EN
TR
Makine Öğrenmesi ile Okyanus Asidifikasyonu Tahmini
Öz
Günümüzün önemli çevresel sorunlarından biri olan okyanus asidifikasyonu, özellikle deniz ekosistemleri ve deniz ürünlerine dayalı ekonomiler üzerinde ciddi tehditler oluşturmaktadır. Bu çalışma, okyanus asidifikasyonunu ele alarak makine öğrenmesi yöntemleriyle bir tahmin modeli geliştirmeyi amaçlamaktadır. Geliştirilen modelin, karar destek sistemlerinde kullanılarak asidifikasyonun etkilerini önceden belirlemeye ve ilgili önlemleri planlamaya katkı sağlaması hedeflenmektedir. Çalışmada küresel okyanus asidifikasyonu eğilimleri veri seti kullanılmış ve 13 öznitelik içeren bu veri setinde okyanus asidifikasyonu (pH) ile en yüksek korelasyona sahip özniteliklerin sırasıyla fosil yakıtlardan kaynaklanan küresel ısınma katkısı, gaz ve yıl olduğu tespit edilmiştir. Eksik veriler, merkezi eğilim ölçüleri ile doldurularak ön işleme süreci tamamlanmıştır. Model geliştirme aşamasında 11 farklı makine öğrenmesi algoritması test edilmiş ve sonuçlar karşılaştırılmıştır. Ekstra Ağaçlar algoritması, en düşük MSE (3.273 × 10⁻⁶) ve MAE (1.055 × 10⁻³) değerlerine sahip olup, R² skoru (0.99696) ile en yüksek doğruluk oranını göstermiştir. Karar Ağacı, Gradyan Artırma ve Rastgele Ormanlar gibi diğer topluluk yöntemleri de yüksek performans sergilemiştir. Çalışmanın sonuçları, literatürdeki benzer araştırmalarla uyumludur ve makine öğrenmesi yöntemlerinin okyanus asidifikasyonunu tahmin etmede etkili bir araç olabileceğini göstermektedir. Gelecekteki çalışmalar için, veri setinin örnek sayısının artırılmasıyla modelin genellenebilirliği güçlendirilebilir ve derin öğrenme teknikleri uygulanarak daha kapsamlı tahmin modelleri geliştirilebilir. Ayrıca, okyanus asidifikasyonuna yönelik farkındalık çalışmalarına ağırlık verilmesi gerektiği önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmad, M. W., Reynolds, J., & Rezgui, Y. (2018). Predictive modelling for solar thermal energy systems: A comparison of support vector regression, random forest, extra trees and regression trees. Journal of Cleaner Production, 203, 810–821. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.08.207
- Akbulut, S., & Adem, K. (2023). Derin öğrenme ve makine öğrenmesi yöntemleri kullanılarak gelişmekte olan ülkelerin finansal enstrümanlarının etkileşimi ile BIST 100 tahmini. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 12(1), 52–63.
- Alfian, G., Syafrudin, M., Fahrurrozi, I., Fitriyani, N. L., Atmaji, F. T. D., Widodo, T., & Rhee, J. (2022). Predicting breast cancer from risk factors using SVM and extra-trees-based feature selection. Computers, 11(9), 136. https://doi.org/10.3390/computers11090136
- Alver, D. O., Isik, H., Palabiyik, S., Akkan, B. E., & Akkan, T. (2025). pH acidification in the Red Sea: A machine learning-based validation study. Journal of Sea Research, Article 102613.
- Atar, H. H., & Kızılgök, A. B. (2018). Küresel ısınmanın balıkçılığa etkileri. Third Sector Social Economic Review, 53(3), 1102–1115.
- Berrouachedi, A., Jaziri, R., & Bernard, G. (2019). Deep cascade of extra trees. In Trends and applications in knowledge discovery and data mining (pp. 117–129). Springer.
- Biau, G., & Scornet, E. (2016). A random forest guided tour. Test, 25(2), 197–227.
- Breiman, L. (2001). Random forests. Machine Learning, 45(1), 5–32. https://doi.org/10.1023/A:1010933404324
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevre Kirliliği ve Önlenmesi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
27 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
6 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
7 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 2
APA
Üngör, Y. E. (2025). Makine Öğrenmesi ile Okyanus Asidifikasyonu Tahmini. Journal of Marine and Engineering Technology, 5(2), 110-126. https://doi.org/10.58771/joinmet.1759683
AMA
1.Üngör YE. Makine Öğrenmesi ile Okyanus Asidifikasyonu Tahmini. JOINMET. 2025;5(2):110-126. doi:10.58771/joinmet.1759683
Chicago
Üngör, Yunus Emre. 2025. “Makine Öğrenmesi ile Okyanus Asidifikasyonu Tahmini”. Journal of Marine and Engineering Technology 5 (2): 110-26. https://doi.org/10.58771/joinmet.1759683.
EndNote
Üngör YE (01 Aralık 2025) Makine Öğrenmesi ile Okyanus Asidifikasyonu Tahmini. Journal of Marine and Engineering Technology 5 2 110–126.
IEEE
[1]Y. E. Üngör, “Makine Öğrenmesi ile Okyanus Asidifikasyonu Tahmini”, JOINMET, c. 5, sy 2, ss. 110–126, Ara. 2025, doi: 10.58771/joinmet.1759683.
ISNAD
Üngör, Yunus Emre. “Makine Öğrenmesi ile Okyanus Asidifikasyonu Tahmini”. Journal of Marine and Engineering Technology 5/2 (01 Aralık 2025): 110-126. https://doi.org/10.58771/joinmet.1759683.
JAMA
1.Üngör YE. Makine Öğrenmesi ile Okyanus Asidifikasyonu Tahmini. JOINMET. 2025;5:110–126.
MLA
Üngör, Yunus Emre. “Makine Öğrenmesi ile Okyanus Asidifikasyonu Tahmini”. Journal of Marine and Engineering Technology, c. 5, sy 2, Aralık 2025, ss. 110-26, doi:10.58771/joinmet.1759683.
Vancouver
1.Yunus Emre Üngör. Makine Öğrenmesi ile Okyanus Asidifikasyonu Tahmini. JOINMET. 01 Aralık 2025;5(2):110-26. doi:10.58771/joinmet.1759683