TR
EN
Kullanım Sonrası Değerlendirme (POE) Yöntemlerinin Çeşitliliği: Farklı Bina Türlerine Göre Bir Analiz
Öz
Kullanım sonrası değerlendirme (POE), yapıların kullanım aşamasındaki performansını ve kullanıcı deneyimini değerlendirmeye olanak sağlayan sistematik bir yöntemdir. Bu çalışmanın amacı, güncel POE uygulamalarında karşılaşılan yöntemsel çeşitliliği tanımlamak ve bu yöntemlerin uygulandığı yapı türleri ile değerlendirme alanlarını tematik bir çerçevede incelemektir. Çalışma, 2000–2024 yılları arasında yayımlanmış literatür üzerinden yürütülmüş, POE teknikleri sınıflandırılmış ve hangi yapı türleri ve değerlendirme alanlarıyla ilişkilendirildiği analiz edilmiştir. Bulgular, POE yöntemlerinin anket, gözlem, teknik ölçüm ve karma yöntemler gibi temel kategorilere ayrıldığını ve konut, eğitim, sağlık, ofis gibi farklı yapı türlerinde uygulandığını göstermektedir. Ayrıca, yöntemlerin sağladığı çıktılar ve literatürdeki boşluklar tematik olarak özetlenmiş, POE’nin tasarım geri bildirimi ve performans iyileştirme süreçlerindeki önemi vurgulanmıştır. Bu çalışma, POE uygulamalarının sistematik bir çerçevede anlaşılmasına katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Makalede ulusal ve uluslararası araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur. Çalışmada etik kurul izni gerekmemiştir.
Kaynakça
- Adegoke, A. S., Ajayi, C. A., Oladokun, T. T., & Ayodele, T. O. (2020). A post-occupancy evaluation of students' halls of residence in obafemi Awolowo University, ile-Ife, Nigeria. Property Management, 39(2), 163-179. https://doi.org/10.1108/pm-01-2020-0003
- Ahmed, H., Edwards, D. J., Lai, J. H., Roberts, C., Debrah, C., Owusu‐Manu, D., … & Thwala, W. D. (2021). Post occupancy evaluation of school refurbishment projects: multiple case study in the UK. Buildings, 11(4), 169. https://doi.org/10.3390/buildings11040169
- Bengi, S. I. & Topraklı, A. Y. (2020). The perspective of turkey in the post occupancy evaluation studies. Periodica Polytechnica Architecture, 51(1), 83-91. https://doi.org/10.3311/ppar.15318
- Bae, S. & Martin, C. S. (2023). The impact of measurable findings from pre- and post-occupancy evaluations of indoor environmental quality in the primary workspace. Buildings, 13(10), 2486. https://doi.org/10.3390/buildings13102486
- Borrmann, A., Schlenger, J., Bus, N., & Sacks, R. (2022). AEC digital twin data-why structure matters. In International Conference on Computing in Civil and Building Engineering (pp. 651-669). Cham: Springer International Publishing.
- Blanch, S. & Frazer, A. (2023). Understanding post-occupancy evaluation processes for public healthcare facilities in australia and aotearoa new zealand. HERD: Health Environments Research & Design Journal, 16(4), 69-81. https://doi.org/10.1177/19375867231171706
- Coates, P. M., Arayıcı, Y., & Ozturk, Z. (2012). New concepts of post occupancy evaluation (poe) utilizing bim benchmarking techniques and sensing devices. Sustainability in Energy and Buildings, 319-329. https://doi.org/10.1007/978-3-642-27509-8_27
- Demir, T. (2006). İnşaat projelerinde kritik başarı faktörleri ve proje başarısının ölçülmesi. (Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü). İTÜ POLEN. https://polen.itu.edu.tr/bitstreams/d063d69b-da19-4352-8bf6-ff297e12d68f/download
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yapı, Çevre, Yerleşim ve Ürünlerde Koruma, Restorasyon, Yenileme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
4 Kasım 2025
Kabul Tarihi
30 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 2
APA
Baran Ergül, D., & Seyman Güray, T. (2025). Kullanım Sonrası Değerlendirme (POE) Yöntemlerinin Çeşitliliği: Farklı Bina Türlerine Göre Bir Analiz. Journal of Protected Areas Research, 4(2), 119-132. https://doi.org/10.5281/zenodo.18155821
AMA
1.Baran Ergül D, Seyman Güray T. Kullanım Sonrası Değerlendirme (POE) Yöntemlerinin Çeşitliliği: Farklı Bina Türlerine Göre Bir Analiz. Journal of Protected Areas Research. 2025;4(2):119-132. doi:10.5281/zenodo.18155821
Chicago
Baran Ergül, Didem, ve Tayibe Seyman Güray. 2025. “Kullanım Sonrası Değerlendirme (POE) Yöntemlerinin Çeşitliliği: Farklı Bina Türlerine Göre Bir Analiz”. Journal of Protected Areas Research 4 (2): 119-32. https://doi.org/10.5281/zenodo.18155821.
EndNote
Baran Ergül D, Seyman Güray T (01 Aralık 2025) Kullanım Sonrası Değerlendirme (POE) Yöntemlerinin Çeşitliliği: Farklı Bina Türlerine Göre Bir Analiz. Journal of Protected Areas Research 4 2 119–132.
IEEE
[1]D. Baran Ergül ve T. Seyman Güray, “Kullanım Sonrası Değerlendirme (POE) Yöntemlerinin Çeşitliliği: Farklı Bina Türlerine Göre Bir Analiz”, Journal of Protected Areas Research, c. 4, sy 2, ss. 119–132, Ara. 2025, doi: 10.5281/zenodo.18155821.
ISNAD
Baran Ergül, Didem - Seyman Güray, Tayibe. “Kullanım Sonrası Değerlendirme (POE) Yöntemlerinin Çeşitliliği: Farklı Bina Türlerine Göre Bir Analiz”. Journal of Protected Areas Research 4/2 (01 Aralık 2025): 119-132. https://doi.org/10.5281/zenodo.18155821.
JAMA
1.Baran Ergül D, Seyman Güray T. Kullanım Sonrası Değerlendirme (POE) Yöntemlerinin Çeşitliliği: Farklı Bina Türlerine Göre Bir Analiz. Journal of Protected Areas Research. 2025;4:119–132.
MLA
Baran Ergül, Didem, ve Tayibe Seyman Güray. “Kullanım Sonrası Değerlendirme (POE) Yöntemlerinin Çeşitliliği: Farklı Bina Türlerine Göre Bir Analiz”. Journal of Protected Areas Research, c. 4, sy 2, Aralık 2025, ss. 119-32, doi:10.5281/zenodo.18155821.
Vancouver
1.Didem Baran Ergül, Tayibe Seyman Güray. Kullanım Sonrası Değerlendirme (POE) Yöntemlerinin Çeşitliliği: Farklı Bina Türlerine Göre Bir Analiz. Journal of Protected Areas Research. 01 Aralık 2025;4(2):119-32. doi:10.5281/zenodo.18155821