Vetiver (Vetiveria zizanioides (L.) Nash)’in Bornova Koşullarına Adaptasyonunun Araştırılması

Öz

Vetiver, yüksek verim potansiyeli, güçlü kök sistemi ve çevresel stres koşullarına karşı dayanıklılığı sayesinde alternatif kaba yem kaynağı olarak değerlendirilen önemli bir buğdaygildir. Son yıllarda, özellikle kuraklık, yüksek sıcaklık ve sınırlı su kaynakları gibi zorlu çevre koşullarına uyum sağlayabilen yem bitkilerine olan ilginin artmasıyla birlikte, vetiver bitkisi önemli bir alternatif yem bitkisi olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, Akdeniz İklimi etkisi altındaki İzmir, Bornova koşullarında çok yıllık buğdaygiller familyasına ait vetiver bitkisinin adaptasyon yeteneği, biyokütle verimi ve bazı verim özelliklerini incelemek amacıyla 2025 yılı Mayıs -2026 yılı Mart tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmada bitki büyüme aşamasında çeşme suyu ile sulanmış ve herhangi bir hastalığa rastlanılmamıştır. Bitkiler başaklanma ortasında hasat edilmiş ve laboratuvar ortamında biçimi yapılmıştır. Elde edilen taze materyal vakum tekniği ile silolanmıştır. Fiziksel ve kimyasal analizlere tabi tutulan çalışmada bitki boyu, kardeş sayısı, kuru madde verimi, silaj pH’sı, ham protein oranı, nötr deterjan lifi ve asit deterjan lifi içerikleri, hayatta kalma oranı ve kök ağırlığı gibi bazı özellikler ölçülmüştür. Çalışmada, ortalama bitki boyunun 155 cm, kuru madde veriminin 250 g·bitki-1, ham protein oranının %13.4 ve silaj pH’sının 5.16 olduğu belirlenmiştir. Bitki %100 hayatta kalma oranı sergileyerek, Bornova ekolojik koşullarına çok iyi adapte olduğu saptanmıştır. Elde edilen bulgular, vetiver bitkisinin Bornova ekolojik koşullarında yüksek adaptasyon kabiliyeti ve tatmin edici yem kalitesi özellikleri sergilediğini göstermektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda, vetiver bitkisinin Akdeniz iklim koşullarında alternatif kaba yem kaynağı olarak yetiştirilebileceği ve silaj üretiminde değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır. Farklı ekolojik koşullarda ve tarla denemeleri ile desteklenecek çalışmaların, türün yem bitkisi olarak kullanım potansiyelini daha net ortaya koyacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Vetiveria zizanioides
• Adaptasyon
• Kuru madde verimi
• Hayatta kalma oranı
• Kök ağırlığı

Etik Beyan

Bu çalışma için etik kuruldan izin alınmasına gerek yoktur.

Investigation of the Adaptation of Vetiver (Vetiveria zizanioides (L.) Nash) to Bornova Conditions

Öz

Vetiver is an important plant considered as an alternative roughage source due to its high yield potential, strong root system, and tolerance to environmental stress conditions. In recent years, with the increasing interest in forage crops that can adapt to challenging environmental conditions such as drought, high temperatures, and limited water resources, vetiver grass has emerged as a prominent alternative forage species. This study was conducted between May 2025 and March 2026 to examine the adaptation capacity, biomass yield, and certain yield characteristics of the vetiver plant, a member of the perennial grass family (Poaceae), under the ecological conditions of Bornova, Izmir, under the influence of the Mediterranean climate. The experiment was carried out as a single-plant pot trial under outdoor conditions. The plants were harvested at the mid-heading stage, and the harvested material was processed in the laboratory. The obtained fresh material was ensiled using the vacuum technique. In the study, physical and chemical analyses were performed, and parameters such as plant height, number of tillers, dry matter yield, silage pH, crude protein content, neutral detergent fiber and acid detergent fiber contents, survival rate, and root weight were measured. According to the results, the average plant height was 155 cm, dry matter yield was 250 g·plant⁻¹, crude protein content was 13.4%, and silage pH was 5.16. The plants exhibited a 100% survival rate, indicating excellent adaptation to the ecological conditions of Bornova. The findings demonstrate that vetiver grass shows high adaptation capacity and satisfactory forage quality characteristics under Bornova ecological conditions. Based on these results, it can be concluded that vetiver grass can be cultivated as an alternative roughage source under Mediterranean climate conditions and can be effectively utilized in silage production. Furthermore, future studies supported by field trials under different ecological conditions are expected to provide a more comprehensive understanding of the species’ potential as a forage crop.

Anahtar Kelimeler

• Vetiveria zizanioides
• Adaptation
• Dry matter yield
• Survival rate
• Root weight

Etik Beyan

Bu çalışma için etik kuruldan izin alınmasına gerek yoktur.

Kaynakça

1. Acar, B. ve Özköse, A. (2023). Farklı zamanlarda ekilen İtalyan çimi (Lolium multiflorum Lam.) ve Tef (Eragrostis tef (Zucc) Trotter) bitkilerinin ot verimi ve kalitesinin belirlenmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(3): 698-711.
2. Adams, R. P., Nguyen, S., Johnston, D. A., Park, S., Provin, T. L. And Habte, M. (2008). Comparison of Vetiver root essential oils from cleansed (bacteria- and fungus-free) vs. non-cleansed (normal Vetiver plants). Biochemical Systematics and Ecology, 36: 177-182.
3. Adams, R. P., Pandey, R. N., Dafforn, M. R. And James, S. A. (2003). Vetiver DNA fingerprinted cultivars: Effects of environment on growth, oil yields and composition. Journal of Essential Oil Research, 15(6): 363-371.
4. Ahmadi Beni, M., Niknahad Gharmakher, H., Sadat Azimi, M. and Maramaei, M. G. (2014). Investigation of forage quality of Vetiveria zizanioides in semi-steppe region of Maravehtappeh, Golestan Province, Iran. Journal of Rangeland Science, 4(4): 287-297.
5. Anonim (1993). Bestimmung des pH-Wertes. In: Die chemischen Untersuchungen von Futtermitteln. Teil 18 Silage. Abschnit 18.1 Bestimmung des pH-Wertes. Methodenbuch Bd. III. VDLUFA-Verlag. Darmstadt.
6. AOAC (1990). Official Methods of Analysis. 15th ed. Association of Official Analytical Chemists, Washington D. C., U. S. A.
7. Balhassen, E., Baldovini, N., Brevard, H., Meierhenrich, U. J. and Filippi. J. (2014). Unraveling the scent of Vetiver: Identification of character-impact compounds. Chemistry and Biodiversity, 11: 1821-1842.
8. Banerjee, R., Goswami, P., Pathak, K. and Mukherjee, A. (2016). Vetiver grass: An environment cleanup tool for heavy metal contaminated iron ore mine-soil. Ecological Engineering, 90: 25-34.

9. Çiftçi, B., Akçura, S., Doran, T., Okumuş, O., Turan, A., Kaplan, M. ve Kamalak, A. (2021). Vetiver ve soya karışım silajının fermantasyon kalitesi, besleme özellikleri ile gaz-metan üretiminin değerlendirilmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 8(2): 295–300.
10. Danh, L. T., Truong, P., Mammucari, R., Tran, T. and Foster, N. (2009). Vetiver grass, Vetiveria zizanioides: a choice plant for phytoremediation of heavy metals and organic wastes. International Journal of Phytoremediation, 11(8): 664-691.
11. Dhawan, O. P. and Lavania, U. C. (1996). Enhancing the productivity of secondary metabolites via induced polyploidy: A review, Euphytica, 87(2): 81-89.
12. Dudai, N., Tsion, I., Shamir, S. Z., Nitzan, N., Chaimovitsh, D., Shachter, A. And Haim, A. (2018). Agronomic and economic evaluation of Vetiver grass (Vetiveria zizanioides L.) as means for phytoremediation of diesel polluted soils in Israel. Journal of Environmental Management, 211: 247-255.
13. Edelstein, M., Plaut, Z., Dudai, N. and Ben-Hur, M. (2009). Vetiver (Vetiveria zizanioides) responses to fertilization and salinity under irrigation conditions. Journal of Environmental Management, 91(1): 215–221.
14. Efe, D. (2019). The evaluation of the antibacterial activity of Vetiveria zizanioides (L.) Nash grown in Giresun, Turkey. Alinteri Journal of Agriculture Sciences, 34(1): 21-24.
15. Falola, O. O., Alasa, M. C. and Babayemi, O. J. (2013a). Assessment of silage quality and forage acceptability of vetiver grass (Chrysopogon zizanioides L. Roberty) ensiled with cassava peels by WAD goat. Pakistan Journal of Nutrition, 12(6): 529–533.
16. Falola, O. O., Alasa, M. C., Yamada, A. J. and Babayemi, O. J. (2013b). Nutritional and antinutritional components of vetiver grass (Vetiveria zizanioides L. Roberty) at different stages of growth. Pakistan Journal of Nutrition, 12(11): 957–959.
17. Güneş, A. ve Öner, F. (2019). Determination of silage yield and quality characteristics of some maize (Zea mays L.) varieties. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 16(1): 42–50.
18. Güzar, B., Geren, H., Allahverdiyev, E. ve Əsgərova, A. (2024). Farklı hasat dönemlerinin inci darı (Pennisetum glaucum)’da verim ve bazı yem kalite unsurlarına etkisi. MAS Uygulamalı Bilimler Dergisi, 9(1): 90-99.
19. Hon, N. V., Nhan, N. T. H., Quac, V. A. and Nghi, P. V. (2005). Digestibility of Nutrient Content of Vetiver Grass (Vetiveria zizanioides) by Goats Raised in The Mekong Delta, Vietnam. International Workshop on Small Ruminant Production and Development in South East Asia, 41-44, 2-4 March, Hanoi, Vietnam.
20. Kacar, B. ve Katkat, V. (2010). Bitki Besleme. 5. Baskı, Nobel Yayın Dağıtım Tic. Ltd. Şti, Kızılay-Ankara, Türkiye. Kavut, Y. T. ve Geren, H. (2015). Farklı ön bitki ve ekim zamanı uygulamalarının silajlık mısırın (Zea mays L.) verim ve bazı kalite özelliklerine etkileri, Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 2(2):163-170.
21. Kılcı, M., Sayman, M., Akbin, G. ve Şentürk, S. (2004). Vetiveria zizanioides (L.) Nash’ın Ege Bölgesi koşullarında adaptasyonunun belirlemesi. T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Yayın No:218, İzmir Orman Toprak Lab. Yayın No:18, 80s., İzmir, Türkiye.
22. Kirici, S., Inan, M., Turk, M. and Giray, E. S. (2011). To study of essential oil and agricultural properties of vetiver (Vetiveria zizanioides) in the southeastern of Mediterranean. Advances in Environmental Biology, 5(2): 447-451.
23. Lavania, U. C. (1988). Enhanced productivity of the essential oil in the artificial autopolyploid of Vetiver (Vetiveria zizanioides L. Nash). Euphytica, 38(3): 271-276.
24. Liu, P., Zheng, C., Lin, Y., Luo, F., Lu, X. And Yu, D. (2003). Study on Digestibility of Nutrient Content of Vetiver Grass. 3rd International Conference on Vetiver (ICV-3), 6 - 9 October, Guangzhou, China.
25. Mehta, S. V., Haight, R. G., Homans, F. R., Polasky, S. and Venette, R. C. (2007). Optimal detection and control strategies for invasive species management. Ecological Economics, 61(2-3): 237-245.
26. Nasrullah, Niimi, M., Akashi, R., Kawamura, O. (2003). Nutritive evaluation of forage plants grown in South Sulawesi, Indonesia. Asian-Australasian Journal of Animal Sciences, 16(5): 693–701.
27. Pareek, A. and Kumar, A. (2013). Ethnobotanical and pharmaceutical uses of Vetiveria zizanioides L. Nash a medicinal plant of Rajasthan. International Journal of Life science and Pharma Research, 3(4): 12-18.
28. Romdhane, A. B., Dhane, S., Boukef, S., Boudabbous, K. and Karmous, C. (2024). Vetiver forage yield and nutritive value affected by water irrigation regimes and plant density under Mediterranean climate conditions. Euro-Mediterranean Journal for Environmental Integration, 10(1): 1639–1655.
29. Sabales, C. B., Tuy, J. V. R. B., Jarcia, E. G., Acuña, A. R., Ruiz, M. B., Valenzuela, D. E., Capino, E. J. C. and Libardo, M. A. D. (2025). Quality of silage from vetiver (Chrysopogon zizanioides L.) grass harvested at different re-growth period. Asian Journal of Biotechnology and Bioresource Technology, 11(4): 137–143.
30. Tessema, B., Wilson, B., Daniel, H., Kristiansen, P. and Baldock, J. A. (2022). Functional links between biomass production and decomposition of vetiver (Chrysopogon zizanioides) grass in three Australian soils. Plants, 11: 778.
31. Van Soest, P. J., Robertson, J. B. and Lewis, B. A. (1991). Methods for dietary fiber, neutral detergent fiber, and nonstarch polysaccharides in relation to animal nutrition. Journal of Dairy Science, 74(10): 3583–3597.
32. Vietmeyer, N. D. (1993). Vetiver grass: a thin green line against erosion, National Academy Press, Washington D. C., U. S. A.
33. Yaseen, M., Singh, M. and Ram, D. (2014). Growth, yield, and economics of vetiver (Vetiveria zizanioides L. Nash) under intercropping system. Industrial Crops and Produces, 61: 417-421.