Somut Olmayan Kültürel Miras Unsuru Olarak Efsaneler: Balıkesir İçin Yenilikçi Bir Festival Önerisi

Öz

Balıkesir’in tarihini ve zengin kültürünü yansıtan mitolojiler, efsaneler, destanlar, hikâyeler ve masallar, ili bir kültür destinasyonu haline getirmektedir. Yunan efsaneleri başta olmak üzere Balıkesir’in efsaneleri, somut olmayan kültürel miras unsuru olarak nitelendirilmektedir. Çalışmanın amacı, Balıkesir efsanelerini derlemek ve efsaneleri yaşatmak, gelecek nesillere aktarmak için yenilikçi bir festival önerisi sunmaktır. Çalışmanın verileri, doküman incelemesi ve literatür taraması yapılarak, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Balıkesir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Balıkesir Valiliği, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi, ilçe kaymakamlıkları ve belediyelerinin internet sayfaları, sosyal medya hesapları ve basında yer alan haberler incelenerek elde edilmiştir. Elde edilen veriler sonucunda Balıkesir’de çeşitli festivaller düzenlendiği ancak Balıkesir efsanelerinin hepsini bir arada sunan bir festivalin var olmadığı bulgulanmıştır ve bu çalışmada “Balıkesir Efsaneleri Festivali” adlı bir festival önerisi sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Somut Olmayan Kültürel Miras
• Efsanaler
• Festival
• Balıkesir
• Yenilik

Legends As Elements of Intangible Cultural Heritage: An Innovative Festival Proposal for Balıkesir

Öz

Myths, legends, epics, stories and fairy tales, reflecting the history and rich culture of Balıkesir, make the city a cultural destination. The legends of Balıkesir are characterized as elements of intangible cultural heritage, especially Greek legends. The aim of this study is to compile the legends of Balıkesir and to suggest an innovative festival proposal to sustain the legends and to hand down next generations. The data of the study are gained by making document analysis and literature review and by researching the websites and social media accounts of Republic of Türkiye Ministry of Culture and Tourism, Balıkesir Provincial Directorate of Culture and Tourism, Governorship of Balıkesir, Balıkesir Metropolitan Municipality, governorship and municipality of districts and the news in the press. As a result of the obtained data, it is found that various festivals are held in Balıkesir but there is no festival that offering all in one and a festival called “Balıkesir Legends Festival” is suggested in this study.

Anahtar Kelimeler

• Intangible Cultural Heritage
• Legends
• Festival
• Balıkesir
• Innovation

Kaynakça

1. Akdeniz, D. ve Çokbankir Şengül, N. (2023). Mitoloji ve ortak bilinç: Homeros ve vergilius’un aeneas’ı. BELGÜ Ardahan Üniversitesi İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi Dergisi, Özel Sayı, 295-304.
2. Anadolu Ajansı. (2016). İşgalde düşmanın korkulu rüyası “Tülütabaklar”. https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/isgalde-dusmanin-korkulu-ruyasi-tulutabaklar/641772., Erişim tarihi: 13 Eylül 2022.
3. Armstrong, K. (2008). A Short History of Myth. London: Canongate.
4. Berk, F. M. (2016). The role of mythology as a cultural identity and a cultural heritage: The case of phrygian mythology. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 225, 67-73.
5. Canova, R. C. (2020). Yunan Mitolojileri. (Çev: A. Bilgehan.). İstanbul: Mitoloji Tarihi Yayınları.
6. Carlsen, J., Andersson, T. D., Ali-Knight, J., Jaeger, K. and Taylor, R. (2010). Festival management innovation and failure. International Journal of Event and festival Management, 1(2), 120-131.
7. Çoban, M. ve Süer, S. (2018). Destinasyon markalaşmasında festival turizminin rolü: Alaçatı ot festivali üzerine bir araştırma. International Journal of Contemporary Tourism Research, 2(1), 58-67.
8. Duymaz, A. (2001). Kaz Dağı ve Sarıkız Efsaneleri Üzerine Bir Değerlendirme. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5, 88-102.

9. Frias, F. J. L., Isidori, E. ve Papaellina, C. H. (2015). Greek mythology and education: From theory to practice. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 197, 595-599.
10. Frisby, W. and Getz, D. (1989). Festival management: A case study perspective. Journal of Travel Research, 28(1), 7-11.
11. Getz, D. (2010). The nature and scope of festival studies. International Journal of Event Management Research, 5(1), 1-47.
12. Hamilton, E. (2017). Mythology: Timeless Tales of Gods and Heroes (Deluxe Edition.). New York: Black Dog & Leventhal Publishers.
13. Homer. (2007). The Iliad. (I. Johnston, Çev.) (Second Edition.). Virginia: Richer Resources Publications.
14. Hunyadi, Z., Inkei, P. and Szabo, J. Z. (2006). Festival-world summary report: National survey on festivals in Hungary. KultúrPont Iroda: Budapest.
15. INT. (2023). Sütüven Şelalesi Hasan Boğuldu Göleti. https://www.hasanboguldu.com/., Erişim tarihi: 09 Aralık 2023.
16. Kahraman, T. ve Bayraktar, B. (2021). Balıkesir ili mevcut turizm potansiyeline yönelik genel bir değerlendirme. Balıkesir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 1-20.
17. Kapukkaya, Z. (2018). İlyada destanı’nda ida (Kazdağı). Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Dergisi, 19(41), 103-116.
18. Karagöz, D. (2006). Etkinlik Turizmi ve Etkinlik Turizmi Bağlamında Yabancı Ziyaretçi Harcamalarının Ekonomiye Etkisi: Formula 1 2005 Türkiye Grand Prix Örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
19. Mackie, C. J. (2014). Zeus and mount ida in homer’s iliad. Antichthon, 48, 1-13.
20. Mayfield, T. L. and Crompton, J. L. (1995). Development of an instrument for identifying community reasons for staging a festival. Journal of Travel Research, 33(3), 37-44.
21. Mutlu, H. G., Avcıkurt, C. ve Filiz, A. (2020). Festival katılımcılarının motivasyonları ve turistik deneyimleri. International Journal of Contemporary Tourism Research, 4(2), 219-233.
22. Polat, Y. (2023). Aeneas Destanı. https://antandros.org/aeneas-destani/. Erişim tarihi: 10 Ekim 2023.
23. Rinaldi, A. and Sergio, S. (2019). Cultural festivals and their impact on the development of tourism destinations. Journal of Tourism Quarterly, 1(3-4), 66-77.
24. Saka, A. (2017). Yeni bir kültür yolu: Aeneas’ın rotası. International Journal of Contemporary Tourism Research, 1, 38-47.
25. Sirianni, C. A. and Sabbagh, P. (2020). An integrated model to enhance residents’ support for future festivals case study: womad (caceres, 2018, spain). Journal of Service Science and Management, 13(4), 659-687.
26. T.C. Edremit Kaymakamlığı. Hasanboğuldu Efsanesi. http://balikesir-edremit.gov.tr/hasanboguddu, Erişim tarihi: 13 Eylül 2022.
27. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2023a). Balıkesir İlinin Tarihi. https://balikesir.ktb.gov.tr/TR-65829/balikesir-ilinin-tarihi.html, Erişim Tarihi: 13 Nisan 2023.
28. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2023b). Şenlik Festival ve Panayırlar. https://balikesir.ktb.gov.tr/TR-220597/senlik-festival-ve-panayirlar.html, Erişim Tarihi: 13 Eylül 2022.
29. TDK. (2023). Türk Dil Kurumu Sözlükleri. https://sozluk.gov.tr/. Erişim tarihi: 11 Aralık 2023.
30. Tekin, Y. ve Demir, F. M. (2022). Kültürel Miras Aktarımında Sındırgı Yağcıbedir Halısı ve Bir Öneri. İçinde Bayyiğit, M., Özkan, M., Çanakçı, A. A., Abdelghany, A., Polat, M. ve Cengiz, L (Eds) Geçmişten Günümüze Balıkesir’in Kültürel Mirası (ss. 229-245). İstanbul: Palet Yayınları.
31. Timothy, D. J. and Boyd, S. W. (2006). Heritage tourism in the 21st century: valued traditions and new perspectives. Journal of Heritage Tourism, 1(1), 1-16.
32. TRT Haber. (2023). Balıkesir'in kurtuluş töreninde 'Tülütabak' gösterisi. https://www.trthaber.com/foto-galeri/balikesirin-kurtulus-toreninde-tulutabak-gosterisi/38228.html Erişim tarihi: 10 Ekim 2023.
33. Turan, F. A. (2013). Sarıkız efsanesi ve sosyal kültürel tesirleri. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi 8(22), 149-162.
34. Wood, E. H. and Thomas, R. (2009). Festivals and Tourism in Rural Economies. In Ali-Knight, J., Robertson, M., Fyall, A. ve Ladkin, A. (Eds) International Perspectives of Festivals and Events (pp. 149-158). Routledge.