Araştırma Makalesi

Marmara Bölgesi’nde Allium spp. Yetiştirilen Alanlarda Potyvirus cepae (OYDV) ve Potyvirus ampeloprasi (LYSV)’ nin Belirlenmesi ve Moleküler Karakterizasyonu

Cilt: 23 Sayı: 4 28 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Marmara Bölgesi’nde Allium spp. Yetiştirilen Alanlarda Potyvirus cepae (OYDV) ve Potyvirus ampeloprasi (LYSV)’ nin Belirlenmesi ve Moleküler Karakterizasyonu

Öz

Soğan (Allium cepa L.), pırasa (Allium porrum L.) ve sarımsak (Allium sativum L.) Marmara Bölgesi’nde yaygın olarak yetiştirilmektedir. Potyvirus ampeloprasi (Leek yellow stripe virus, LYSV) and Potyvirus cepae (Onion yellow dwarf virus, OYDV) Allium türlerinde ekonomik kayıplara neden olan en önemli viral patojenler arasındadır. 2020-2021 yıllarında soğan ve sarımsak örnekleri için Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında; pırasa örnekleri için ise Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında survey çalışması yapılmıştır. Bu virüslerin yaygınlığını belirlemek için Marmara Bölgesi’ndeki (Bursa, Edirne, Kocaeli, Kırklareli, Sakarya ve Tekirdağ) tarlalardan 778 adet sarımsak, soğan ve pırasa bitkisinin yaprakları toplanmıştır. Küçük ve şekilsiz soğan oluşumu, büyüme geriliği,sarı veya düzensiz klorotik çizgiler, halka şeklinde renk değişiklikleri, yaprakların genel sararması, bodurlaşma, ana damara paralel düzensiz çizgiler, şekil bozuklukları gibi viral belirti gösteren bitkiler araziden alınmıştır. Örnekler, OYDV ve LYSV varlığı açısından DAS-ELISA ve RT-PCR ile analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, 175 adet örnekte OYDV, 79 adet örnekte LYSV tespit edilmiştir. Ayrıca 21 adet örneğin ise her iki virüs ile de enfekteli olduğu belirlenmiştir. Soğan ve sarımsakta OYDV, pırasada ise LYSV en yaygın bulunan viral patojen olarak belirlenmiştir. Belirli gen bölgelerine özgü primerler kullanılarak (OYDV, NIb-CP ve LYSV, CP) istenen gen bölgelerinin amplifikasyonu sağlanmıştır. Sekans analizi sonucunda, bu çalışmada elde edilen LYSV ve OYDV izolatları ile GenBank’a kayıtlı izolatlar arasında sırasıyla %84.6-98.1 ve %74.1-99.8 benzerlik tespit edilmiştir. OYDV izolatları Birleşik Arap Emirlikleri (AB000839) ve Çin (MN059561, NC_005029 ve MT358349) izolatları ile, LYSV izolatları ise İran (MT232838) ve Japonya (AB005612) izolatları ile en yüksek benzerlik göstermiştir. Ayrıca, Bursa'dan elde edilen OYDV izolatı TR-OK64 (OR923732) 6 adet sarımsak ve 15 adet soğan genotipine inoküle edilmiştir. OYDV inoküle edilen bitkilerde yaprak uzunluğu, yumru yüksekliği, yumru çapı ve yumru kütlesinde azalmalar belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM)

Proje Numarası

TAGEM/BSAD/A/21/A2/P1/2483

Etik Beyan

Bu çalışma için etik kuruldan izin alınmasına gerek yoktur.

Teşekkür

Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM)’ne finansal desteklerinden dolayı teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Abubaker. M. Y. A., Gabbani, M. F. M. A. and Elhassan, S. M. (2019). Occurrence and influence of Sudanese Onion yellow dwarf potyvirus isolates on the common bulbing onion (Allium cepa L.). Asian Research Journal of Agriculture, 10(3): 1-18.
  2. Ayed, C., Marais, A., Faure, C., Candresse, T., Hamdi, I., Najar, A. and Dridi, B. (2019). First report of Onion yellow dwarf virus, Leek yellow stripe virus, and Shallot latent virus on garlic (Allium sativum) in Tunisia. Plant Disease, 103(8): 2143-2144.
  3. Bagi, F., Stojscaron, V., Budakov, D., El Swaeh, S. M. and Gvozdanovic-Varga, J. (2012). Effect of Onion yellow dwarf virus (OYDV) on yield components of fall garlic (Allium sativum L.) in Serbia. African Journal of Agricultural Research, 7(15): 2386-2390.
  4. Bos, L. (1976). Onion Yellow Dwarf Virus. CMI/AAB Descriptions of Plant Viruses, Institute of Phytopathological Research, Descr. Pl. Viruses 158: 4 pp, Wageningen, The Netherlands.
  5. Bos, L., Huijberts, N., Huttinga, H. and Maat, D. Z. (1978). Leek yellow stripe virus and its relationships to Onion yellow dwarf virus; characterization, ecology and possible control. Netherlands Journal of Plant Pathology, 84: 185-204.
  6. Chen, J. and Adams, M. J. (2001). Molecular characterization of a complex mixture of viruses in garlic with mosaic symptoms in China. Archives of Virology, 146(10): 1841-1853.
  7. Chen, J., Chen, J. P. and Adams, M. J. (2002). Characterization of some carla- and potyviruses from bulb crops in China. (Brief report). Archives of Virology, 147(2): 419-428.
  8. Clark, M. F. and Adams, A. N. (1977). Characteristics of the microplate method of Enzyme-Linked Immunosorbent Assay for the detection of plant viruses. Journal of General Virology, 34(3): 475-483.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fitopatoloji, Tarımda Bitki Virolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

2 Ocak 2026

Kabul Tarihi

3 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Şafak, F., & Köklü, G. (2026). Marmara Bölgesi’nde Allium spp. Yetiştirilen Alanlarda Potyvirus cepae (OYDV) ve Potyvirus ampeloprasi (LYSV)’ nin Belirlenmesi ve Moleküler Karakterizasyonu. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 23(4), 1407-1419. https://doi.org/10.33462/jotaf.1854683
AMA
1.Şafak F, Köklü G. Marmara Bölgesi’nde Allium spp. Yetiştirilen Alanlarda Potyvirus cepae (OYDV) ve Potyvirus ampeloprasi (LYSV)’ nin Belirlenmesi ve Moleküler Karakterizasyonu. JOTAF. 2026;23(4):1407-1419. doi:10.33462/jotaf.1854683
Chicago
Şafak, Fatma, ve Gassan Köklü. 2026. “Marmara Bölgesi’nde Allium spp. Yetiştirilen Alanlarda Potyvirus cepae (OYDV) ve Potyvirus ampeloprasi (LYSV)’ nin Belirlenmesi ve Moleküler Karakterizasyonu”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 23 (4): 1407-19. https://doi.org/10.33462/jotaf.1854683.
EndNote
Şafak F, Köklü G (01 Eylül 2026) Marmara Bölgesi’nde Allium spp. Yetiştirilen Alanlarda Potyvirus cepae (OYDV) ve Potyvirus ampeloprasi (LYSV)’ nin Belirlenmesi ve Moleküler Karakterizasyonu. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 23 4 1407–1419.
IEEE
[1]F. Şafak ve G. Köklü, “Marmara Bölgesi’nde Allium spp. Yetiştirilen Alanlarda Potyvirus cepae (OYDV) ve Potyvirus ampeloprasi (LYSV)’ nin Belirlenmesi ve Moleküler Karakterizasyonu”, JOTAF, c. 23, sy 4, ss. 1407–1419, Eyl. 2026, doi: 10.33462/jotaf.1854683.
ISNAD
Şafak, Fatma - Köklü, Gassan. “Marmara Bölgesi’nde Allium spp. Yetiştirilen Alanlarda Potyvirus cepae (OYDV) ve Potyvirus ampeloprasi (LYSV)’ nin Belirlenmesi ve Moleküler Karakterizasyonu”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi 23/4 (01 Eylül 2026): 1407-1419. https://doi.org/10.33462/jotaf.1854683.
JAMA
1.Şafak F, Köklü G. Marmara Bölgesi’nde Allium spp. Yetiştirilen Alanlarda Potyvirus cepae (OYDV) ve Potyvirus ampeloprasi (LYSV)’ nin Belirlenmesi ve Moleküler Karakterizasyonu. JOTAF. 2026;23:1407–1419.
MLA
Şafak, Fatma, ve Gassan Köklü. “Marmara Bölgesi’nde Allium spp. Yetiştirilen Alanlarda Potyvirus cepae (OYDV) ve Potyvirus ampeloprasi (LYSV)’ nin Belirlenmesi ve Moleküler Karakterizasyonu”. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, c. 23, sy 4, Eylül 2026, ss. 1407-19, doi:10.33462/jotaf.1854683.
Vancouver
1.Fatma Şafak, Gassan Köklü. Marmara Bölgesi’nde Allium spp. Yetiştirilen Alanlarda Potyvirus cepae (OYDV) ve Potyvirus ampeloprasi (LYSV)’ nin Belirlenmesi ve Moleküler Karakterizasyonu. JOTAF. 01 Eylül 2026;23(4):1407-19. doi:10.33462/jotaf.1854683