Active Fire Safety Governance in School Boarding Facilities: Risk, Compliance, and Performance

Öz

Fire safety in school boarding facilities is a major institutional concern because of overnight occupancy, sleeping users, and reliance on structured evacuation procedures. Although active fire protection systems are required by regulation, empirical evidence regarding their operational reliability and integration into governance processes remains limited. This study evaluates active fire safety governance in school boarding facilities affiliated with the Ministry of National Education through a risk-based assessment framework integrating risk, compliance, and operational performance. A descriptive multi-site field study was conducted in sixteen public boarding facilities. Data were collected using structured compliance checklists and 5×5 L-type risk assessment matrices. The findings showed that portable fire extinguishers and fire cabinets were widely available, whereas deficiencies in alarm system operability, maintenance routines, and evacuation guidance reduced operational preparedness. Electrical installations and kitchen facilities consistently emerged as the highest-risk areas across the facilities examined. These results demonstrate that regulatory compliance and equipment availability do not necessarily ensure operational readiness during fire emergencies. Effective fire safety therefore requires the systematic integration of inspection, documentation, maintenance, and evacuation training into institutional governance processes. Based on the findings, the study proposes a Risk–Compliance–Performance Governance Model to support evidence-based improvements in fire safety governance in school boarding facilities.

Anahtar Kelimeler

• Active fire protection
• School boarding facilities
• Fire risk assessment
• Fire safety governance

Okul Pansiyonlarında Aktif Yangın Güvenliği Yönetişimi: Risk, Uyum ve Performans

Öz

Okul pansiyonlarında yangın güvenliği, gece konaklaması, uyuyan kullanıcılar ve yapılandırılmış tahliye prosedürlerine bağımlılık nedeniyle kurumlar açısından önemli bir endişe kaynağıdır. Her ne kadar yönetmeliklerle aktif yangın koruma sistemleri zorunlu kılınmış olsa da bu sistemlerin operasyonel güvenilirliği ve yönetim süreçlerine entegrasyonu konusunda ampirik kanıtlar hâlâ sınırlıdır. Bu çalışma, risk, uyum ve operasyonel performansı birleştiren risk temelli bir değerlendirme çerçevesi aracılığıyla Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı okul yatakhanelerinde aktif yangın güvenliği yönetişimini değerlendirmektedir. On altı devlet yatılı okulunda tanımlayıcı nitelikteki çok merkezli bir saha çalışması yürütülmüştür. Veriler, yapılandırılmış uygunluk kontrol listeleri ve 5×5 L tipi risk değerlendirme matrisleri kullanılarak toplanmıştır. Bulgular, taşınabilir yangın söndürücüler ve yangın dolaplarının yaygın olarak mevcut olduğunu gösterirken, alarm sistemlerinin işlerliği, bakım rutinleri ve tahliye rehberliğindeki eksikliklerin operasyonel hazırlığı azalttığını ortaya koymuştur. İncelenen tesislerin tamamında elektrik tesisatı ve mutfak tesisleri tutarlı bir şekilde en yüksek riskli alanlar olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlar, mevzuata uygunluk ve ekipman mevcudiyetinin yangın acil durumlarında operasyonel hazırlığı her zaman garanti etmediğini göstermektedir. Dolayısıyla etkili yangın güvenliği, denetim, belgeleme, bakım ve tahliye eğitiminin kurumsal yönetişim süreçlerine sistematik olarak entegre edilmesini gerektirir. Bulgulara dayanarak, çalışma, okul pansiyonları yangın güvenliği yönetişiminde kanıta dayalı iyileştirmeleri desteklemek üzere bir Risk–Uyum–Performans Yönetişim Modeli önermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Aktif yangın koruma
• Okul pansiyonları
• Yangın riski değerlendirmesi
• Yangın güvenliği yönetimi

Kaynakça

1. Kuligowski, E. D., & Kuligowski, E. D. (2009). The process of human behavior in fires (Vol. 1). Gaithersburg: US Department of Commerce, National Institute of Standards and Technology. https://nvlpubs.nist.gov/nistpubs/Legacy/TN/nbstechnicalnote1632.pdf
2. Hollnagel, E. (2014). Safety-I and Safety-II: The Past and Future of Safety Management (1st ed.). CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781315607511
3. Hurley, M. J. (Ed.). (2016). SFPE handbook of fire protection engineering 5th ed. New York, NY, USA: Springer, 2016. https://doi.org/10.1007/978-1-4939-2565-0
4. Anthony (Tony) Cox, L., Jr (2008), What's Wrong with Risk Matrices?. Risk Analysis, 28, 497-512. https://doi.org/10.1111/j.1539-6924.2008.01030.x
5. Gay, L., Mills, G. and Airasian, P. (2012) Educational Research: Competencies for Analysis and Applications. 10th Edition, Pearson, Toronto.
6. Kinateder, M., Ma, C., Gwynne, S., Amos, M., & Benichou, N. (2021). Where drills differ from evacuations: A case study on Canadian buildings. Safety science, 135, 105114. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2020.105114
7. Özkılıç, Ö. (2005). İş Sağlığı ve Güvenliği, Yönetim Sistemleri ve Risk Değerlendirme Metodolojileri. TİSK Yayınları, Ankara.
8. Wang, L., Li, W., Feng, W., & Yang, R. (2021). Fire risk assessment for building operation and maintenance based on BIM technology. Building and Environment, 205, 108188. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2021.108188

9. Hebner, R. E. (2005, July). Electric ship power system-research at the University of Texas at Austin. In IEEE Electric Ship Technologies Symposium, 2005. (pp. 34-38). IEEE. https://ieeexplore.ieee.org/stamp/stamp.jsp?tp=&arnumber=1524649
10. Hall, S., & McGree, T. (2023). Home structure fires. NFPA Research. https://www.nfpa.org/education-and research/research/nfpa-research/fire-statistical-reports/home-structure-fires