Derleme

Çocuk Odaklı Zeka Testlerinin Tarihsel Gelişimi ve Yapay Zeka

Sayı: Advanced Online Publication Erken Görünüm Tarihi: 6 Kasım 2026
PDF İndir
EN TR

Çocuk Odaklı Zeka Testlerinin Tarihsel Gelişimi ve Yapay Zeka

Öz

Bu derleme çalışmasının amacı, çocuk odaklı zekâ testlerinin tarihsel gelişim sürecini incelemek ve bu testlerin güncel teknolojik gelişmeler bağlamındaki dönüşümünü değerlendirmektir. Çalışmada öncelikle zekâ ve zekâ testi kavramlarının kuramsal temelleri ele alınmış, ardından psikometrik ölçme araçlarının ortaya çıkış süreci incelenmiştir. Birinci bölümde, literatürde zekâ testi denildiğinde akla ilk gelen araçlardan olan Stanford-Binet Zekâ Testi ve Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği (WISC) başta olmak üzere temel testlerin geliştirilme süreçleri, kullanım alanları ve çocuk değerlendirme pratiğine katkıları ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Ayrıca diğer zekâ testlerine genel bir çerçeve sunacak şekilde kısaca değinilmiştir. İkinci bölümde ise çocuk odaklı zekâ testleri bağlamında yapay zekâ uygulamaları kapsamlı biçimde incelenmiştir. Bu kapsamda yapay zekânın bilişsel, duygusal ve davranışsal değerlendirme süreçlerinde nasıl kullanıldığı, gelişim süreci, kullanılan model ve uygulamalar ile bu teknolojilerin tanılama, sınıflandırma, değerlendirme ve müdahale alanlarındaki etkililiği literatür temelinde analiz edilmiştir. Sonuç ve tartışma bölümünde, yapay zekâ tabanlı değerlendirme araçlarının sağladığı avantajlar ve barındırdığı sınırlılıklar ele alınmış; çocuklarda zekâ değerlendirmesi alanında bu teknolojilerin kullanımına ilişkin güncel tartışmalar doğrultusunda gelecekte yapılacak araştırmalar ve uygulamalar için çıkarımlar sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akhtar, H. (2022). Measuring fluid reasoning and its cultural issues: A review in the Indonesian context. Buletin Psikologi, 30(2), 276–288. https://doi.org/10.22146/buletinpsikologi.74475
  2. Alam, M. S., Rashid, M. M., Faizabadi, A. R., Mohd Zaki, H. F., Alam, T. E., Ali, M. S., Gupta, K. D., & Ahsan, M. M. (2023). Efficient deep learning-based data-centric approach for autism spectrum disorder diagnosis from facial images using explainable AI. Technologies, 11(5), Article 115.
  3. Alberca-González, A., & Fernández-Jiménez, E. (2026). Artificial intelligence support for diagnosis of neurodevelopmental disorders during childhood: An umbrella review. Frontiers in Psychiatry, 17, Article 1697185.
  4. Alekseeva, O. S., Rzhanova, I. E., Guskova, V. E., & Burdukova, Y. A. (2025). Wechsler Intelligence Scale for Children (WISC-V) as a diagnostic instrument for children with intellectual disabilities. Psychological-Educational Studies, 17(3), 42–58.
  5. Amann, J., Vayena, E., Ormond, K. E., Frey, D., Madai, V. I., & Blasimme, A. (2023). Expectations and attitudes towards medical artificial intelligence: A qualitative study in the field of stroke. PLoS ONE, 18(1).https://doi.org/10.1371/journal.pone.0279088
  6. Aslan Genç, H., Markaroğlu, R., Muradoğlu, S., Necef, I., & Mutluer, T. (2023). Cognitive profiles of children with attention deficit hyperactivity disorder: Differences between those with and without comorbid psychiatric diagnoses. Turkish Journal of Clinical Psychiatry, 26, 272–281.
  7. Atlam, E.-S., Masud, M., Rokaya, M., Meshref, H., Gad, I., & Almars, A. M. (2024). EASDM: Explainable Autism Spectrum Disorder Model based on deep learning. Journal of Disability Research, 3(1). https://doi.org/10.57197/jdr-2024-0003
  8. Azka, F., & Hendrawan, D. (2023). Intelligence profile and executive function between children with typical development and children with high-functioning autism spectrum disorder. Jurnal Psikologi, 50(1), 83–103.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Test, Ölçme ve Psikometri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

6 Kasım 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

30 Haziran 2026

Kabul Tarihi

1 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA
Aksu, Z., & Birol, Z. N. (2026). Çocuk Odaklı Zeka Testlerinin Tarihsel Gelişimi ve Yapay Zeka. Journal of Psychometric Research, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.62425/jopres.1982859
AMA
1.Aksu Z, Birol ZN. Çocuk Odaklı Zeka Testlerinin Tarihsel Gelişimi ve Yapay Zeka. Journal of Psychometric Research. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.62425/jopres.1982859
Chicago
Aksu, Zehranur, ve Zehra Nesrin Birol. 2026. “Çocuk Odaklı Zeka Testlerinin Tarihsel Gelişimi ve Yapay Zeka”. Journal of Psychometric Research, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.62425/jopres.1982859.
EndNote
Aksu Z, Birol ZN (01 Kasım 2026) Çocuk Odaklı Zeka Testlerinin Tarihsel Gelişimi ve Yapay Zeka. Journal of Psychometric Research Advanced Online Publication
IEEE
[1]Z. Aksu ve Z. N. Birol, “Çocuk Odaklı Zeka Testlerinin Tarihsel Gelişimi ve Yapay Zeka”, Journal of Psychometric Research, sy Advanced Online Publication, Kas. 2026, doi: 10.62425/jopres.1982859.
ISNAD
Aksu, Zehranur - Birol, Zehra Nesrin. “Çocuk Odaklı Zeka Testlerinin Tarihsel Gelişimi ve Yapay Zeka”. Journal of Psychometric Research. Advanced Online Publication (01 Kasım 2026). https://doi.org/10.62425/jopres.1982859.
JAMA
1.Aksu Z, Birol ZN. Çocuk Odaklı Zeka Testlerinin Tarihsel Gelişimi ve Yapay Zeka. Journal of Psychometric Research. 2026. doi:10.62425/jopres.1982859.
MLA
Aksu, Zehranur, ve Zehra Nesrin Birol. “Çocuk Odaklı Zeka Testlerinin Tarihsel Gelişimi ve Yapay Zeka”. Journal of Psychometric Research, sy Advanced Online Publication, Kasım 2026, doi:10.62425/jopres.1982859.
Vancouver
1.Zehranur Aksu, Zehra Nesrin Birol. Çocuk Odaklı Zeka Testlerinin Tarihsel Gelişimi ve Yapay Zeka. Journal of Psychometric Research. 01 Kasım 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.62425/jopres.1982859

Journal of Psychometric Research is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 (CC BY-NC 4.0).

30434