İnceleme Makalesi

Araştırmalarda Uygun İstatistiksel Tekniğin Belirlenmesinde Normallik ve Homojenlik İhlallerinin Etkisinin İlgili Literatür Bağlamında Değerlendirilmesi

Cilt: 2 Sayı: 2 1 Ekim 2024
PDF İndir
EN TR

Araştırmalarda Uygun İstatistiksel Tekniğin Belirlenmesinde Normallik ve Homojenlik İhlallerinin Etkisinin İlgili Literatür Bağlamında Değerlendirilmesi

Öz

Araştırmalarda uygun istatistiksel tekniğin belirlenmesi, araştırmanın metodolojik tasarımının yanı sıra analizin amacı, örneklem büyüklüğü ve yapısı, verilerin ve veri setinin karakteristiğinin de dikkate alınmasını gerektiren zorlayıcı bir aşamadır. Parametrik testler veya daha genel bir tanımlamayla doğrusal modeller, (1) normallik ve (2) varyansların homojenliği temel varsayımlarına duyarlı test ve modeller olarak değerlendirilmektedir. Ciddi düzeyde normallik ve homojenlik ihlallerinin görülmesi, bu testlerin kullanılmaması kararına yönlendirebilmektedir. Diğer taraftan, ciddi düzeyin ne olduğu, belirsizlik içeren ve tartışmalı bir konudur. Bu kapsamda bu çalışmanın amacı; uygun istatistiksel tekniğin belirlenmesinde normallik ve homojenlik ihlallerinin hangi durum ve koşullarda “ciddi” veya “ihmal edilebilir” olarak değerlendirilebileceğini, ayrıca bu tür durumlarda ne tür çözümlere başvurulabileceğini, ilgili araştırmalar ve temel kaynak kitaplar üzerinden tartışmak ve değerlendirmektir. Bu çalışma, ilgili literatürdeki temel kaynak kitaplar ve ilişkili araştırmaların ortaya koyduğu bulgular üzerinden yürütülen derleme niteliğinde kuramsal bir çalışmadır. Bu kapsamda alanda tanınırlığı yüksek olan 20 temel kaynak kitap ve varsayım ihlallerinin istatistiksel teknikler üzerindeki etkilerini inceleyen 25 makale belirlenmiştir. Araştırma soruları doğrultusunda tartışmalar yürütülmüştür. Sonuç olarak ilgili literatür, yeterli örneklem büyüklüğü ve gruplar arası denge sağlandığında, normallik ve homojenlik ihlallerinin, parametrik teknik ve modellerin kullanılmasında, ciddi düzeyde bir yanlılık oluşturmayacağını göstermektedir. Kullanılacak istatistiksel tekniğin karmaşıklık düzeyine bağlı olarak değişmekle birlikte genel olarak tek değişkenli tekniklerde 40 civarı, çok değişkenli tekniklerde ise 150 civarı ve üzeri örneklemler, ayrıca grup büyüklükleri arasında 4-5 katı geçmeyen oransal farklılıklar, normallik ve homojenlik ihlallerinin göz ardı edilebileceği koşullar olarak görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

223K382

Etik Beyan

Bu çalışma TÜBİTAK tarafından desteklenen 223K382 no’lu proje kapsamında hazırlanmıştır.

Kaynakça

  1. Blanca, M. J., Alarcón, R., Arnau, J., Bono, R., & Bendayan, R. (2017). Non-normal data: Is ANOVA still a valid option? Psicothema, 29(4), 552-557. https://doi.org/10.7334/psicothema2016.383
  2. Çavuş, M. (2024). Comparison of one-way ANOVA tests under unequal variances in terms of median p-values. Communications in Statistics-Simulation and Computation, 53(4), 1619-1632.
  3. Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). John Wiley & Sons.
  4. Cohen, B. H., & Lea, R. B. (2004). Essentials of statistics for the social and behavioral sciences. John Wiley & Sons, Inc.
  5. Cohen, R. J., & Swerdlik, M. (2010). Psychological testing and assessment: An introduction to tests and measurement. McGraw-Hill Book Co.
  6. Dancey, C. P., & Reidy, J. (2007). Statistics without math for psychology (5th ed.). Pearson.
  7. Davey, A., & Savla, J. (2010). Statistical power analysis with missing data: A structural equatic modeling approach. Routledge.
  8. DeCarlo, L. T. (1997). On the meaning and use of kurtosis. Psychological Methods, 2(3), 292-307.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İstatistiksel Analiz Teknikleri

Bölüm

İnceleme Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

1 Ekim 2024

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2024

Gönderilme Tarihi

23 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

17 Eylül 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 2 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Demir, E., Çelik, İ., & Urlu, S. (2024). Araştırmalarda Uygun İstatistiksel Tekniğin Belirlenmesinde Normallik ve Homojenlik İhlallerinin Etkisinin İlgili Literatür Bağlamında Değerlendirilmesi. Journal of Psychometric Research, 2(2), 52-62. https://doi.org/10.5281/zenodo.13865423
AMA
1.Demir E, Çelik İ, Urlu S. Araştırmalarda Uygun İstatistiksel Tekniğin Belirlenmesinde Normallik ve Homojenlik İhlallerinin Etkisinin İlgili Literatür Bağlamında Değerlendirilmesi. Journal of Psychometric Research. 2024;2(2):52-62. doi:10.5281/zenodo.13865423
Chicago
Demir, Ergul, İrem Çelik, ve Sibel Urlu. 2024. “Araştırmalarda Uygun İstatistiksel Tekniğin Belirlenmesinde Normallik ve Homojenlik İhlallerinin Etkisinin İlgili Literatür Bağlamında Değerlendirilmesi”. Journal of Psychometric Research 2 (2): 52-62. https://doi.org/10.5281/zenodo.13865423.
EndNote
Demir E, Çelik İ, Urlu S (01 Ekim 2024) Araştırmalarda Uygun İstatistiksel Tekniğin Belirlenmesinde Normallik ve Homojenlik İhlallerinin Etkisinin İlgili Literatür Bağlamında Değerlendirilmesi. Journal of Psychometric Research 2 2 52–62.
IEEE
[1]E. Demir, İ. Çelik, ve S. Urlu, “Araştırmalarda Uygun İstatistiksel Tekniğin Belirlenmesinde Normallik ve Homojenlik İhlallerinin Etkisinin İlgili Literatür Bağlamında Değerlendirilmesi”, Journal of Psychometric Research, c. 2, sy 2, ss. 52–62, Eki. 2024, doi: 10.5281/zenodo.13865423.
ISNAD
Demir, Ergul - Çelik, İrem - Urlu, Sibel. “Araştırmalarda Uygun İstatistiksel Tekniğin Belirlenmesinde Normallik ve Homojenlik İhlallerinin Etkisinin İlgili Literatür Bağlamında Değerlendirilmesi”. Journal of Psychometric Research 2/2 (01 Ekim 2024): 52-62. https://doi.org/10.5281/zenodo.13865423.
JAMA
1.Demir E, Çelik İ, Urlu S. Araştırmalarda Uygun İstatistiksel Tekniğin Belirlenmesinde Normallik ve Homojenlik İhlallerinin Etkisinin İlgili Literatür Bağlamında Değerlendirilmesi. Journal of Psychometric Research. 2024;2:52–62.
MLA
Demir, Ergul, vd. “Araştırmalarda Uygun İstatistiksel Tekniğin Belirlenmesinde Normallik ve Homojenlik İhlallerinin Etkisinin İlgili Literatür Bağlamında Değerlendirilmesi”. Journal of Psychometric Research, c. 2, sy 2, Ekim 2024, ss. 52-62, doi:10.5281/zenodo.13865423.
Vancouver
1.Ergul Demir, İrem Çelik, Sibel Urlu. Araştırmalarda Uygun İstatistiksel Tekniğin Belirlenmesinde Normallik ve Homojenlik İhlallerinin Etkisinin İlgili Literatür Bağlamında Değerlendirilmesi. Journal of Psychometric Research. 01 Ekim 2024;2(2):52-6. doi:10.5281/zenodo.13865423

Journal of Psychometric Research is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 (CC BY-NC 4.0).

30434