An Examination of Gazipaşa Agricultural Tourism Potential and Wellness Aspects

Öz

Agritourism, which is found where the tourism and agricultural sectors meet, is a sustainable form of ecotourism. It gives people the chance to leave city life by staying on farms or at local places, taking part in day trips and getting to see how crops are grown. Agritourism promotes local products and supports local development. The concept of wellness has gained prominence in recent years, and it is believed that its elements can be integrated with agritourism. This study aims to assess the agricultural tourism potential of Gazipaşa, analyzing the district’s strengths, weaknesses, opportunities and threats from a wellness perspective. The study examined agricultural tourism practices and reviewed the relevant literature. Based on the data collected, the current potential of Gazipaşa district for agricultural tourism was evaluated. Limitations of the study include the fact that data was collected over a specific time period, and the scarcity of sources addressing the relationship between wellness and agritourism. The research concluded that Gazipaşa possesses significant potential for agritourism due to the diversity of its agricultural products, its natural beauty, and its rural character. Furthermore, it was found that agritourism is compatible with the wellness approach and supportive of local development. However, it was recommended that promotional activities, infrastructure development, incentives, planning, investment and inter-institutional cooperation should be prioritized to enhance activities in the district. More comprehensive field research is needed into the sustainability and economic contribution of wellness-focused agritourism practices in Gazipaşa.

Anahtar Kelimeler

• Ecotourism
• Agricultural Tourism
• Sustainability
• Wellness
• Gazipaşa

Gazipaşa’nın Tarım Turizmi Potansiyeli ve Wellness Yönünden İncelenmesi

Öz

Tarım ve turizm sektörlerinin kesişiminden oluşan tarım turizmi (agroturizm); bireylerin kent yaşamından uzaklaşarak çiftliklerde veya yerel işletmelerde konaklama, günübirlik turlara katılma ve tarımsal üretim süreçlerini deneyimleme imkânı sunan sürdürülebilir bir ekoturizm türüdür. Tarım turizmi, yöresel ürünlerin tanıtılmasına katkı sağlarken yerel kalkınmayı da desteklemektedir. Son yıllarda önem kazanan wellness kavramının içerdiği unsurların, tarım turizmiyle bütünleşebileceği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, Gazipaşa’nın tarım turizmi potansiyelini değerlendirmek ve wellness yönünden ilçeyi güçlü ve zayıf yönleri ile fırsat ve tehditlerini analiz etmektir. Çalışmada literatür taramasıyla tarım turizmi uygulamaları incelenmiştir. Toplanan veriler doğrultusunda Gazipaşa ilçesinin mevcut tarım turizmi potansiyeli değerlendirilmiştir. Çalışmanın sınırlılıklarını, verilerin belirli bir zaman diliminde toplanmış olması ve wellness ile tarım turizmi ilişkisini ele alan kaynakların az sayıda olması oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda; Gazipaşa’nın tarımsal ürün çeşitliliği, doğal güzellikleri ve kırsal yapısıyla tarım turizmi açısından önemli bir potansiyele sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca tarım turizminin wellness yaklaşımıyla uyumlu ve yerel kalkınmayı destekleyici bir turizm türü olarak bulunmuştur. Bununla birlikte ilçedeki faaliyetlerin geliştirilmesi için tanıtım, altyapı, teşvik, planlama, yatırım ve kurumlar arası iş birliği çalışmalarına ağırlık verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Gazipaşa’da wellness odaklı tarım turizmi uygulamalarının sürdürülebilirliği ve ekonomik katkısına yönelik daha kapsamlı saha araştırmalarına ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ekoturizm
• Tarım Turizmi
• Sürdürülebilirlik
• Wellness
• Gazipaşa

Kaynakça

1. Ahmadova, S. & Akova, O. (2016). Türkiye’de organik ekoturizm çiftlikleri üzerine bir araştırma. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(1), 14-29.
2. Akşit Aşık, N. (2016). Gazipaşa'nın Tarım Turizmi (Agroturizm) Potansiyelinin Değerlendirilmesi: Swot Analizi. Journal of International Social Research, 9(42).
3. Aydın, O. (2012). AB'de kırsal turizmde ilk 5 ülke ve Türkiye'de kırsal turizm. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2012(2), 39-46.
4. Ayhan, S. (2021). Wellness turizm destinasyonu olarak Eskişehir: Kaynaklar, çeşitler, sorunlar ve çözümler (Master's thesis, Kırklareli Üniversitesi).
5. Aytuğ, H. K. (2011). Avrupa Birliği Ülkelerinde Tarımsal Turizm Uygulamaları ve Türkiye'de Gelişme Potansiyeli: Yeşilköy Örneği (Doctoral dissertation, Dokuz Eylul Universitesi (Turkey).
6. Başer, G. (2020). Tarım turizminin gelişim potansiyeline yönelik çiftçilerin tutumlarının araştırılması. Turizm Akademik Dergisi, 7(2), 165-188.
7. Boiko, V., Romanenko, Y., Shevchuk, S., Barabanova, V., & Karpinska, N. (2020). Rural development by stimulating agro-tourism activities.
8. Bozyiğit, R. & Güngör, Ş. (2011). The Natural And Human Factor Effects Of Land Use In Gazipaşa County (Gazipaşa İlçesi’nde Doğal Ve Beşeri Faktörlerinin Arazi Kullanımı Üzerine Etkileri). Ahmet Kelesoglu Education Faculty (AKEF) Journal, 32.

9. Civelek, M., Dalgın, T. & Çeken, H. (2014). Agro-turizm ve kırsal kalkınma ilişkisi: Muğla yöresindeki agro-turizm alanlarında bir araştırma. Turizm Akademik Dergisi, 1(1), 15-28.
10. Çanga, A. Ç., Kutlu, T. & Çalışkan, H. (2018). Tarım Turizminin Dünyada Ve Türkiye’deki Uygulamaları. Uluslararası Turizm Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi, 2(2), 450-457.
11. Çukur, F. & Çukur, O. Ö. T. (2020). Milas'ta Zeytin Turizmi Potansiyelinin Kırsal Kalkınma Amaçlı Değerlendirilmesi. The Journal of Academic Social Science, (98), 21-37.
12. Damdelen, A. (2020). Sürdürülebilir Turizmde Yöresel Yemek Kültürünün Önemi: Kuzey Kıbrıs Örneği (Master's thesis, Eastern Mediterranean University (EMU)-Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ).
13. Despotović, A., Joksimović, M., Svržnjak, K. & Jovanović, M. (2017). Rural areas sustainability: agricultural diversification and opportunities for agri-tourism development. Transcultural Studies, 63(3).
14. Dunn, H. L. (1961). High-level wellness. Arlington, VA: Beatty Press.
15. Gazipaşa Belediyesi. (2024). Stratejik Plan. https://gazipasa.bel.tr/kurumlar/ gazipasa.bel.tr/PDF-ANA-DOSYALAR/STRATEJIKPLAN/2025-_-2029-Stratejik-Plan.pdf.
16. Gazipaşa İlçe Tarım Müdürlüğü. (2025). Faaliyet Raporu.
17. Gümüş, M. (2015). Yerel halkın bakış açısıyla kırsal kalkınmada tarım turizmi: Tekirdağ ili örneği. (Yüksek lisans tezi). Namık Kemal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tekirdağ.
18. Gürel, E., & Tat, M. (2017). SWOT Analysis: A Theoretical Review. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(51), 994–1006.
19. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/agroturizm, Erişim tarihi: 14.10.2025.
20. Kaplan, U. (2014). Organic tourism as a tool to raise healthy tourism destinations: an investigation in Turkey. APSTRACT: Applied Studies in Agribusiness and Commerce, 8(4), 69-76.
21. Karakurt, S. (2022). Yerel Halkın Ekoturizme Yönelik Algısı: Alanya Bölgesi Örneği. (Yüksek lisans tezi). Giresun Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Giresun.
22. Kausar, R., Mirza, S. N., Saboor, A., Saleem, A. & Khalid, B. (2013). Role of ecotourism in promoting and sustaining conservation of nature: A case study of Murree forest recreational resort. Pak. J. Agri. Sci, 50(3), 463-468.
23. Kizos, T., & Iosifides, T. (2007). The contradictions of agrotourism development in Greece. Sociologia Ruralis.
24. Klakočar, T., & Pavić, L. (2024). Seeking wellness in rural tourism value chain: evidence from Slovenian farm stay. Glasnik Srpskog geografskog drustva, 104(1), 427-450.
25. Klakočar, T., & Pavić, L. (2024). Seeking wellness in rural tourism value chain: evidence from Slovenian farm stay. Glasnik Srpskog geografskog drustva, 104(1), 427-450.
26. Lane, B., & Kastenholz, E. (2015). Rural tourism: the evolution of practice and research approaches–towards a new generation concept?. Journal of Sustainable tourism, 23(8-9), 1133-1156.
27. Mavric, M., & Urry, J. (2009). Tourism studies and the new mobilities paradigm. The SAGE handbook of tourism studies, 645-657.
28. Oruç, M. C., Dalgın, T., & Çeken, H. (2015). Tarım turizmi uygulamaları ve pazarlama modelleri: Türkiye için bir model önerisi. International Journal of Social and Economic Sciences, 5(2), 40-45.
29. Özçatalbaş, O. (2019). Turizmin sosyal politika işlevi ve kırsal turizm: Türkiye örneği. Uluslararası Kırsal Turizm ve Kalkınma Dergisi (IRTAD) E-ISSN: 2602-4462, 3(1), 35-37.
30. Özoğul, B. & Bulut, İ. (2021). Kırsal turizm açısından İbradı ilçesinin doğal, kültürel ve tarihi çekiciliklerinin değerlendirilmesi. Uluslararası Kırsal Turizm ve Kalkınma Dergisi (IRTAD) E-ISSN: 2602-4462, 5(2).
31. Smith, M., & Puczkó, L. (2014). Health, tourism and hospitality: Spas, wellness and medical travel. Routledge.
32. Taşkıran, A., Akmeşe, K. A. & Sezgin, M. (2023). Tarım Turizminin Türkiye ve Dünyadaki Gelişimi Üzerine Bir Araştırma. Selçuk Turizm ve Bilişim Araştırmaları Dergisi, (4), 72-88.
33. Triarchi, E., & Karamanis, K. (2017). The evolution of alternative forms of tourism: a theoretical background. Business & Entrepreneurship Journal, 6(1), 1–4.
34. Voigt, C., Brown, G., & Howat, G. (2011). Wellness tourists: In search of transformation. Tourism Review International.
35. Yıldız, A. (2009). Dünden bugüne Gazipaşa tarihi. Antalya: Maraton Ofset ve Matbaacılık Ldt.Şti.
36. Zere, S. (2020). Yerel halkın ekoturizm algısı: Giresun ili örneği. (Yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.