Türkiye’de Rap Müziğin Riskli Başlıkları: Madde, Suç, Şiddet, Mafya, Cinsellik

Öz

Bu çalışma, Türkiye'deki rap müzik şarkı sözlerinde madde, suç, şiddet, mafya ve cinsellik temalarının nasıl işlendiğini incelemektedir. Araştırma, 2022-2023 yıllarında YouTube ve Spotify’da 1 milyon dinlenmeyi aşan Türkçe rap şarkılarını kapsamaktadır. İçerik analizi yöntemiyle gerçekleştirilen nitel çalışmada, bu temaların anlatım biçimleri ve söylemleri çözümlenmiştir. 50 şarkının analizi, madde kullanımının lüks ve keyif verici yönlerinin öne çıkarıldığını, maddeye erişimin kolaylığının vurgulandığını, güç ve sosyal statüyle ilişkilendirildiğini ve cazip, statü artırıcı bir unsur olarak sunulduğunu ortaya koymuştur. Suç, şiddet ve mafyanın güç, hayatta kalma mücadelesi ve mahalle kültürüyle ilişkilendirilerek normalleştirildiğini, suç eylemlerinin ayrıntılı tasvirlerle anlatıldığını ve organize bir yapı içinde meşrulaştırıldığını ortaya koymuştur. Cinsellik temalı şarkılarda ise kadınlar, duygusallıktan uzak ve nesneleştirici bir tarzda, cinsel obje ve metalaştırılmış beden olarak tasvir edilmiştir. Rap müziğin toplumsal dinamikler üzerindeki etkilerini doğrudan ölçmek yerine, şarkı sözlerinde bu temaların nasıl işlendiğini ortaya koyan çalışma, popüler müzikteki tematik yapıyı anlamaya katkı sunmaktadır. Bulgular, rap müziğin içerik çeşitliliğini değerlendirerek, riskli davranışların normalleştirilme potansiyelini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Rap Müzik
• Madde
• Suç
• Şiddet
• Bağımlılık
• Gençlik.

Risky Topics Of Rap Music in Turkey: Drugs, Crime, Violence, Mafia, Sexuality

Öz

This study examines how themes of substance use, crime, violence, mafia, and sexuality are portrayed in Turkish rap song lyrics. The research focuses on Turkish rap songs from 2022-2023 that have exceeded 1 million listens on YouTube and Spotify. Using content analysis, this qualitative study investigates how these themes are expressed and represented. The analysis of 50 songs shows that substance use is often highlighted in terms of luxury and pleasure, with easy access emphasized, and linked to power, social status, and attractiveness. Crime, violence, and mafia are normalized by associating them with power, survival struggles, and neighborhood culture, with criminal actions depicted in detail and legitimized within an organized framework. In songs with sexual themes, women are portrayed in a detached and objectifying manner, with their bodies commodified. Instead of directly measuring the societal impacts, the study focuses on how these themes are presented, contributing to understanding the thematic structure of popular music and the normalization potential of risky behaviors in rap music.

Anahtar Kelimeler

• Rap Music
• Substance
• Crime
• Violence
• Addiction
• Youth.

Kaynakça

1. Adorno, T., & Horkheimer, M. (2010). Aydınlanmanın diyalektiği (Çev. N. Ülner & E. Öztarhan Karadoğan). Kabalcı Yayınları.
2. Adorno, T. (2003). “Kültür endüstrisini yeniden düşünürken” (Çev. B. O Doğan). Cogito: Adorno: Kitle, Melankoli, Felsefe, s.76-83.
3. Aksoy, M. (2022). Bir iletişim aracı olarak protest rap: “Şanışer” örneği. Medya ve Kültür Kültürel Çalışmalar ve Medya Dergisi, 2(1), 44-64.
4. Alanka, D.(2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: Teorik bir çerçeve, Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 62-82.
5. Altan, A. & Övür, A. (2020). Müzik sektörünün gelişmesinde yeni medya platformlarının etkisi “Spotify ve Fizy karşılaştırması”. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 12(4), 319-331. https://DOI: 10.17932/IAU.IAUD.2009.002/iaud_v12i4001.
6. Arslan, H. & Kırlıoğlu, M. (2019). Madde alt kültürünün dile gelmiş hali: Rap müzik. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 6(3), 821-845. http://dx.doi.org/10.15805/addicta.2019.6.3.0075
7. Avcı, B. (2019). Üçüncü dalga Türkçe Rap: Bir neslin müziği. MediaCat. https://mediacat.com/berkant-avci-mediacat-ocak-2019-yazisi/
8. Baker, F. & Bor, W. (2008). Can music preference indicate mental health status in young people? Australasian Psychiatry, 16(4), 284-288. https://doi.org/10.1080/10398560701879589

9. Ballard, M. E. & Coates, S. (1995). The immediate effects of homicidal, suicidal, and nonviolent heavy metal and rap songs on the mood of college students. Youth and Society, (27), 148-169. http://dx.doi.org/10.1177/0044118X95027002003
10. Berg, B. L. & Lune, H. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Eğitim Kitabevi. Biçer, S. & Ertan, T. (2017). Arafta kalan gençlik: Arsız Bela hayranları üzerine etnografik bir çalışma. Kurgu, 25(3), 96-119.
11. Bozkurt, S. S., Zanal, O. & Türe Uyan, Z. D. (2015). Ortaokul öğrencilerinin duygu durumlarına göre dinledikleri müzik türlerinin incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 9(39), 541-567. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS3119
12. Böke, K. (2014). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (4. Basım). Alfa Yayınları.
13. Calvert, C., Morehart, E. & Papdelias, S. (2014). Rap music and the true threats quagmire: When does one man’s lyric become another’s crime. Columbia Journal of Law and Arts, (38), 1-27. https://doi.org/10.7916/D889153D
14. Chen, M. J., Miller, B. A., Grube, J. W. & Waiters, E. D. (2006). Music, substance use, and aggression. Journal of Studies on Alcohol, 67(3), 373-381. https://doi.org/10.15288/jsa.2006.67.373
15. Cundiff, G. (2013). The influence of rap and hip-hop music: An analysis on audience perceptions of misogynistic lyrics. Elon Journal of Undergraduate Research in Communications, 4(1), 1-4.
16. Çak Ersoy, Ş. (2020). Hip-hop kültürü, rap müzik ve Türkiye’deki izdüşümleri. TRT Aylık Kültür ve Sanat Dergisi, Erişim Adresi: file:///C:/Users/Musa/Downloads/Hip_Hop_Kulturu_Rap_Muzik_Ve_Turkiye_dek.pdf
17. Çak Ersoy, Ş. & Beşiroğlu, Ş.Ş. (2017). Bir muhabbet kuşu, postmodern göstergeler ışığında zeki müren. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
18. Çınar, A. (2001). Carte’'in rap'i, melezlik ve milliyetçiliğin sarsılan sınırları: Almanya'da Türk olmak Türkiye'de Türk olmaya benzemez. Doğu Batı, Popüler Kültür, 15, 41-52.
19. Çınardal, F. C. (2023). Spotify’da en çok dinlenen Türkçe şarkılara yönelik bir inceleme. Journal of Turkish Studies, 18(2), 425-444. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.68959
20. Demir, A. E. (2022). Gündelik hayat sosyolojisi bağlamında müzik dinleme pratikleri ve Spotify uygulaması. Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 163-188.
21. Dixon, T. L. & Linz, D. G. (1997). Obscenity law and sexually explicit rap music: Understanding the effects of sex, attitudes, and beliefs. Journal of Applied Communication Research, 25(3), 217-241. http://dx.doi.org/10.1080/00909889709365477
22. Dunbar, A. (2019). Rap music, race, and perceptions of crime. Sociology Compass, 13(10), 1-11. https://doi.org/10.1111/soc4.12732.
23. Efe, M. & Sonsel, Ö. B. (2019). Türkiye’de dinlenilen popüler müziklerin incelenmesi: Spotify örneği. İdil, 60, 975-983. http://doi.org/10.7816/idil-08-60-03
24. Eğribel, E. & Yıldırım, Y. (2022). Günümüz sosyolojisi ve sanat-edebiyat tartışmaları: Toplumsal değişmenin belirsizliği ve anti-kahraman ideolojisi ilişkisi üzerine. Sosyologca, (23), 1-9.
25. Ergün, E. (2016). Türkiye’de kullanılan online müzik platformları: Spotify örneği. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, 6(2), 114-118.
26. Fırıncıoğulları, S. (2016) Toplumsal zamanın ruhu ve müzik türlerinin doğuşu savaş çağının asi çocukları rock ve rap. Siyah Sanat Dergisi, 19,2-7
27. Fiske, J. (2021). Popüler kültürü anlamak (S. İrvan, Çev.). Pharmakon Kitap.
28. Gan, S., Zillmann, D. & Mitrook, M. (1997). Stereotyping effect of Black women's sexual rap on White audiences. Basic and Applied Social Psychology, 19(3), 381-399. https://doi.org/10.1207/s15324834basp1903_7
29. Genç, S. (2015). Almanya’da Türk argosu ve rap. International Journal of Social Sciences and Education Research, 1(3), 840-850.
30. Harakeh, Z. & Bogt, T. F. M. T. (2018). The effect of rap/hip-hop music on young adult smoking: An experimental study. Substance Use and Misuse, 53(11), 1819-1825. https://doi.org/10.1080/10826084.2018.1436565
31. Hart, C. B. & Day, G. (2019). A linguistic analysis of sexual content and emotive language in contemporary music genres. Sexuality and Culture, 24(3), 516-531. https://link.springer.com/article/10.1007/s12119-019-09645-z
32. Hart, M., Agnich, L. E., Stogner, J. & Miller, B. L. (2014). ‘Me and my drank:’ exploring the relationship between musical preferences and purple drank experimentation. American Journal of Criminal Justice, 39(1), 172-186. http://dx.doi.org/10.1007/s12103-013-9213-7
33. Herd, D. (2008). Changes in drug use prevalence in rap music songs, 1979–1997. Addiction Research and Theory, 16(2), 167-180. https://doi.org/10.1080/16066350801993987
34. Herd, D. (2014). Conflicting paradigms on gender and sexuality in rap music: A systematic review. Sexuality ve Culture, 19(3), 577-589.
35. Johnson, J. D., Jackson, L. A. & Gatto, L. (1995). Violent attitudes and deferred academic aspiration: deleterious effects of exposure to rap music. Basic and Applied Social Psycholoa, (16), 27-41.
36. Kahraman, M. E. (2007, Kasım 19-21). Sokak çocuklarını eğitme ve iyileştirme kurumlarında grafiti tekniğinin yeri ve önemi. 3. Ulusal Sanat Eğitimi Sempozyumu: Sanat eğitimi ve şiddet [Sözlü Bildiri], (Cilt 647), Ankara, Türkiye.
37. Kahraman, M. E. (2014). Resim-müzik ilişkisinde yeni yöntemler, grafiti ve rap müziği örneklemi. Journal of Art and Design, 1(1), 24-35.
38. Karanfil, İ. (2022). Türkiye’de gangster ve trap hip hop müzik: Yeni nesil rap müziğin “mahalle”si. Journal of Economy Culture and Society, (66), 55-72.
39. Kaya, A. (2016). Rap pedagojisi aracılığıyla eleştirel bir eğitim yöntemi: Alman-Türk hip-hop gençliği. Yentürk, N., Kurtaran Y. & Nemutlu, G. (Der.). Türkiye'de Gençlik Çalışması ve Politikaları. (201-222). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
40. Keyes, C. L. (2002). Rap music and street consciousness: Music in american life (1. bs.). University of Illinois. Krippendorff, K. (2004). Content analysis: An introduction to its methodology, Sage publications.
41. Köten, E. & Akdemir, H. E. (2021). Rap müzikte toplumsal cinsiyet temsilleri: Toplumsal cinsiyet klişeleri, hegemonik erkeklik ve cinsiyetçilik. Lectio Socialis, 5(1), 43-59. https://doi.org/10.47478/lectio.839758
42. Kubrin, C. E. (2005). Gangstas, thugs, and hustlas: İdentity and the code of the street in rap music. Social Problems, 52(3), 360-378. https://doi.org/10.1525/sp.2005.52.3.360
43. Kubrin, C. & Nielson, E. (2014). Rap on trial. Race and Justice, 4(3), 185-211. https://doi.org/10.1177/2153368714525411 Kumpasoğlu, B. B. (2022). Müzik dinlemeye sosyolojik yaklaşım; Denora ve “gündelik yaşamda müzik”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi, 8(16), 234-244.
44. Kurt, B. (2020). Farklı kültürel zeminlerde benzer ifade biçimleri: Âşıklık geleneği ve rap müzik. Folklor Akademi Dergisi, 3(1), 16-35.
45. Lauger, T. R. & Densley, J. A. (2017). Broadcasting badness: Violence, identity, and performance in the online gang rap scene. Justice Quarterly, 35(5), 816-841. https://doi.org/10.1080/07418825.2017.1341542
46. Lozon, J. & Bensimon, M. (2014). Music misuse: A review of the personal and collective roles of “problem music”. Aggression and Violent Behavior, 19(3), 207-218. https://doi.org/10.1016/j.avb.2014.04.003
47. Nielsen. (2018). 2017 US Music Year-End Report. https://www.nielsen.com/us/en/insights/report/2018/2017-music-us-year-end-report/#.
48. Mutlu, E. (2008). Kültür endüstrisi ve iletişim: Frankfurt Okulu’ndan günümüze eleştirel kuram. Bilim ve Sanat Yayınları.
49. Olsen, K. N., Powell, M., Anic, A., Vallerand, R. J. & Thompson, W. F. (2020). Fans of violent music: The role of passion in positive and negative emotional experience. Musicae Scientiae, 26(2), 364-387. https://doi.org/10.1177/1029864920951611
50. Pervez, Z., Naseer, M. & Khan, M. (2022). Punjabi rap music and cultural ethics: Exposure of innuendo and implicit sexual visuals in songs. Pakistan Journal of Social Research, 4(1), 44-52.
51. Peteet, B., et al. (2020). ‘Codeine crazy:’ a content analysis of prescription drug references in popular music. Journal of Youth Studies, 24(8), 1100-1116.
52. Ramlee, A. D. F. & John, D. S. (2023). “Bitch”, “ho” and “pussy”: Messages of popular rap music. Trends in Undergraduate Research, 6(1), 10-19. https://doi.org/10.33736/tur.5496.2023
53. Rigg, K. K. & Estreet, A. T. (2018). MDMA (ecstasy/molly) use among African Americans: The perceived influence of hip-hop/rap music. Journal of Ethnicity in Substance Abuse, 18(4), 667-677.
54. Sağır, A. & Öztürk, B. (2015). Sosyolojik bağlamda müzik ve kimlik: Karabük Üniversitesi örneği. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 121-154.
55. Sağır, A. (2020). Yeni bir ergen kültürü olarak arabesk rapin kimlik dışa vurumları. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(21), 145-182. https://doi.org/10.26466/opus.616577
56. Sarıköse, M. (2022). Rapçı dünyaları: Kolektif eylemin yalnız icrası. Akademik Hassasiyetler, 9(19), 29-55.
57. Smiley, C. (2017). Addict rap?: The shift from drug distributor to drug consumer in hip hop. Journal of Hip Hop Studies, 4(1), 94-117.
58. Sönmez, M. F. & Kazan, F. (2023). Rap müzikte arabesk kodların izdüşümleri:“biz kötüyüz, aynen”. Premium e-Journal of Social Science, 7(35), 1448-1462.
59. Stickle, B. (2021). A high note: Drug misuse in popular rap music. Substance Use and Misuse, 56(10), 1448-1456. Stolk. (2017, 8 Mayıs). Müzikte yeni kültür: Ne'o rap #Stolk [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=aInIF3tzjfQ.
60. Su Kadıoğlu, D. & Sözeri Özdal, C. (2020). From the streets to the mainstream: Popularization of Turkish rap music. Turkish Studies, 22(4), 626-643.
61. Sullivan, R. E. (2003). Rap and race: İt’s got a nice beat, but what about the message? Journal of Black Studies, 33(5), 605-622.
62. Şenel, O. (2014). Problem müzik kavramı ve bir problem müzik türü olarak arabesk. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(1), 209-214. http://dx.doi.org/10.16992/ASOS.65
63. Taşal, B. & Vural, F. (2011). Şarkı sözlerinde şiddet öğesi: Aksaray ili ilköğretim ikinci kademe öğrencileriyle yapılan bir çalışma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (25), 251-259.
64. Tekelioğlu, O. (2006). Pop yazılar: Varotan merkeze yürüyen halk zevki.Telos Yayıncılık.
65. Yıldırım, O. (2022). Türkçe rap/hip hop müziğine pozitif psikoloji perspektifinden bir bakış. ARTS: Artuklu Sanat ve Beşeri Bilimler Dergisi, (7), 30-56. http://dx.doi.org/10.46372/arts.977352
66. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.