişkisi, Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.
4. Boz, İ., Akgün, M. (2019). İnfertilitede birey merkezli bakım yaklaşımı. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 16(2), 170-175. https://doi.org/10.5222/HEAD.2019.170
5. Büyükaladağ, H. (2021). Malatya il merkezinde görev yapmakta olan aile sağlığı çalışanlarının hasta merkezli bakım yetkinliği düzeylerinin değerlendirilmesi. Yüksek lisans tezi. İnönü Üniversitesi.
6. Cirit, G. (2022). Hemşirelerin liderlik yönelimleri ile hasta merkezli bakım uygulamalarının incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Ege Üniversitesı̇.
7. Çelik, A., & Mertoğlu, S. (2024). Palyatif bakım veren hemşirelerin hasta merkezli bakım yetkinliğinin bakım kalitesine etkisi. Forbes J Med, 5(2), 95-101. https://doi.org/10.4274/forbes.galenos.2024.94899
8. Erdoğan, M. & Kırılmaz, H. (2020). Hasta merkezlilik ve hasta merkezli bakım. İnsan ve İnsan, 7 (24), 97-126. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.668806

9. Faalaslmaleki, F. (2022). Cerrahı̇ bı̇rı̇mlerde çalışan hemşı̇relerı̇n yorgunluk düzeylerı̇nı̇n tükenmı̇şlı̇k ve hasta merkezlı̇ bakım yetkı̇nlı̇klerı̇ne etkı̇sı̇nı̇n incelenmesı̇. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Ünı̇versı̇tesı̇.
10. Gürbüz, S., & Şahin, F. (2014). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık, (s 271).
11. Hastaoğlu F, Bulut Y, Mollaoğlu M. (2023). Determination of patient-centered care competences of responsible nurses. J Health Pro Res, 5(2), 96-102. https://doi.org/10.57224/jhpr.1219030
12. Luann, W., Cha-Chi, F., Win, M., Donna, E. (2010). Assessing patient-centered care: one approach to health disparities education. Journal of General Internal Medicine, 25(2), 86-90. https://doi.org/10.1007%2Fs11606-010-1273-5
13. Sançar, B., Doğan, A., Zengin Aydın, L. (2023). Patient-centered care competence of surgical nurses: a cross-sectional study in Türkiye. Journal of Harran University Medical Faculty, 20, 346-51. https://doi.org/10.35440/hutfd.1320871
14. Saygılı, M., Kar, A., & Uğurluoğlu, Ö. (2020). Hasta merkezli bakım yetkinlik ölçeği: türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması patient-centered care competency scale: turkish validity and reliability study. Journal of Health Sciences, 11(4), 416-426.
15. Ortiz, M. R. (2018). Patient-centered care: nursing knowledge and policy. Nursing science Quarterly, 31(3), 291-295.
16. Yang, Y. (2022). Effects of halth literacy competencies on patient-centered care among nurses. BMC Health Serv Res, 22, 1172. https://doi.org/10.1186/s12913-022-08550-w
17. Yazıcıoğlu, Y., & Erdoğan, S. (2004). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık.