Ergenlerde Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu’nun Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi

Lokman Koçak

Ergenlerde Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu’nun Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formunun cinsiyete göre ölçme değişmezliğinin test edilmesidir. Araştırmada 2022-2023 öğretim yılında bir il merkezindeki farklı ortaokullarda öğrenim gören 105’i kadın (%55.3), 85’i erkek (%45.7) toplam 190 ortaokul öğrencisinden elde edilen veriler kullanılmıştır. Veriler Kişisel Bilgi Formu ve Öz-şefkat Ölçeği Kısa Formu aracılığıyla toplanmıştır. Ölçeğin faktör yapısını incelemek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmış ve uyum indekslerine ilişkin değerlerin kabul edilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir (χ2= 114.21; sd= 86; χ²/sd= 1.33; CFI= .982; RMSEA= .059 ve SRMR= .089). Ölçeğin güvenirlik çalışmaları kapsamında, iç tutarlık katsayısı olumlu alt boyutu için α= .65 ve olumsuz alt boyutu için α= .81 ve ölçeğin tümüne yönelik iç tutarlık katsayısı ise α= .79 olarak hesaplanmıştır. Son olarak cinsiyetler açısından çoklu grup DFA sonuçları, ölçeğin yapısının hem kız hem de erkek öğrenciler üzerinde ölçme değişmezliğine sahip olduğunu ortaya çıkarmıştır. Elde edilen bulgular ışığında Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu’nun cinsiyete göre ölçme değişmezliği özelliğine sahip olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akkaya, Ç. (2011). Ortaöğretim öğrencilerinde algılanan sosyal destek ve öz-duyarlık düzeyleri (Tez No. 328022) [Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
Alaloğlu, G. (2020). Mükemmeliyetçilik, kendini sabotaj, öz-şefkat ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkilerin incelenmesi (Tez No. 616343) [Yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
Alisinanoğlu, F. (2002). Gençlik dönemi özellikleri ve genç anne-baba iletişimi. Eğitim ve Bilim, 27(123), 62-63. http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/ article/view/5175/1304
Anılgan, H. (2022). A research on adolescents levels of self-compassion, socialconnectedness, and copıng wıth stress (Tez No. 768716) [Yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
Atkinson, R. C., Atkinson, R. C., Smith, E. E., Bem, D. J. ve Nolen-Hoeksema, S. (2021). Psikolojiye giriş (14. basım) [Introduction to Psychology] (Y. Halogan, Çev.). Arkadaş Yayınları. (Orijinal eserin basım yılı 2003)
Bacanlı, H. (2016). Eğitim psikolojisi (Genişletilmiş 23. basım). Pegem Akademi Yayıncılık.
Barad, J. A. (2007). The understanding and experience of compassion: Aquinas and the Dalai Lama. Buddhist-Christian Studies, 27(1), 11-29. https://doi.org/10.1353/bcs.2007.0002
Bayram, N. (2016). Yapısal eşitlik modellemesine giriş: AMOS uygulamaları. Ezgi Kitabevi.

Bayramoğlu, A. (2011). Self-compassion in relation to psychopathology (Tez No. 306404) [Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
Bluth, K. ve Eisenlohr-Moul, T. A. (2017). Response to a mindful self-compassion interventiin in teens: A within-person association of mindfulness, self compassion and emotioanl well-being outcomes. Journal of Adolescence, 57(1), 108-118. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2017.04.001
Bowen, N. K. ve Masa, R. D. (2015). Conducting measurement invariance tests with ordinal data: A guide for social work researchers. Journal of the Society for Social Work and Research, 6(2), 229-249. https://doi.org/10.1086/681607
Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research. The Guilford Press.
Bryne, B. M. (2010). Structural equation modeling with AMOS basic concepts, applications, and programming (2nd ed.). Routledge.
Bryne, B. M. ve Watkins, D. (2003). The issue of measurement invariance revisited. Journal of Cross-Cultural Psychology, 34(2), 155-175. https://doi.org/10.1177%2F0022022102250225
Cheung, G. W. ve Rensvold, R. B. (2002). Evaluating goodness-of-fit indexes for testing measurement invariance. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 9(2), 233-255. https://doi.org/10.1207/S15328007SEM0902_5
Çengel, D. ve Yurdalan, F. (2022). Erkeklerin toplumsal cinsiyet rollerinin öz-şefkat üzerindeki etkisinin incelenmesi: Flört şiddeti ve bağlanma kaygısının aracılık etkisi. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 5(9), 1293-1311. https://doi.org/10.26677/TR1010.2022.1077
Deniz, M. E., Kesici Ş. ve Sümer A. S. (2008). The validity and reliability study of the Turkish version of Self-Compassion Scale. An International Journal of Social Behavior and Personality, 36(9), 1151-1160. https://doi.org/10.2224/sbp.2008.36.9.1151
Gander, M. J. ve Gardiner, H. W. (2007). Çocuk ve ergen gelişimi (6.baskı) [Child and adolescent development]. (B. Onur, Ed.; A. Dönmez, N. Çelen ve B. Onur, Çev.). İmge Kitabevi. (Orijinal eserin basım yılı 1998)
Germer, C. K. (2020). Öz-şefkatli farkındalık: Tahrip edici duygularla başa çıkabilmek [The mindful path to self-compassion] (H. Ü. Haktanır, Çev.). Diyojen Yayıncılık (Orijinal eserin basım yılı 2009).
Horn, L. ve Mcardle, J. J. (1992). A practical and theoretical guide to measurement invariance in aging research. Experimental Aging Research, 18(3), 117-144. https://doi.org/10.1080/03610739208253916
İkiz, E. ve Totan, T. (2012). Üniversite öğrencilerinde öz-duyarlık ve duygusal zekânın incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(1), 51-71. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/53289
JASP Team (2023). JASP (Version 0.17.1) [Computer software]. https://jasp-stats.org/
Karagöz, Y. (2021). SPSS ve AMOS uygulamalı nitel-nicel-karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın ve etiği. Nobel akademik Yayıncılık.
Kır Demirhan, A. (2020). Beliren yetişkinlerin iyi oluşlarının öz-şefkat ve bağlanma özellikleri bakımından incelenmesi (Tez No. 647579) [Yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
Koçak, L. ve Terzi, E. (2023). The mediating role of emotion regulation in the relationship between self-compassion and subjective well-being in school in secondary school students. Journal of Family Counseling and Education, 8(1), 87-106. https://doi.org/10.32568/jfce.1296134
Loose, C., Graaf, P. ve Zarbock, G. (2018). Çocuk ve ergenler için şema terapi [Schematherapie mit kindern und jugendlichen]. (N. Azizlerli, Y. Yürüker, İ. G. Şan, Ö. Koç ve Z. Karabuda, Çev.). Psikonet Yayınları. (Orijinal eserin basım yılı 2013)
Neff, K. D. (2003a). Self-compassion: An alternative conceptualization of a healthy attitude toward oneself. Self and Identity, 2(2), 85-102. https://doi.org/10.1080/15298860309032
Neff, K. D. (2003b). The development and validation of a scale to measure self-compassion. Self and Identity, 2(3), 223-250.
Neff, K. D. ve Vonk, R. (2009). Self‐compassion versus global self‐esteem: Two different ways of relating to oneself. Journal of Personality, 77(1), 23-50. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.2008.00537.x
Neff, K. D., Hseih, Y. ve Dejitthirat, K. (2005). Self-compassion, achievement goals, and coping with academic failure. Self and Identity, 4, 263-287. https://doi.org/10.1080/13576500444000317
Neff, K. D., Kirkpatrick, K. L. ve Rude, S. S. (2007). Self-compassion and adaptive psychological functioning. Journal of Research in Personality, 41(1), 139-154. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2006.03.004
Neff, K. D., Pisitsungkagarn, K. ve Hsieh, Y. P. (2008). Self-compassion and self-construal in the United States, Thailand, and Taiwan. Journal of Cross-Cultural Psychology, 39(3), 267-285. https://doi.org/10.1177/0022022108314544
Özdamar, K. (2002). Paket programlar ile istatistiksel veri analizi (4. baskı). Kaan Kitabevi.
Plotnik, R. (2009). Psikolojiye giriş [Introduction to psychology] (T. Geniş, Çev.). Kaknüs Yayınları. (Orijinal eserin basım yılı 2007)
Raes, F., Pommier, E., Neff, K. D. ve van Gucht, D. (2011). Construction and factorial validation of a Short Form of the Self‐Compassion Scale. Clinical Psychology ve Psychotherapy, 18(3), 250-255. https://doi.org/10.1002/cpp.702
Rendon, K. P. (2006). Understanding alcohol use in college students: A study of mindfulness, self-compassion, and psychological symptoms [Doktora tezi, Texas Üniversitesi]. http://hdl.handle.net/2152/2907
Sarıcaoğlu, H. (2011). Üniversite öğrencilerinde psikolojik iyi olma düzeylerinin kişilik özellikleri ve öz anlayış açısından incelenmesi (Tez No. 280698) Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
Seçer, İ. (2015). SPSS ve LISREL ile pratik veri analizi: Analiz ve raporlaştırma. Anı Yayıncılık.
Steinberg, L. (2013). Ergenlik [Adolescence] (F. Çok, Çev.). İmge Kitabevi. (Orijinal eserin basım yılı 1985)
Sun, X., Chan, D. W. ve Chan, L. K. (2016). Self-compassion and psychological well-being among adolescents in Hong Kong: Exploring gender differences. Personality and Individual Differences, 101, 288-292. https://doi.org/10.1016/j.paid.2016.06.011
Şimşek, Ö. F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş: Temel ilkeler ve LISREL uygulamaları. Ekinoks.
Tabachnick, B. B. ve Fidell, L. S. (2020). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı [Using multivariate statistics] (M. Baloğlu, Çev.). Nobel Akademik Yayıncılık. (Orijinal eserin basım yılı 2012)
Tavşancıl, E. (2002). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Atlas Yayınları.
Thompson, B. L. ve Waltz, J. (2008). Self‐compassion and PTSD symptom severity. Journal of Traumatic Stress, 21(6), 556-558. https://doi.org/10.1002/jts.20374
Vandenberg, R. J. ve Lance, C. E. (2000). A review and synthesis of the measurement invariance literature: Suggestions, practices, and recommendations for organizational research. Organizational Research Methods, 3(1), 4-70. https://doi.org/10.1177/109442810031002
Vatan, S. (2019). Duygu düzenlemenin şahdamarı: Öz-şefkat. PiVOLKA, 9(31), 1-4. http://www.elyadal.org/pivolka/31/PiVOLKA_31.pdf
Yandı, A., Köse, İ. A. ve Uysal, Ö. (2017). Farklı yöntemlerle ölçme değişmezliğinin incelenmesi: PISA 2012 örneği. Mersin University Journal of the Faculty of Education, 13(1), 243-253. https://doi.org/10.17860/mersinefd.305952
Yang, Y., Zhang, M. ve Kou, Y. (2016). Self-compassion and life satisfaction: The mediating role of hope. Personality and Individual Differences, 98, 91-95. https://doi.org/10.1016/j.paid.2016.03.086
Yıldırım, M. ve Sarı, T. (2018). Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu’nun Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(4), 2502-2517. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018.18.41844-452171

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Lokman Koçak ^*
0000-0002-5247-0974
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

20 Ekim 2023

Yayımlanma Tarihi

20 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

14 Mart 2023

Kabul Tarihi

18 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 1 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA87SE27CH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Koçak, L. (2023). Ergenlerde Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu’nun Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi. Journal of Psychometric Research, 1(1), 1-15. https://izlik.org/JA87SE27CH

AMA

1.Koçak L. Ergenlerde Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu’nun Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi. Journal of Psychometric Research. 2023;1(1):1-15. https://izlik.org/JA87SE27CH

Chicago

Koçak, Lokman. 2023. “Ergenlerde Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu’nun Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi”. Journal of Psychometric Research 1 (1): 1-15. https://izlik.org/JA87SE27CH.

EndNote

Koçak L (01 Ekim 2023) Ergenlerde Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu’nun Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi. Journal of Psychometric Research 1 1 1–15.

IEEE

[1]L. Koçak, “Ergenlerde Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu’nun Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi”, Journal of Psychometric Research, c. 1, sy 1, ss. 1–15, Eki. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA87SE27CH

ISNAD

Koçak, Lokman. “Ergenlerde Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu’nun Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi”. Journal of Psychometric Research 1/1 (01 Ekim 2023): 1-15. https://izlik.org/JA87SE27CH.

JAMA

1.Koçak L. Ergenlerde Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu’nun Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi. Journal of Psychometric Research. 2023;1:1–15.

MLA

Koçak, Lokman. “Ergenlerde Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu’nun Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi”. Journal of Psychometric Research, c. 1, sy 1, Ekim 2023, ss. 1-15, https://izlik.org/JA87SE27CH.

Vancouver

1.Lokman Koçak. Ergenlerde Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu’nun Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi. Journal of Psychometric Research [Internet]. 01 Ekim 2023;1(1):1-15. Erişim adresi: https://izlik.org/JA87SE27CH