Yıl 2019, Cilt 12 , Sayı 2, Sayfalar 1094 - 1126 2019-07-27

TOPLUMSAL BELLEK VE SİNEMA: POPÜLER SİNEMA ÖRNEĞİ OLARAK FETİH 1453

Nermin ORTA [1]


Toplumsal bellek, toplumun geçmişe ait olaylarla tanışık olması, kimi zaman geri gidebilmesi demek, şeklinde tanımlanabilmektedir. Toplumsal bellek, yalnızca geçmişe ait verilerin bulunduğu ve gerektiğinde dönüp bakılan bir depo değil, başlı başına bir mücadele alanı ve politik bir süreç olarak görülmektedir. Bu anlamda, tarihin, ulusal kimliğin inşasında önemli bir çerçeve oluşturduğu söylenebilir. Buradan bakıldığında toplumsal belleğin yönlendirilebilir, yeniden inşa halindeki bir olgu olduğu görülmektedir.


Belleğin yeniden kurgulanmasında sanat, kitle iletişim araçları, sivil toplum ve özellikle anlatı oluşturma ve bağlam kurma konusunda sinema önemli rol oynamaktadır. Temsiller aracılığı ile gerçek dünyanın yeniden üretimini yapan sinemanın, bu yeniden üretimde yansıtmaktan çok biçimlendirme, yeniden inşa etme, müdahale etme eylemi olduğu en başta kabul edilmelidir. Özellikle popüler sinema filmleri söz konusu olduğunda bu ilişkiler ağı daha belirgin olarak karşımıza çıkmaktadır.  


Bu çalışmada, öncelikle toplumsal bellek, tarih, ideoloji ve sinema ilişkisi kuramsal olarak tartışılacaktır. İkinci kısımda ise son dönemde yükselişe geçen popüler Türk sineması içinde yer alan ve gösterime girdiği yıl izleyici rekoru kıran, aynı zamanda tüm zamanların en çok izlenen Türk filmleri arasında yer alan Fetih 1453 filmi toplumsal bellek, sinema-tarih ilişkisi bağlamında teorik çerçevede tartışılacaktır.


Toplumsal bellek, sinema, Fetih 1453
  • Assmann J (2001) Kültürel Bellek, Ayrıntı Yayınları, İstanbul. Assmann J (2008) Communicative And Cultural Memory, Erll, A. & Nünning (eds), A, Cultural Memory Studies, An International And Interdisciplinary Handbook, 109–118. Başlar G (2018) " Kullanıcı Üretimi" Kolektif Hafıza: Adalet Yürüyüşü Örneği, Ileti-s-im, 28, 143-175. Bayrı K B (2013) Türkiye’de Popüler Kültürde Bizans Metaforu, Toplumsal Tarih, 232, 77-83. Bilgin N (2013) Tarih Ve Kolektif Bellek, Bağlam Yayınları, İstanbul. Burke P (2016) Tarihin Görgü Tanıkları, Z. Yelçe (çev), Kitap Yayınevi, İstanbul. Büyükdüvenci ve S Öztürk S R (2014) Postmodernizm ve Sinema, Dipnot Yayınları, Ankara. Confino A (1997) Collective Memory And Cultural History: Problems Of Method, The American Historical Review, 102(5), 1386-1403. Connerton P (1999) Toplumlar Nasıl Anımsar?, Alaaddin Şenel (çev) , Ayrıntı Yayınları, İstanbul. Erkılıç, D S (2012) Türk Sinemasında Tarih Ve Bellek, Deki Yayınları, Ankara. Ferro M (2017) Sinema ve Tarih, Ayrıntı Yayınları, İstanbul. Göle M (2007) Doğru Olmadığını Biliyorum Ama Öyle Hatırlıyorum, Cogito, 50, 23-30. Güney A (2006) Resmi Milliyetçilikten Popüler Milliyetçiliğe Geçiş: 1960 Sonrası Türk Sineması Üzerine Siyasal Bir Deneme, Doğu Batı 39, 209-226. Gürata A (2007) ‘Öteki’yle Üçüncü Türden Yakın İlişkiler: Tarihsel Kostüme Filmler Ve İkizlik Miti, Deniz Bayrakdar (der), Türk Film Araştırmalarında Yeni Yönelimler-6, Bağlam Yayınları, İstanbul, 43-56. Gürata A (2009) Tarih Aynı Zamanda İnsanların Eğlendiği Bir Alan Olmalı, Cemal Kafadar İle Söyleşi, Kebikeç, 27, İstinye, 109-130. Hoskins A (2004) Television and The Collapse Of Memory, Time & Society, 13(1), 109-127. http://amerikabulteni.com/2012/11/28/abdde-muhtesem-tartisma-tarihciler-lincoln-filmine-tepkili/. http://www0.haberler.com/fetih-1453-filminin-yonetmeni-elestirileri-3386786-haberi/. https://boxofficeturkiye.com/tumzaman/?tm=1989. Huyssen A (1999) Alacakaranlık Anıları, Bellek Yitimi Kültüründe Zamanı Belirlemek, Kemal Atakay (çev), Metis Yayınevi, İstanbul. İnce, G. B. (2010) Medya ve Toplumsal Hafıza, Kültür ve İletişim, 13(1), 9-29. İspi G (2007) “Tarihi” Türk Filmlerinde “İyi Ve Kötü Adam” Olmak” Deniz Bayrakdar (der), Türk Film Araştırmalarında Yeni Yönelimler-6, Bağlam Yayınları, İstanbul, 57-64. Makal O (2014) Sinemada Tarihin Görüntüsü, Kalkedon Yayınları, İstanbul. Meusburger P (2011) Knowledge, Cultural Memory, and Politics, Heffernan M ve Wunder E (eds), Cultural Memories, Springer Science & Business Media. Nora P (1989) Between Memory And History: Les Lieux De Mémoire, Representations, 7-24. Nora P (2006) Hafıza Mekanları, M. E. Özcan (çev), Dost Kitabevi Yayınları, Ankara. Olick J K (2014) Kolektif Bellek: İki Farklı Kültür, Meral Güneşdoğmuş (çev), Moment Dergi, Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Kültürel Çalışmalar Dergisi 2014, 1(2): 175-211. Ongur H O (2015) Identifying Ottomanisms: The discursive evolution of Ottoman Pasts in The Turkish Presents, Middle Eastern Studies, 51(3), 416-432. Osmanbaşoğlu G K (2018) Ortadoğu’da Barışı Tesis Etmede Neo-Osmanlıcılık Bir Seçenek Olabilir Mi?, Akademik Hassasiyetler, 5(9), 1-15. Özön N (1984) 100 Soruda Sinema Sanatı, Gerçek Yayınevi, İstanbul. Öztaş S ve Anıl N K ve Kılıç B (2013) Tarihi film veya tarihi dizilerin tarihe ilgiyi artırmada etkisine ilişkin MYO öğrencilerinin görüşleri, Electronic Journal of Vocational Collages, 3(4), 107-120. Pennebaker J ve W Gonzales A L (2015) Tarih Yazmak: Kolektif Belleğin Altında Yatan Sosyal Ve Psikolojik Süreçler, Pascal Boyer Ve James V. Wertsch (eds), Zihinde Ve Kültürde Bellek, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul, 217-245. Roediger H. L Zaromb F M Butler A C (2015) Kolektif Belleğin Şekillendirilmesinde Tekrarlanan Hatırlamanın Rolü, P. Boyer Ve JV Wertsch (eds), Zihinde Ve Kültürde Bellek, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul, 175-216. Rosenstone R A (1995a) The Historical Film as Real History, Film-Historia, Vol. V, No.1. 5-23. Rosenstone R A (1995b) Revisioning History: Film and The Construction of a New Past, Rosenstone R A (eds), Princeton University Press. Sancar M (2016) Geçmişle Hesaplaşma: Unutma Kültüründen Hatırlama Kültürüne, İletişim Yayınları. Schudson M (2007) Kolektif Bellekte Çarpıtma Dinamikleri, Begüm Kovulmaz (çev), Cogito, 50, 179-199. Scognamillo G ve Demirhan M (1999) Fantastik Türk Sineması, Kabalcı Yayınevi İstanbul. Stubbs J (2013) Historical Film: A Critical, İntroduction, Bloomsbury Publishing. Suner A (2006) Hayalet Ev: Yeni Türk Sinemasında Aidiyet, Kimlik Ve Bellek, Metis yayınları, İstanbul. Şahin M (2014) 2000 Sonrası Türk Sinemasında Tarihi Filmlerde Milli Kimliğin Yeniden İnşası, Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Ün. Sos. Bil. Ens, Eskişehir. Tuncel G ve Gündoğmuş B (2012) Türkiye Siyasetinde Merkez-Çevrenin Dönüşümü Ve Geleneksel Merkezin Konumlanma Sorunu, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(3), 137-158. Wertsch J V (2015) Kolektif Bellek, Pascal Boyer Ve James V. Wertsch (eds), Zihinde Ve Kültürde Bellek, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul, 149-174. West C (2011) Memory-Recollection-Culture-Identity-Space: Social Context, Identity Formation, And Self-Construction Of The Calé (Gitanos) İn Spain, In Cultural Memories Springer, Dordrecht. 101-119. Yang Erdem C (2017) Ottomentality: Neoliberal Governance Of Culture And Neo-Ottoman Management Of Diversity, Turkish Studies, 18(4), 710-728.
Birincil Dil tr
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-4150-4796
Yazar: Nermin ORTA (Sorumlu Yazar)

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 27 Temmuz 2019

Bibtex @araştırma makalesi { josc596314, journal = {Selçuk İletişim}, issn = {}, eissn = {2148-2942}, address = {}, publisher = {Selçuk Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {12}, pages = {1094 - 1126}, doi = {10.18094/josc.596314}, title = {TOPLUMSAL BELLEK VE SİNEMA: POPÜLER SİNEMA ÖRNEĞİ OLARAK FETİH 1453}, key = {cite}, author = {ORTA, Nermin} }
APA ORTA, N . (2019). TOPLUMSAL BELLEK VE SİNEMA: POPÜLER SİNEMA ÖRNEĞİ OLARAK FETİH 1453. Selçuk İletişim , 12 (2) , 1094-1126 . DOI: 10.18094/josc.596314
MLA ORTA, N . "TOPLUMSAL BELLEK VE SİNEMA: POPÜLER SİNEMA ÖRNEĞİ OLARAK FETİH 1453". Selçuk İletişim 12 (2019 ): 1094-1126 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/josc/issue/47244/596314>
Chicago ORTA, N . "TOPLUMSAL BELLEK VE SİNEMA: POPÜLER SİNEMA ÖRNEĞİ OLARAK FETİH 1453". Selçuk İletişim 12 (2019 ): 1094-1126
RIS TY - JOUR T1 - TOPLUMSAL BELLEK VE SİNEMA: POPÜLER SİNEMA ÖRNEĞİ OLARAK FETİH 1453 AU - Nermin ORTA Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.18094/josc.596314 DO - 10.18094/josc.596314 T2 - Selçuk İletişim JF - Journal JO - JOR SP - 1094 EP - 1126 VL - 12 IS - 2 SN - -2148-2942 M3 - doi: 10.18094/josc.596314 UR - https://doi.org/10.18094/josc.596314 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Selçuk İletişim TOPLUMSAL BELLEK VE SİNEMA: POPÜLER SİNEMA ÖRNEĞİ OLARAK FETİH 1453 %A Nermin ORTA %T TOPLUMSAL BELLEK VE SİNEMA: POPÜLER SİNEMA ÖRNEĞİ OLARAK FETİH 1453 %D 2019 %J Selçuk İletişim %P -2148-2942 %V 12 %N 2 %R doi: 10.18094/josc.596314 %U 10.18094/josc.596314
ISNAD ORTA, Nermin . "TOPLUMSAL BELLEK VE SİNEMA: POPÜLER SİNEMA ÖRNEĞİ OLARAK FETİH 1453". Selçuk İletişim 12 / 2 (Temmuz 2019): 1094-1126 . https://doi.org/10.18094/josc.596314
AMA ORTA N . TOPLUMSAL BELLEK VE SİNEMA: POPÜLER SİNEMA ÖRNEĞİ OLARAK FETİH 1453. Selçuk İletişim. 2019; 12(2): 1094-1126.
Vancouver ORTA N . TOPLUMSAL BELLEK VE SİNEMA: POPÜLER SİNEMA ÖRNEĞİ OLARAK FETİH 1453. Selçuk İletişim. 2019; 12(2): 1126-1094.