Digitization of an Ethnocultural Time Model: The Year of the Rabbit Animation Case

Öz

The Twelve-Animal Turkish Calendar is a multilayered and ethnocultural timekeeping system that shapes the perception of time in Turkish culture through a nature-based framework. Today, rather than functioning as a practical calendar system, it is regarded as a cultural form of expression. Its adaptation into digital environments through animation and motion graphics is expected to make the Turkish perception of time more visible in contemporary media. However, this calendar is often associated primarily with Chinese culture, while its historical and symbolic significance within Turkish culture remains insufficiently recognized. In this context, combining this deeply rooted time-measurement system with digital aesthetics not only provides a unique artistic perspective but also contributes to the preservation of national cultural heritage. This study aims to integrate symbolic images based on the characteristic features of the Year of the Rabbit through animation and motion graphics in accordance with visual communication principles. The main purpose is to increase the visibility of the Twelve-Animal Turkish Calendar in contemporary digital media and to support the sustainability of cultural memory. The research was structured in three stages by drawing on animation, digital representation of cultural memory, and visual construction. Literature review, descriptive analysis, and Research Through Design methodology were used together. In the first stage, visual examples of the Twelve-Animal Turkish Calendar throughout history were examined. In the second stage, thematic structures and symbolic elements specific to the Year of the Rabbit were identified through literature review. In the final stage, the Year of the Rabbit was visualized and transformed into an animated form based on the conceptual framework obtained. The resulting animation is considered both a contemporary interpretation of cultural heritage and an original example demonstrating the expressive power of animation-based design in cultural communication.

Anahtar Kelimeler

• Twelve-animal Turkic calendar
• Animation
• New media
• Visual narration
• Illustration

Etnokültürel Bir Zaman Modelinin Dijitalleştirilmesi: Tavşan Yılı Animasyonu Örneği

Öz

On İki Hayvanlı Türk Takvimi, Türk kültüründe zamanın algılanışını doğa temelli bir sistem üzerinden kurgulayan, etnokültürel nitelikli ve çok katmanlı bir zaman hesaplama modelidir. Günümüzde işlevsel kullanımından ziyade kültürel bir ifade biçimi olarak değerlendirilen bu takvimin, hareketli görsel anlatım teknikleri aracılığıyla dijital ortamlara uyarlanmasının, Türk zaman algısını çağdaş mecralarda görünür kılacağı öngörülmektedir. Ancak günümüzde bu takvim çoğunlukla Çin kültürü ile ilişkilendirilmekte, Türk kültürüne ait tarihsel ve simgesel değeri yeterince görünür olmamaktadır. Bu bağlamda, köklü bir zaman ölçme sisteminin dijital estetik ile buluşturulması, hem söz konusu yapıya özgün bir sanatsal yaklaşım kazandırmakta hem de milli kültürel mirasın korunmasına katkı sağlamaktadır. Bu araştırma kapsamında, Tavşan Yılı’nın karakteristik özellikleri temel alınarak, sembolik imgelerin animasyon ve hareketli grafikler aracılığıyla görsel iletişim ilkeleri doğrultusunda bütünleştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın temel amacı, Türk kültürüne ait On İki Hayvanlı Türk Takvimi’ne çağdaş dijital mecralarda görünürlük kazandırmak ve kültürel belleğin sürdürülebilirliğine katkı sağlamaktır. Araştırma, kültürel belleğin dijital temsili ve görsel inşası ile animasyon disiplinlerinden yararlanılarak üç aşamalı bir yapı içerisinde ele alınmıştır. Literatür taraması, betimsel analiz ve Tasarım Yoluyla Araştırma yöntemi birlikte kullanılmıştır. İlk aşamada, On İki Hayvanlı Türk Takvimi’nin tarihsel süreç içerisindeki görselleştirilmiş örnekleri incelenmiştir. İkinci aşamada, alan yazın taraması gerçekleştirilerek Tavşan Yılı’na özgü tematik yapı ve sembolik unsurlar belirlenmiştir. Son aşamada ise, elde edilen kavramsal çerçeve doğrultusunda Tavşan Yılı görselleştirilmiş, animasyon formuna dönüştürülmüştür. Ortaya konulan animasyon, kültürel mirasın çağdaş bir yorumu niteliği taşımakla birlikte, animasyon temelli tasarımın kültürel iletişimdeki ifade gücünü ortaya koyan özgün bir örnek olarak değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• On iki hayvanlı Türk takvimi
• Animasyon
• Yeni medya
• Görsel anlatı
• İllüstrasyon

Kaynakça

1. Adorno, T. W. (1991). The culture industry: Selected essays on mass culture. Routledge.
2. Ambrose, G., & Harris, P. (2011). The fundamentals of typography (2nd ed.). AVA Publishing.
3. Atalay, B. (2018). Divanü Lûgat-it-Türk tercümesi (Cilt 1–3). Türk Dil Kurumu Yayınları.
4. Berger, J. (2009). Why look at animals?, Penguin Books.
5. Biray, N. (2009). 12 hayvanlı Türk takvimi. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, (39), 671–682. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/33422
6. Boyraz, Ş. (2010). 12 hayvanlı Türk takvimi ve kehanet. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3, 107- 142. https://www.ayk.gov.tr/wp-content/uploads/2015/01/BOYRAZ-Şeref-12-HAYVANLI-TÜRK-TAKVİMİ-VE-KEHANET.pdf
7. Campbell, J. (2004). The hero with a thousand faces (3rd ed.). Princeton University Press. https://ia601406.us.archive.org/30/items/Birdsfrogsandmirrors/JosephCampbell%20-%20The%20Hero%20With%20a%20Thousand%20Faces%20Commemorative%20Edition.pdf
8. Clark, R. C., & Lyons, C. (2011). Graphics for learning: Proven guidelines for planning, designing, and evaluating visuals in training materials (2nd ed.). Pfeiffer. https://archive.org/details/graphicsforlearn0000clar

9. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). Sage Publications. https://books.google.com.tr/books?id=4uB76IC_pOQC&printsec=frontcover&hl=id&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false
10. Duncan, A. (1988). Art deco. Thames and Hudson
11. Frayling, C. (1993). Research in art and design. Royal College of Art Research Papers, 1(1), 1–5. https://researchonline.rca.ac.uk/384/9/frayling_research_in_art_and_design_1993_OCR.pdf?
12. Gage, J. (1999). Color and meaning: Art, science, and symbolism. University of California Press. https://williamwolff.org/wp-content/uploads/2009/03/gage-color-part1.pdf
13. Jenkins, H. (2006). Convergence culture: Where old and new media collide. New York University Press.
14. Jung, C. G. (1968). The archetypes and the collective unconscious (2nd ed.). Princeton University Press. https://web.english.upenn.edu/~cavitch/pdf-library/Jung_CollectiveUnconscious.pdf
15. Karimova, G., & Türkmen, F. (2022). Kazak halk inanışlarında on iki hayvanlı takvim ve yıl sembollerinin kültürel karşılıkları. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 15(37), 41-47. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2058689
16. Kaya, İ. G. (2012). İsmail Bin Abdullah’ın Oniki Hayvanlı Türk Takvimi. Turkish Studies, 7(2), 15–34. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.3367
17. Kısa, O. (2025). Zamanın simgesel yolculuğu: Türkmen kültüründe on iki hayvanlı Türk takviminin izleri. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 15(30), 229–249. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4700855
18. Külcü, R. (2015). Türklerin kültür mirası olarak “12 hayvanlı Türk takvimi”. Akademia Disiplinlerarası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 1(1), 1–5. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/286479
19. Lupton, E. (2010). Thinking with type. Princeton Architectural Press.
20. Manovich, L. (2001). The language of new media. MIT Press.
21. Mayer, R. E. (2009). Multimedia learning (2nd ed.). Cambridge University Press. https://archive.org/details/multimedialearni0000maye
22. Ögel, B. (2003). Türk mitolojisi (Cilt 1). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
23. Roux, J.-P. (1994). Türklerin ve Moğolların eski dini. İşaret Yayınları.
24. Tavkul, U. (2007). Kültürel etkileşim açısından on iki hayvanlı Türk takviminin yayılışı. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 4(1), 25–45. https://www.academia.edu/30989655/Kültürel_Etkileşim_Açısından_12_Hayvanlı_Türk_Takviminin_Yayılışı
25. Tekay, S. (1994). Takvimin evrimi. Bilim ve Teknik, 27(314), 6–12. https://ia600501.us.archive.org/32/items/turkiye-tubitak-bilim-ve-teknik-dergisi-arsivi-pdf-indir-oku/0314_1994_01.pdf
26. Tekin, T. (1997). Orhon yazıtları. Simurg Yayınları. https://otmlankara.meb.k12.tr/meb_iys_dosyalar/06/25/123240/dosyalar/2024_10/11133557_tekin_orhonyazitlari1998.pdf?CHK=d2bcebdc92fe8038a12070359f533ec5
27. Thomas, F., & Johnston, O. (1981). Disney animation: The illusion of life. Abbeville Press.
28. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. bs.). Seçkin Yayıncılık.