Araştırma Makalesi

BLDC Motorlar İçin Sensörsüz Komütasyon Tabanlı Elektronik Hız Kontrol Cihazı Simülasyonu

Cilt: 6 Sayı: 1 26 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

BLDC Motorlar İçin Sensörsüz Komütasyon Tabanlı Elektronik Hız Kontrol Cihazı Simülasyonu

Öz

Bu çalışmada, fırçasız doğru akım (BLDC) motorları için sensörsüz komütasyon yöntemine dayalı bir motor sürücüsünün tasarımı ve simülasyonu gerçekleştirilmiştir. Sistem, Atmega328P mikrodenetleyicisi kullanılarak geliştirilmiş olup, kontrol algoritması motorun rotor konumunu tespit etmek amacıyla ters elektromotor kuvveti (Back-EMF) sinyallerine dayanmaktadır. IR2101 MOSFET sürücü entegresi ve IRFZ14 N-kanal MOSFET'leri ile oluşturulan güç sürücü katı, üç fazlı yarım köprü topolojisiyle yapılandırılmıştır. Elektronik Hız Kontrol Cihazı (ESC) sisteminin davranışı Proteus yazılımı üzerinde modellenmiş, PWM (darbe genişlik modülasyonu) üretimi, faz komütasyonu ve geri besleme mantığı dahil olmak üzere tüm kontrol algoritması sanal ortamda test edilmiştir. Simülasyon sonuçlarına göre, sistem doğru faz sıralamasını uygulayarak motoru kararlı şekilde döndürmüş; PWM zamanlaması, faz voltajları ve BEMF sinyalleri osiloskop üzerinde başarıyla gözlemlenmiştir. Elde edilen veriler, sensörsüz ESC sistemlerinin düşük maliyetli ve güvenilir kontrol çözümleri sunduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] A. S. Al-Adsani, M. E. AlSharidah, and O. Beik, “BLDC motor drives: a single hall sensor method and a 160° commutation strategy,” IEEE Trans. Energy Convers., vol. 36, no. 3, pp. 2025–2035, Sep. 2021, doi: 10.1109/TEC.2020.3046183.
  2. [2] S. Derammelaere, M. Haemers, J. De Viaene, F. Verbelen, and K. Stockman, “A quantitative comparison between bldc, pmsm, brushed dc and stepping motor technologies,” in 19th Int. Conf. Electr. Mach. Syst. (ICEMS), Nov. 2016, pp. 1-5. [Online].
  3. [3] D. Mohanraj et al., “A review of bldc motor: state of art, advanced control techniques, and applications,” IEEE Access, vol. 10, pp. 54833–54869, 2022, doi: 10.1109/ACCESS.2022.3175011.
  4. [4] B. Banu Rekha, B. Somasundaram, L. Ashok Kumar, and P. Balekai, “A technical review on advantages of using ec bldc fans in factory and commercial buildings,” Energy Eng., vol. 115, no. 3, pp. 57–74, May 2018, doi: 10.1080/01998595.2018.12002418.
  5. [5] K. FATHONI and A. B. UTOMO, “Perancangan kendali optimal pada motor arus searah tanpa sikat melalui metode lqri,” (in Indonesia), ELKOMIKA J. Tek. Energi Elektr. Tek. Telekomun. Tek. Elektron., vol. 7, no. 2, p. 377, May 2019, doi: 10.26760/elkomika.v7i2.377.
  6. [6] M. Soyaslan, “External Rotor BLDC Motor Design for a Light Electric Vehicle: 24 Slot/22 Pole Combination,” in 2023 18th Conference on Electrical Machines, Drives and Power Systems (ELMA), 2023, pp. 1–4. doi: 10.1109/ELMA58392.2023.10202463.
  7. [7] A. Mukherjee, S. Ray, and A. Das, “Development of Microcontroller Based Speed Control Scheme of BLDC Motor Using Proteus VSM Software,” International Journal of Electronics and Electrical Engineering, pp. 1–7, 2014, doi: 10.12720/ijeee.2.1.1-7.
  8. [8] Yan, G. (2009). Fırçasız Doğru Akım Motor Analizi ve Sürücü Devre Tasarımı (Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü). İstanbul.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Elektronik, Sensörler ve Dijital Donanım (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

22 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

21 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çulfaz, M. E., & Soyaslan, M. (2025). BLDC Motorlar İçin Sensörsüz Komütasyon Tabanlı Elektronik Hız Kontrol Cihazı Simülasyonu. Journal of Smart Systems Research, 6(1), 62-73. https://doi.org/10.58769/joinssr.1703625
AMA
1.Çulfaz ME, Soyaslan M. BLDC Motorlar İçin Sensörsüz Komütasyon Tabanlı Elektronik Hız Kontrol Cihazı Simülasyonu. JoinSSR. 2025;6(1):62-73. doi:10.58769/joinssr.1703625
Chicago
Çulfaz, Mahmut Esat, ve Mücahit Soyaslan. 2025. “BLDC Motorlar İçin Sensörsüz Komütasyon Tabanlı Elektronik Hız Kontrol Cihazı Simülasyonu”. Journal of Smart Systems Research 6 (1): 62-73. https://doi.org/10.58769/joinssr.1703625.
EndNote
Çulfaz ME, Soyaslan M (01 Haziran 2025) BLDC Motorlar İçin Sensörsüz Komütasyon Tabanlı Elektronik Hız Kontrol Cihazı Simülasyonu. Journal of Smart Systems Research 6 1 62–73.
IEEE
[1]M. E. Çulfaz ve M. Soyaslan, “BLDC Motorlar İçin Sensörsüz Komütasyon Tabanlı Elektronik Hız Kontrol Cihazı Simülasyonu”, JoinSSR, c. 6, sy 1, ss. 62–73, Haz. 2025, doi: 10.58769/joinssr.1703625.
ISNAD
Çulfaz, Mahmut Esat - Soyaslan, Mücahit. “BLDC Motorlar İçin Sensörsüz Komütasyon Tabanlı Elektronik Hız Kontrol Cihazı Simülasyonu”. Journal of Smart Systems Research 6/1 (01 Haziran 2025): 62-73. https://doi.org/10.58769/joinssr.1703625.
JAMA
1.Çulfaz ME, Soyaslan M. BLDC Motorlar İçin Sensörsüz Komütasyon Tabanlı Elektronik Hız Kontrol Cihazı Simülasyonu. JoinSSR. 2025;6:62–73.
MLA
Çulfaz, Mahmut Esat, ve Mücahit Soyaslan. “BLDC Motorlar İçin Sensörsüz Komütasyon Tabanlı Elektronik Hız Kontrol Cihazı Simülasyonu”. Journal of Smart Systems Research, c. 6, sy 1, Haziran 2025, ss. 62-73, doi:10.58769/joinssr.1703625.
Vancouver
1.Mahmut Esat Çulfaz, Mücahit Soyaslan. BLDC Motorlar İçin Sensörsüz Komütasyon Tabanlı Elektronik Hız Kontrol Cihazı Simülasyonu. JoinSSR. 01 Haziran 2025;6(1):62-73. doi:10.58769/joinssr.1703625