GÖÇ TEMALI FİLMLERDE YATAK NESNESİNİN MEKANSAL KULLANIM BİÇİMLERİ VE AİDİYET ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ: DHEEPAN FİLMİ ÖRNEĞİ
Öz
Bu çalışma, göç temalı film anlatılarında yatak nesnesinin mikro-mekân, beden ve aidiyet ilişkileri üzerinden nasıl anlam kazandığını Dheepan filmi üzerinden incelemektedir. Araştırmada yatak nesnesi, göç olgusu ile ilişkili geçici ve kalıcı mekânlar bağlamında ele alınmıştır. Çalışmanın hipotezi, yatak nesnesinin göç temalı filmlerde kimliksiz ve geçici mekânlarda aidiyet kurma süreçlerini görünür kılan bir iç mekân göstergesi olduğudur. Araştırmanın amacı, sinemayı doğrudan bir inceleme nesnesi olarak ele almak yerine, iç mekân, nesne ve beden ilişkilerinin çözümlenebildiği analitik bir zemin olarak kullanarak, yatak nesnesinin yer duygusunun üretimindeki rolünü ortaya koymaktır. Çalışmanın kapsamı, Dheepan filminde yer alan kamp ve konut mekânlarıyla sınırlıdır. Günlük yaşam pratiklerini ve mekânsal temsilleri değerlendirmek amacıyla nitel bir araştırma yöntemi benimsenmiştir. Araştırma iki aşamada yürütülmüştür. İlk aşamada Augé, Foucault, Perec ve Bachelard’ın mekân kuramları doğrultusunda kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. İkinci aşamada ise filmdeki sahneler yatak nesnesi odağında analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, yatak nesnesinin anlatı boyunca sabit bir anlam taşımadığı; geçici barınma koşullarında anonim bir uyku yüzeyinden, konut mekânında mahremiyet ve gündelik pratikler yoluyla tanımlanan bir mikro-mekâna dönüştüğü görülmüştür. Bu dönüşümün, yerinden edilme hâlinden kısmi bir yer duygusunun oluşumuna uzanan süreci görünür kıldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alakuş, İ. ve Özgenç Erdoğdu, N. (2022). 1960 Sonrası Resim Sanatında Mekânsal Aidiyet Temsili Olarak Eşya. Uluslararası İletişim ve Sanat Dergisi, Sayı 7, s. 60–82.
- Augé, M. (1995). Non-places: Introduction to an Anthropology of Supermodernity. London: Verso.
- Aydıngüler, M. H. (2023). Göstergebilimsel Açıdan Film Çözümlemesi: Eşkıya Filmi Örneği. Uluslararası Disiplinlerarası ve Kültürlerarası Sanat, Cilt 8, Sayı 16, s. 13-24.
- Bachelard, G. (2013). Mekânın Poetikası (A. Tümertekin, Çev.). İstanbul: İthaki. (Orijinal eser 1958).
- Barthes, R. (1977). Image, Music, Text (S. Heath, Trans.). London: Fontana Press.
- Chiodo, S. ve Forino, I. (2026). Beds as Symbols of Human Identity: A Varied History of Power. D. De Cristofaro (Ed.), Sleep and Its Meanings: Sociocultural Investigations from Critical Sleep Studies. The MIT Press. ISBN: 9780262052306.
- Comanducci, C. (2010). Metaphor and Ideology in Film (MPhil Tezi). University of Birmingham, Department of American and Canadian Studies.
- Deleuze, G. (1985). Cinema 2: The Time-Image (H. Tomlinson and R. Galeta, Trans.). Minneapolis: University of Minnesota Press.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İç Mimarlık
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Cansu Akyol
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
5 Ocak 2026
Kabul Tarihi
20 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 3 Sayı: 1