FOUCAULT'UN BİYOPOLİTİKA KAVRAMI BAĞLAMINDA MODA VE BEDEN: VOUGE DERGİSİ ÜZERİNDEN BİR SÖYLEM ANALİZİ
Öz
Foucault'a göre iktidar her yerde bulunan, ekonomik süreçler, bilgi ve ilişkiler ağı içinde gelişen, özneyi denetim altında tutmaya çalışan mekanizmalardan oluşur. Foucault, beden üzerinden özneyi oluşturma ve denetleme söylemi olarak biyopolitika kavramını işaret eder. Bu çalışmanın amacı biyopolitikanın yeni ekonomi ve tüketim biçimlerine uyulmanmış söyleminin neoliberal özneyi nasıl yarattığı sorusunun cevabını bulmak ve söylemi oluşturan araçları bu anlamda analiz etmektir. Günümüzde tüketim kültürünün itici güçlerinden biri olan modanın da bu söylem araçlarından biri olduğu kabulünden yola çıkıyoruz. Modanın etkisinde olan giyim, aksesuar gibi bedeni kuşatan tüm ürünler, bedenin formuna ve görünümüne ilişkin bir fikir sunar. Bu noktada tüketim kültürüyle işbirliği içinde olan moda, bedeni denetleyen yaygın bir biyopolitika söylemi olarak ele alındı. Modanın tüketiciye ulaşma mecrası, bir anlamda modanın vitrini olan moda dergileri, modanın bedenle ilgili neoliberal söylemini görebilmenin aracı olması nedeniyle seçildi. Bu düşünceyle dünya çapında moda ve yaşam tarzı dergisi olan ve asırlık bir geçmişe sahip Vouge Dergisi ve web sayfaları Foucaut'un biyopolitika kavramı ekseninde söylem analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bu çalışma, biyopolitika mekanizmalarından biri olan modayı Foucaultcu bir yaklaşımla anlama isteğidir. Çalışmanın sonucunda, Vogue'da moda üzerinden bedeni şekillendirici bir söylemin oluşturulduğu görülmüştür. Bu söylem, neoliberal biyopolitikanın beden üzerinden özneyi inşa eden söylemini desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akay A (1995) Michel Foucault: İktidar ve Direnme Odakları, Bağlam Yayınları, İstanbul.
- Barthes R (2009) Göstergebilimsel Serüven, Mehmet Rifat ve Sema Rifat (çev), Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
- Barthes R (2006 ) The Language of Fashion, Berg Publications, New York.
- Bauman Z (2010) Etiğin Tüketici Dünyasında Bir Şansı Var Mı? Funda Çoban ve İnci Katırcı (çev), De Ki Yayınları, Ankara.
- Bozok N (2011) Biyoiktidara Özgü Bir Özne(l)leşme Pratiği Olarak Popüler Sağ-lıklı Yaşam Söylemi, Toplum ve Bilim, 122, , Birikim Yayınları, 37-52.
- Butler J (2005) İktidarın Psişik Yaşamı: Tabiyet Üzerine Teoriler, Fatma Tütüncü (çev), Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
- Butler J (2012) Bedenler ve İktidar, Tekrar, Şeyda Öztürk (çev), Michel Foucault /Cogito 70-71, Yaz 2012, Yapı Kredi Yayınları, 275-288.
- Crane D (2003) Moda ve Gündemleri, Özge Çelik (çev), Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
23 Temmuz 2014
Gönderilme Tarihi
23 Temmuz 2014
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2014 Cilt: 8 Sayı: 3