Bazı atık bitkisel yağlarının santos (Myroxylon balsamum (L.) Harms) odunu yüzeylerinde meydana getirdiği renk değişikliklerinin belirlenmesi

Öz

Santos odunu, ahşap işleyen endüstri alanları için önemli bir ağaç türü olmaktadır. Bu çalışmada, hizmet ömrünü tamamlamış bazı atık bitkisel yağlarının (ayçiçeği, zeytin, mısır ve ceviz), santos (Myroxylon balsamum (L.) Harms) odunu yüzeylerinde meydana getirdiği renk parametrelerindeki değişiklikler araştırılmıştır. Elde edilmiş olan sonuçlara göre, çok değişkenli olarak hesaplanmış varyans analizleri üzerinde bütün renk parametreleri için anlamlı olarak belirlenmiştir. ∆E* değerleri ayçiçeği için 16.59, zeytin için 17.01, ceviz için 18.90 ve mısır için 19.91 olarak tespit edilmiştir. Bütün atık yağlarda L*, b*, C* ve ho değerleri azalmıştır. a* değerlerinin ise ayçiçeği yağı uygulamasında artarken, zeytin, mısır ve ceviz yağlarına ait uygulamalarında azaldığı belirlenmiştir. Uygulanan atık yağların ahşap malzeme üzerinde renk değiştirici etkide bulunduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Santos
• Myroxylon balsamum (L.) Harms
• renk
• bitkisel atık yağ.

Determination of color changes caused by some waste vegetable oils on santos (Myroxylon balsamum (L.) Harms) wood surfaces

Öz

In this study, Santos wood, an important tree species in the woodworking industry, was investigated for color parameter changes caused by some waste vegetable oils (sunflower, olive, corn, and walnut) that had reached the end of their service life on the surfaces of Santos (Myroxylon balsamum (L.) Harms) wood. According to the obtained results, significant multivariate variance analyses have been determined for all color parameters. ∆E* values were determined as 16.59 for sunflower, 17.01 for olive, 18.90 for walnut, and 19.91 for corn. In all waste oils, L*, b*, C*, and ho values decreased. In the case of a* values, an increase was observed in the application of sunflower oil, while a decrease was determined in the applications of olive, corn, and walnut oils. It was observed that the applied waste oils had a color-changing effect on the wood material

Anahtar Kelimeler

• Santos
• Myroxylon balsamum (L.) Harms
• color
• vegetable waste oil.

Kaynakça

1. 1. Silveira, A.G., Santini, E.J., Kulczynski, S.M., Trevisan, R., Wastowski, A.D., and Gatto, D.A., (2017). Tannic extract potential as natural wood preservative of Acacia mearnsii. Anais da Academia Brasileira de Ciências, 89(04): 3031-3038.
2. 2. Goodell, B., Nicholas, D. D., and Schultz, T. P., (2003). Wood deterioration and preservation: advances in our changing World. American Chemical Society, Washington, DC.
3. 3. Allen, M., and Forrester, P., (2006). The Complete Guide to Wood Finishes: How to Apply and Restore Lacquers, Polishes, Stains and Varnishes. Simon and Schuster.
4. 4. Sharma, S., and Dutt, B., (2021). Timber Finishes. Agriculture & Environment, 2(11): 71-77.
5. 5. Lorenzi, H., (1992). Árvores brasileiras: manual de identificação e cultivo de plantas arbóreas nativas do Brasil. Nova Odessa: Ed. Platarum, 2 v.
6. 6. Anonim, (1898). Royal Botanical Gardens, Circulars and Agricultural. Journal of the Royal Botanic Gardens, Ceylon (Vol. 1).
7. 7. Parker, T., (2008). Trees of Guatemala. Austin (TX): The Tree Press.
8. 8. Berendsohn, W.G., and Araniva de González, A.E., (1989). Listado básico de la Flora Salvadorensis: Familia 118: Leguminosae. Cuscatlania, 1(2): 1-16.

9. 9. Cordero, J., Boshier, D.H., Barrance, A., Beer. J., Boshier, D.H., Chamberlain, J., Cordero, J., Detlefsen, G., Finegan, B., Galloway, G., Gómez, M., Gordon, J., Hands, M., Hellin, J., Hughes, C., Ibrahim, M., Kass, D., Leakey, R., Mesén, F., Montero, M., Rivas, C., Somarriba, E., Stewart, J., and Pennington, T., (2003). Árboles de Centroamérica: un manual para extensionistas. Oxford: OFI/CATIE.1079 p.
10. 10. Tropicos, (2013). Myroxylon bálsamum. Missouri Botanical Garden. Recuperado de http://www.tropicos.org/Name/13003351?tab=distribution.
11. 11. Payares-Díaz, I.R., Mario-Contreras, O.A., Medrano-Vélez, M.A., and Millán-Romero, E., (2014). Germination and seedling growth of Myroxylon balsamum (L.) Harms in the department of Sucre. Colombia Forestal, 17(2): 193-201.
12. 12. Holdridge, L.R., and Poveda, L.J., (1975). Arboles de Costa Rica. San Jose, Costa Rica: Centro Científico Tropical, 546 p.
13. 13. Croat, T., (1978). Flora of Barro Colorado Island. Stanford, CA: Stanford University Press, 943 p.
14. 14. Howes, F.N., (1949). Vegetable gums and resins. The Chronica Botanica Company, USA.
15. 15. Polhill, R.M., and Raven, P.H., (1978). Advances in legume systematics. Part 1. Kew, U.K.: Royal Botanic Gardens. 425 p.
16. 16. Vozzo, J.A., (2002). Tropical tree seed manual (No. 721). US Department of Agriculture, Forest Service.
17. 17. Torres, C., Carvajal, D., Rojas, F., and Arguedas, M., (2011). Reproducción de especies arbóreas y arbustivas de la región central de Costa Rica [Germinar 2]. Instituto Tecnológico de Costa Rica. Cartago, Costa Rica.
18. 18. Record, S.J., and Hess, R.W., (1949). Timbers of the New World. New Haven, CT: Yale University Press. 640 p.
19. 19. García, B.H., (1974). Flora medicinal de Colombia. Botánica Médica. Bogotá: Colombia: Instituto de Ciencias Naturales, Universidad Nacional. 561 p.
20. 20. Anonim, (2009). Nairobi (Kenya): Agroforestry Database: a tree reference and selection guide version 4.0 Myroxylon balsamum. World Agroforestry Database - Agroforestree Database:a tree reference and selection guide version 4.0. 21. Esteves, B., Şahin, S., Ayata, Ü., Domingos, I., Ferreira, J., and Gurleyen, L., (2021). The effect of heat treatment on shore - D hardness of some wood species. BioResources, 16(1): 1482-1495.
21. 22. Mainieri, C., and Chimelo, J.P., (1989). Fichas de características das madeiras brasileiras. São Paulo: IPT, 419 p.
22. 23. TS ISO 13061-1, (2021). Odunun fiziksel ve mekanik özellikleri - Kusursuz küçük ahşap numunelerin deney yöntemleri - Bölüm 1: Fiziksel ve mekanik deneyler için nem muhtevasının belirlenmesi. Türk Standartları Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
23. 24. ASTM D 2244-3, (2007). Standard practice for calculation or color tolerances and color, differences from instrumentally measured color coordinates. ASTM International, West Conshohocken, PA.
24. 25. Lange, D.R., (1999). Fundamentals of Colourimetry - Application Report No. 10e. DR Lange: New York, NY, USA.
25. 26. DIN 6174, (1979). Colorimetric evaluation of colour differences of surface colours according to the CIELAB formula.
26. 27. DIN 5033, (1979). Deutsche Normen, Farbmessung. Normenausschuß Farbe (FNF) im DIN Deutsches Institut für Normung eV, Beuth, Berlin März.
27. 28. Ayata, Ü., ve Bal, B.C., (2023). Atık zeytin, ceviz ve mısır yağları uygulanmış Avrupa melezi (Larix decidua Mill.) odununda bazı yüzey özelliklerinin belirlenmesi. European Conferences 2. Uluslararası Sağlık, Mühendislik ve Uygulamalı Bilimler Kongresi, 4-6 Ağustos 2023, Belgrad, Sırbistan, 115-125.
28. 29. Peker, H., (2023b). Bambu malzemesinde renk değiştirici bir uygulama olarak hizmet ömrünü tamamlamış atık bitkisel yağlarının kullanımı. ICAFVP 3. Uluslararası Tarım, Gıda, Veteriner ve Eczacılık Bilimleri Kongresi, 10-12 Kasım 2023, Beyrut, Lübnan.
29. 30. Peker, H., (2023). Sarıçam (Pinus sylvestris L.) ahşabına uygulanmış bazı atık yağlar üzerinde parlaklık, beyazlık indeksi değerlerinin ve renk parametrelerinin incelenmesi. ICAFVP 3. Uluslararası Tarım, Gıda, Veteriner ve Eczacılık Bilimleri Kongresi, 10-12 Kasım 2023, Beyrut, Lübnan.
30. 31. Çamlıbel, O., ve Ayata, Ü., (2023). Yabani armut (Pyrus communis L.) ahşabında yüzey özelliklerine atık bitkisel yağlarının etkileri. Uzakdoğu 2. Uluslararası Uygulamalı Bilimler Kongresi, 20-22 Ekim 2023, Manila, Filipinler, 97-106.
31. 32. Çamlıbel, O., ve Ayata, Ü., (2023b). Bazı atık bitkisel yağlar uygulanmış tiama (Entandrophragma angolense (Welw.) C DC.) ahşabında renk parametrelerinin, beyazlık indeksinin ve parlaklık değerlerinin incelenmesi. Avrasya 9. Uluslararası Uygulamalı Bilimler Kongresi, 24-26 Kasım 2023, Tiflis, Gürcistan.
32. 33. Çamlıbel, O., ve Ayata, Ü., (2023c). Bazı bitkisel atık yağlar uygulanmış yalancı akasya (Robinia pseudoacacia L.) ahşabında renk, beyazlık indeksi ve parlaklık değerlerinin belirlenmesi. Uluslararası Batı Karadeniz Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, 5(2), 49-64.
33. 34. Peker, H., ve Ulusoy, H., (2023). Anadolu kestanesi (Castanea sativa Mill.) odununda bazı yüzey özellikleri üzerine atık bitkisel yağlarının etkileri. 8. Asya Pasifik Uluslararası Modern Bilimler Kongresi, 11-12 Eylül 2023, Delhi, India, 463.
34. 35. Çamlıbel, O., ve Ayata, Ü., (2024). Atık bitkisel yağlarla muamele edilmiş iroko (Milicia excelsa Welw. C.C. Berg) odununda beyazlık indeksi, renk ve parlaklık değerlerinin belirlenmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 25(1): 15-21.
35. 36. Ayata, Ü., (2024). Change in wood color due to the use of waste vegetable oils. Drewno, 67(213): 00020.