Anadolu Mandalarının Çeşitli Vücut Ölçülerine Göre Morfometrik Karekterizasyonu

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

Anadolu Mandalarının Çeşitli Vücut Ölçülerine Göre Morfometrik Karekterizasyonu

Öz

Bu çalışmada Türkiye’de yetiştirilen Anadolu mandalarının vücut ölçülerine göre morfometrik karakterizasyonunun yapılması amaçlanmıştır. Çalışma Afyon, Çorum, Tokat, Balıkesir, Samsun, Sakarya illerinde bulunan 793 baş manda üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada cinsiyet, yaş ve iller dikkate alınarak hayvanların 11 farklı vücut ölçüsü alınmıştır. Alınan vücut ölçülerine göre hayvanların morfometrik tanımlamasının yapılmasına çalışılmıştır. Buna göre dört yaş ve üzeri dişi mandaların cidago yüksekliği, sağrı yüksekliği, vücut uzunluğu ve göğüs çevresi ölçüleri sırasıyla 137.3±0.6, 132.9±0.6, 135.4±0.8 ve 201.3±1.4 cm olmuştur. Benzer şekilde üç yaşlı erkek mandaların cidago yüksekliği, sağrı yüksekliği, vücut uzunluğu ve göğüs çevresi ölçüleri ise sırasıyla 131.6±0.6, 129.9±1.5, 111.2±2.9 ve 174.7±4.9 cm olarak ölçülmüştür. Çalışmada cinsiyet ve yaş faktörünün tüm vücut ölçüleri üzerine etkisi önemli bulunmuşken (P

Anahtar Kelimeler

• Anadolu Mandası, Vücut Ölçüleri, Morfometri

Kaynakça

1. Anonim. 2009a. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK).http://www.tuik.gov.tr. Anonim.2009b. Türkiye evcil hayvan genetik kaynakları. TC, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Aralık 2009, Ankara.
2. (Anadolu Mandası Tescil: 12.12.2004 tarih ve 25668 sayılı Resmi Gazete 2004/39 Nolu Tebliğ).
3. Amano, T., M. Katsumoto, S. Suzuki, K.Y. Mozanora, T. Namikova, H. Mortojo, I.K. Abdugani and M. Nadjib. 1981. Morphological and genetics survey of water buffaloes in Indonesia. Native Livestock (Part-2).
4. Burke B.P, D.A. Funk,1993. Relationship of linear type traits and herd life under different management system. J.Dairy Sci. 76 (2): 567-574.
5. Diekman, L.1991. Exterieurbewertung starker verein heitlichen. Der Tierzüchter 43 (8): 338–339.
6. Gürcan, E.K ve M. Köse.2009. Türkiye manda ürünleri üretiminin mevcut durumu ve çeşitli ülkeler ile karılaştırılması. 6. Ulusal Zootekni Bilim Kongresi, Atatürk Üniversitesi, 24–26 Haziran, Erzurum. Gottshalk, H.1986. Welche rolle spielt die exterieurbewertung in der rinderzuct. Der Tierzüchter 38 (5): 194–196.
7. Kök, S. 1996. Marmara ve Karadeniz Bölgesinin çeşitli illerindeki manda populasyonlarının kimi morfolojik ve genetik özellikleri üzerine bir araştırma, T.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Edirne.
8. İlaslan, M., A. Karabulut, Y. Aşkın ve A.N. İzgi,1983. Yerli mandalarda vücut yapısı, döl ve süt verimi üzerine araştırmalar. Afyon Zirai Araştırma İstasyonu Yayın No:14, Afyon.

9. IBM SPSS Statistics 18: 2010. SPSS Türkiye, Nazmi İlker Sok. No:24 34852 Maltepe, İstanbul.
10. Soysal M.I, Y.T. Tuna ve E.K. Gürcan, 2004. A Research on several body measurement of water buffaloes in Danamandıra village of Silivri district of İstanbul province of Turkey. 7th World Buffalo Congress 41st PSAS Sci. Annual Congress, October 20- 23, Manila, Philippines.
11. Şekerden, Ö.2001. Büyükbaş hayvan yetiştirme- manda yetiştiriciliği. Temizyürek Ofset Matbaacılık, Hatay, 296 Şekerden, Ö. ve İ. Tapkı, 2003. Hatay ili Anadolu mandalarının köy şartlarında büyüme özellikleri. A.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, 34 (1): 51–55, Erzurum.
12. Uslu, N.T. 1970. Mandalarda tabii ve suni emzirmenin süt verimine tesiri ve malakların büyümelerinin mukayesesi. Tarım Bakanlığı Yem Bitkileri Üretme Zootekni Deneme İstasyonu, Afyon. Piotrowski, R. 1985. Lineare nachzucthbescheribung. Der Tierzüchter 37 (10): 432–434.
13. Sarıözkan, S. 2011. Türkiye’de manda yetiştiriciliğin önemi. Kafkas Univ. Vet. Fak. Derg. 17(1):162-166.
14. Sieber, M., E. Kalm, G. Averdunk, A. Vilser, A. Gottscholk and R. Schüssler. 1987. Exterieur merkmale beeinflussen nutzungodouer und lebensleistung. Der Tierzüchter 39 (3): 104–107.
15. Tien, N.Q and V.N. Tripahi. 1990. Genetic parameters of body weight at different ages and first lactation traits in Murrah buffalo heifers. Indian Vet. J. 67 (9): 821 – 825.
16. Velea, C, I. Bud, G. Muresan, V. David, M. Vomi, C. Cristea, L. Elisei. 1991. The main milk traits of Romanian buffaloes breed. In porceedings, 3. World Buffalo Congress, Varna, Bulgaria, May .Vol:II, 494- 499, Sofia, Bulgaria.
17. Zahariev, Z.İ, A.İ. Aleksiyev and S.D. Nikolova, 1986. Morphological and genetically survey of water buffaloes. Bivali, Zemizdat, Sofia.