SAĞLIK HİZMETLERİNDE EKONOMİK DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ: MALİYET ANALİZLERİNE YÖNELİK BİR DERLEME

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 2, - , 28.12.2025

Kurtca Mehmet Uğurlu , Muhammed Ardıç

https://doi.org/10.24013/jomelips.1739474

Öz

Bu derleme çalışmasında, sağlık ekonomisi ve maliyet analizlerinin önemi, sağlık hizmetleri sektöründeki maliyet artışlarına karşı etkili stratejiler geliştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Özellikle sağlık hizmetlerinde, sınırlı kaynakların daha etkin kullanılması adına maliyet analizi yöntemlerine başvurulmaktadır. Çalışma, sağlık ekonomisi değerlendirme yöntemlerini açıklayarak, maliyet ve faydaların karşılaştırılması üzerinden karar alıcılar için önemli bilgiler sunmayı hedeflemektedir.
Sağlık hizmetlerinde ekonomik değerlendirme, alternatif tedavi yöntemlerinin maliyetleri ile sonuçlarını karşılaştırarak, hangi yöntemlerin daha verimli olduğunu belirlemeye yardımcı olur. Çeşitli analizler, örneğin maliyet-fayda analizi ve maliyet-etkinlik analizi, bu bağlamda karar destek sistemleri olarak kullanılmaktadır. Maliyet fayda analizi, toplumsal refahı artırmak için daha kapsamlı bir değerlendirme sunarken, maliyet etkililik analizi daha dar bir perspektiften, sınırlı bütçeyle en maliyet etkin çözümü bulmayı amaçlamaktadır.
Çalışma ayrıca, sağlık sektöründe en uygun maliyetli alternatiflerin belirlenebilmesi için maliyet minimizasyonu analizi, maliyet karlılık analizi gibi diğer ekonomik değerlendirme yöntemlerinin önemine dikkat çekmektedir. Bu yöntemler, sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliğini sağlamak ve kaynak israfını engellemek adına büyük bir rol oynamaktadır.
Sonuç olarak, sağlık ekonomisi değerlendirmeleri, sağlık politikalarının belirlenmesinde ve sağlık hizmeti sunumunun etkinliğinin artırılmasında temel araçlar olarak öne çıkmaktadır. Kaynakların verimli kullanımı, maliyet ve fayda analizi yöntemlerinin doğru bir şekilde seçilmesi ve uygulanmasıyla mümkün olabilecektir. Doğru bir maliyet hesabı yapabilmek için yöntemin doğru seçilmesi elzemdir. Bu sebeple örneklerle açıkladığımız bu derleme çalışmamızın ilgi araştırmacılara rehber olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Ekonomik değerleme , maliyet fayda analizi , maliyet etkililik analizi , maliyet minimizasyon analizi , maliyet fayda/yararlanım analizi

ECONOMIC EVALUATION METHODS IN HEALTHCARE: A REVİEW ON COST ANALYSES

Öz

This review study emphasizes the significance of health economics and cost analyses in developing effective strategies to address rising costs in the healthcare sector. Particularly in healthcare services, cost analysis methods are employed to ensure the more efficient use of limited resources. The study aims to provide valuable insights for decision-makers by explaining health economics evaluation methods and comparing costs and benefits.
Economic evaluation in healthcare involves comparing the costs and outcomes of alternative treatment methods to determine which options are more efficient. Various analyses, such as cost-benefit analysis and cost-effectiveness analysis, are utilized as decision-support tools in this context. While cost-benefit analysis offers a broader evaluation to enhance societal welfare, cost-effectiveness analysis takes a narrower perspective, focusing on identifying the most cost-effective solution within a limited budget.
The study also highlights the importance of other economic evaluation methods, such as cost-minimization analysis and cost-utility analysis, in identifying the most cost-efficient alternatives in the healthcare sector. These methods play a critical role in ensuring the sustainability of healthcare services and preventing resource waste.
In conclusion, health economic evaluations emerge as fundamental tools in shaping health policies and improving the efficiency of healthcare delivery. Efficient resource utilization can only be achieved through the appropriate selection and implementation of cost and benefit analysis methods. Therefore, this review, enriched with examples, is expected to serve as a guide for researchers interested in this field.

Anahtar Kelimeler

Economic evaluation , cost-benefit analysis , cost-effectiveness analysis , cost-minimization analysis , cost-utility analysis

Kaynakça

• Azimi, N. ve Welch, G. (1998). Maliyetleri sınırlamada maliyet-etkinlik analizinin etkinliği. Genel Dahiliye Dergisi , 13, 664-669. https://doi.org/10.1046/J.1525-1497.1998.00201.X
• Boardman, A. E., Greenberg, D. H., Vining, A. R., & Weimer, D. L. (2001). Cost-Benefit Analysis: Concepts and. Practice.
• Bozdemir, E. ve Öcel, Y., (2017), Hastanelerde Dış Kaynak Kullanımının Maliyet Minimizasyonu Açısından Analizi: Bolu İzzet Baysal Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Manyetik Rezonans (MR) Cihaz Örneği, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 20, S. 3, Erzurum, S. 1054-1056.