Araştırma Makalesi

Sinemada Seyir Deneyiminin Sanal Gerçeklik Teknolojisiyle İlişkisini Sorgulamak

Cilt: 19 Sayı: 2 15 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Sinemada Seyir Deneyiminin Sanal Gerçeklik Teknolojisiyle İlişkisini Sorgulamak

Öz

Bu çalışmanın kuramsal çerçevesini oluşturan ana eksen, sinemanın başlangıcından bugüne kadar ortaya çıkan yeni iletişim teknolojileri bağlamında sinemanın gelişimiyle ilişkili seyir deneyimini tartışmaya açmaktadır. Araştırmanın amacı, sinema izleyicisinin sinema perdesindeki iki boyutlu seyir deneyimi ile sanal gerçeklik gözlükleriyle izlenebilen 360 derece görüntü sunan üç boyutlu film anlatılarındaki seyir deneyimi pratiğini karşılaştırmalı incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışma, iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada kesitsel desen ile veri toplanarak nicel bir araştırma yöntemi tercih edilmiş katılımcılara (N=214) çevirim içi olarak Katılımcı Bilgi Formu ile Sinema Alışkanlıklarını Değerlendirme Anketi uygulanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında ise, odak grup çalışması (N=42) yürütülerek nitel bir araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Odak grup katılımcılarına aynı kısa metraj film, iki boyutlu sinema perdesi ve sanal gerçeklik gözlükleri ile 360° görüntünün sunduğu üç boyutlu film formatı olmak üzere iki farklı boyutta izletilmiş ve ardından çalışmanın amacına yönelik oluşturulan yapılandırılmış araştırma soruları derinlemesine görüşme yöntemlerine uygun olarak sorgulanmıştır. Çalışmanın her iki aşamasından elde edilen bulgular, sinemada seyir deneyiminin yeni iletişim teknolojileriyle teoride ve pratikte değişimin ve dönüşümün gerçekleşebileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda, mevcut çalışma sinema sahasında seyir deneyim pratiğine ilişkin değişim öngörüsü ile sinema teorilerinde güncel tartışmaların da yapılmasının önünü açmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK 3005 DESTEK PROGRAMI

Proje Numarası

123K328

Etik Beyan

Araştırma için etik onay İstanbul Üniversitesi tarafından alınmıştır.

Teşekkür

*Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 123K328 numaralı proje ile desteklenmiştir. Projeye verdiği destekten ötürü TÜBİTAK’a teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

  1. Arshad, I., De Mello, P., Ender, M., McEwen, J. D., & Ferré, E. R. (2021). Reducing cybersickness in 360-degree virtual reality. Multisensory Research, 35(2), 203–219. https://doi.org/10.1163/22134808-bja10066
  2. Binark, M. (2014). Yeni medya çalışmalarında araştırma yöntem ve teknikleri. Ayrıntı Yayınları.
  3. Bordwell, D., & Thompson, K. (2012). Film sanatı: Bir giriş (E. Yılmaz & E. Suat Onat, Çev.). Deki Yayınları.
  4. Carpio, R., Baumann, O., & Birt, J. (2023). Evaluating the viewer experience of interactive virtual reality movies. Virtual Reality, 27, 3181–3190. https://doi.org/10.1007/s10055-023-00864-2
  5. Casetti, F. (2011). Sutured reality: Film, from photographic to digital. Digital Art, 138, 95–106. https://www.jstor.org/stable/41417909
  6. Casetti, F., & Pinotti, A. (2020). Post-cinema ecology. İçinde D. Chateau & J. Moure (Ed.), Post-cinema: Cinema in the post-art era (ss. 193–218). Amsterdam University Press. https://doi.org/10.1515/9789048551941-013
  7. Castells, M. (2001). La Galaxia internet. Plaza & Janés.
  8. Ceuterick, M. (2021). Post-cinematic spectatorship in virtual reality: Negotiating 3DoF and 6DoF in Queerskins: Ark. NECSUS_European Journal of Media Studies, 10(1), 325–337.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim ve Medya Çalışmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

22 Nisan 2026

Kabul Tarihi

5 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 19 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özdemir, B. G., Şişman Bal, S., Gül Ünlü, D., & Gürsoy Atar, Ö. (2026). Sinemada Seyir Deneyiminin Sanal Gerçeklik Teknolojisiyle İlişkisini Sorgulamak. Selçuk İletişim, 19(2), 1088-1114. https://doi.org/10.18094/josc.1936041
AMA
1.Özdemir BG, Şişman Bal S, Gül Ünlü D, Gürsoy Atar Ö. Sinemada Seyir Deneyiminin Sanal Gerçeklik Teknolojisiyle İlişkisini Sorgulamak. Selçuk İletişim. 2026;19(2):1088-1114. doi:10.18094/josc.1936041
Chicago
Özdemir, Berceste Gülçin, Simge Şişman Bal, Derya Gül Ünlü, ve Özge Gürsoy Atar. 2026. “Sinemada Seyir Deneyiminin Sanal Gerçeklik Teknolojisiyle İlişkisini Sorgulamak”. Selçuk İletişim 19 (2): 1088-1114. https://doi.org/10.18094/josc.1936041.
EndNote
Özdemir BG, Şişman Bal S, Gül Ünlü D, Gürsoy Atar Ö (01 Ekim 2026) Sinemada Seyir Deneyiminin Sanal Gerçeklik Teknolojisiyle İlişkisini Sorgulamak. Selçuk İletişim 19 2 1088–1114.
IEEE
[1]B. G. Özdemir, S. Şişman Bal, D. Gül Ünlü, ve Ö. Gürsoy Atar, “Sinemada Seyir Deneyiminin Sanal Gerçeklik Teknolojisiyle İlişkisini Sorgulamak”, Selçuk İletişim, c. 19, sy 2, ss. 1088–1114, Eki. 2026, doi: 10.18094/josc.1936041.
ISNAD
Özdemir, Berceste Gülçin - Şişman Bal, Simge - Gül Ünlü, Derya - Gürsoy Atar, Özge. “Sinemada Seyir Deneyiminin Sanal Gerçeklik Teknolojisiyle İlişkisini Sorgulamak”. Selçuk İletişim 19/2 (01 Ekim 2026): 1088-1114. https://doi.org/10.18094/josc.1936041.
JAMA
1.Özdemir BG, Şişman Bal S, Gül Ünlü D, Gürsoy Atar Ö. Sinemada Seyir Deneyiminin Sanal Gerçeklik Teknolojisiyle İlişkisini Sorgulamak. Selçuk İletişim. 2026;19:1088–1114.
MLA
Özdemir, Berceste Gülçin, vd. “Sinemada Seyir Deneyiminin Sanal Gerçeklik Teknolojisiyle İlişkisini Sorgulamak”. Selçuk İletişim, c. 19, sy 2, Ekim 2026, ss. 1088-14, doi:10.18094/josc.1936041.
Vancouver
1.Berceste Gülçin Özdemir, Simge Şişman Bal, Derya Gül Ünlü, Özge Gürsoy Atar. Sinemada Seyir Deneyiminin Sanal Gerçeklik Teknolojisiyle İlişkisini Sorgulamak. Selçuk İletişim. 01 Ekim 2026;19(2):1088-114. doi:10.18094/josc.1936041