-

Öz

This study analyses Yavuz Turgul’s films in the context of the sociopolitical transformation and the crisis of modernity in Turkey. In the first part of the study focuses on Turkey’s social and cultural structure after 1980. The second part of the study aims to present an analysis of Turgul’s films in the light of common properties and main themes such as social change, East-West dichotomy and male friendship. Using the methods of the sociological approach, the study also explores the relationship between Turgul’s films and the dominant discourses of the period

Anahtar Kelimeler

• Yavuz Turgul’s films, social change, East-West dichotomy, male friendship

YAVUZ TURGUL SİNEMASINDA TOPLUMSAL DEĞİŞİM VE KRİZ ANLATISI

Öz

Bu çalışma Yavuz Turgul filmlerini modernliğin krizi ve Türkiye'nin sosyopolitik dönüşümü bağ-lamında ele almaktadır. Çalışmanın ilk bölümü 1980 sonrası Türkiye'nin toplumsal ve kültürel yapısına odaklanmakta; ikinci bölümü ise Yavuz Turgul filmlerini toplumsal cinsiyet, Doğu-Batı ikiliği ve erkek dostluğu biçiminde sıralanabilecek üç ana tema çerçevesinde analiz etmektedir. Sosyolojik bir çözümleme yönteminden yola çıkan çalışma, filmlerin dönemin egemen söylemleriy-le ilişkisini araştırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yavuz Turgul filmleri; toplumsal değişim; Doğu-Batı ikiliği; erkek dostluğu.

Kaynakça

1. Açıkel F (1996) Kutsal Mazlumluğun Psikopa- tolojisi, Toplum ve Bilim 70, 153-198.
2. Ahıska M (2005) Radyonun Sihirli Kapısı, Metis, İstanbul.
3. Akdemir G (2002) Doğu Kültürünün İnsanı- yım, Cumhuriyet, 21 Nisan 2002, 14.
4. Baran T (1997) Eşkıya Bize Bizi Anımsatıyor, Antrakt, Mayıs 1997, 22-25.
5. Bora T ve Onaran B (2004) Nostalji ve Muha- fazakârlık: Mazi Cenneti Modern Türkiye’de
6. Siyasi Düşünce: Muhafazakârlık, 5, 234-260. Boym S (2009) Nostaljinin Geleceği, Ferit
7. Burak Aydar (çev), Metis, İstanbul. Bruzzi S (2005) Bringing Up Daddy:
8. Fatherhood and Masculinity in Post-War Hollywood, BFI, London. Buğra A (1999) Ulus Devlet Topluluk Aidiyeti ve Bireyin Özerkliği, Birikim, 125/126, 184- 1

9. Casetti F (1999) Theories of Cinema,
10. University of Texas Press, Austin. Çetin E Z (2011) Güçlü Kadın Denemesi: Fah- riye Abla, Ala Sivas (der), Yavuz Turgul Si- nemasını Keşfetmek, Kırmızı Kedi, İstanbul, 61
11. Diken B ve Laustsen C B (2010) Filmlerle
12. Sosyoloji, Sona Ertekin (çev), Metis, İstanbul. Erdoğan N (2007) Eşkıya/The Bandit, Gönül
13. Dönmez Colin (ed), The Cinema of South Africa and the Middle East, Walflower, London, 181-188. Ersümer O (2011) Bilen Susar, Bilmeyen Ko- nuşur: Yavuz Turgul’da Doğu Düşüncesi,
14. Uluslararası Altın Koza Sinema Kongresi, Altın Koza Yayınları, Adana, 86-96. Gürbilek N 1980’lerin Kültürel İklimi, Metis, İstanbul. Vitrinde Yaşamak:
15. Kahraman H B (2005) Türkiye’de Kültürel
16. Söylem Kurguları: Kopuştan Eklemlenmeye ve Geleneksizliğin Geleneği, Doğu Batı, 9, 135- 1
17. Kıraç R (1997) Yavuz Turgul’un Sinemasında
18. Geçiş Dönemi İnsanları, Klaket, 5, 50-52. Kozaklı S T ve Özkazanç A (1997) 1980’lerde
19. Gündelik Yaşam, Mürekkep, 8, 41-49. Kozanoğlu C (1996) 80’lerde Gündelik Hayat,
20. Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedi- si/Yüzyıl Biterken, 3, 596-600. Kutlu M (1993) Gölge Oyunu Sinemada, Der- gâh, 38, 21.
21. Leadbeatter C (1995) İktidar Kişiye, S.Hall ve M.Jacques (der), Yeni Zamanlar: 1990’larda
22. Politikanın Değişen Çehresi, A. Yılmaz (çev), Ayrıntı, İstanbul, 127-141. Mutlu E (1995) Özal ve Özalcılık, Mürekkep, 3-4, 49-62.
23. Özbek M (2002) Popüler Kültür ve Orhan
24. Gencebay Arabeski, İletişim, İstanbul. Özkazanç A (1998) Türkiye’de Siyasi İktidar ve Meşruiyet Sorunu: 1980’li Yıllarda Yeni
25. Sağ, Doktora Tezi, A.Ü. Sosyal Bilimler Enst, Ankara. Özkazanç A (2012) Cumhuriyet Döneminde
26. Siyasal Gelişmeler: Tarihsel Sosyolojik Bir Değerlendirme, Faruk Alpkaya ve Bülent Duru (der.) 1920’den Günümüze Toplumsal Yapı ve Değişim, Phoenix, Ankara, 71-105.
27. Öztürk S R ve Tutal N (2001) Sinemada Kadın
28. Karakterin Sessizliği: Sessizlik Bir Direnme Pratiği Olabilir mi?, İletişim, 10, 101-126. Öztürk S (1990) Yeşilçam’ı Yeşilçam Yapan- ların Öyküsü, Güneş, 14 Şubat 1990, 11.
29. Refiğ H (1971). Ulusal Sinema Kavgası, Hare- ket, İstanbul.
30. Ryan M ve Kellner D (1997) Politik Kamera, Ayrıntı, İstanbul.
31. Stauth G ve Turner B S (2005) Nietzsche’nin
32. Dansı, Mehmet Küçük (çev), Bilim ve Sanat, Ankara. Tekeli İ (2004) Türkiye’de Siyasal Düşüncenin
33. Gelişimi Üzerine Bir Üst Anlatı. Modern Tür- kiye’de Siyasi Düşünce: Modernleşme ve Batı- cılık, 3, 19-42. Toker N ve Tekin S (2004) Batıcı Siyasi Dü- şüncenin Karakteristikleri ve Evreleri. Modern
34. Türkiye’de Siyasi Düşünce: Modernleşme ve Batıcılık, 3, 82-106
35. Turgul Y (2003) Hayaletlerin Bıraktığı Miras
36. Üzerine, Sonsuz Kare, 2, 3. Türsak Sinema Yıllığı (1994) Gölge Oyunu,
37. Türsak Sinema Yıllığı 3, 89-92. Türsak Sinema Yıllığı (1998) Yavuz Turgul,
38. Türsak Sinema Yıllığı 5, 87-88. Ulusay N (2004) Günümüz Türk Sinemasında
39. ‘Erkek Filmleri’nin Yükselişi ve Erkeklik Kri- zi, Toplum ve Bilim 101, 144-169.