Tekirdağ, Taban ve Kıraç Meralarının Verim ve Botanik Kompozisyonuna Gübrelemenin Etkisi (Effects of Fertilizer Application on Forage Production and Botanical Composition of Floodplain and Steppe Rangelands of Tekirdağ)

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

Tekirdağ Taban ve Kıraç Meralarının Verim ve Botanik Kompozisyonuna Gübrelemenin Etkisi

Öz

Bu araştırma Tekirdağ İli Malkara İlçesi Karamurat Köyü merasının taban ve kıraç kesimlerinde planlanmış ve yürütülmüştür. Çalışmanın amacı Tekirdağ ili taban ve kıraç meralarında gübrelemenin verim ve botanik kompozisyon üzerindeki etkilerini belirlemektir. Bitki örtülerinin yeşil ve kuru ot verimleri çiçeklenme dönemi botanik kompozisyonları da şerit (transekt) ve nokta metotları ölçümleri ile belirlenmiştir. Meraya 2005 yılı sonbaharda 4 kg/da saf azot ve fosfor . ilkbaharda 4.2 kg/da saf azot; 2006 yılı sonbaharda 3.6 kg saf azot ve fosfor, ilkbaharında da 5 kg/da saf azot uygulanmıştır. Gübresiz kesim, meraya yerleştirilen tel kafeslerle koruma altına alınmıştır. Meralar her iki yılda da kontrollü otlatılmıştır. Gübreleme taban ve kıraç mera kesimlerinde yeşil ve kuru ot veriminde her iki yılda da önemli oranda artışa neden olmuştur. İki yıllık ortalamaya göre taban meranın gübresiz ve gübreli kesimlerinin verimleri 1150.0 kg/da ve 2095.0 kg/da yeşil; 349.0 kg/da ve 620.0 kg/da kuru ot olarak tespit edilmiştir. Kıraç mera kesimindeki bu verim değerleri aynı sıraya göre yeşil otta 845.0 kg/da ile 1665.0 kg/da; kuru ot olarak da 240.0 – 342.0 kg/da kadardır. Gübreleme botanik kompozisyonun buğdaygil ve baklagil oranlarında artışa, diğer familyalardan türlerin oranlarında da azalmaya neden olmuştur. Gübreleme sonucunda bitki örtüsünün toprağı kaplama alanları şerit (transekt) metodunda %85.6’dan %95.8’e, nokta ölçümlerinde de %88.0’den %92.4 oranları arasında değişmiştir. Elde edilen verilere göre gübreleme, yörede en etkili ıslah yöntemlerinden biri olduğunu göstermiştir

Anahtar Kelimeler

• Mera, gübreleme, botanik kompozisyon, bitki ile kaplı alan

Kaynakça

1. Açıkgöz, N, M. E. Akbaş, A. Moghaddam ve K. Özcan, 1994. PC’ler için veri tabanı esaslı Türkçe istatistik paketi: TARİST, Türkiye 1. Tarla Bitkileri Kongresi, 24-28 Nisan, İzmir s: 264-267.
2. Adams JB, M.O, Smith and P.E Johnson, 1986. Spectral mixture modelling: a new analysis of rock and soil types at the Viking Lander 1 Site. Journal of Geophysical Research 91(B8): 8098–8112.
3. Altın, M., 1975. Erzurum şartlarında azot, fosfor ve potasyumlu gübrelerin tabii çayır ve mer'anın ot verimine, otun ham protein ve ham kül oranına ve bitki kompozisyonuna etkileri üzerinde bir araştırma. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No: 159, 141 s.
4. Altın, M. ve M. Tuna, 1991. Değişik ıslah yöntemlerinin Banarlı Köyü doğal merasının verim ve vejetasyonu üzerindeki etkileri. Türkiye 2. Çayır Mera ve Yem Bitkileri Kongresi, 28-31 Mayıs 1991, İzmir, 95-105.
5. Altın, M. ve C. Tuna, 2001. Trakya meralarının bazı özellikleri ile yöre tarımındaki önemi. Türkiye IV. Tarla Bitkileri Kongresi, 17-21 Eylül 2001, Tekirdağ, Cilt 3, :19-24.
6. Altın, M., C. Tuna, İ. Nizam ve E. Ateş, 2005. Pirinççi bitkilendirme uygulamaları. VI. Tarla Bitkileri Kongresi. Antalya, s.1157-1162. alanlarını
7. Altın, M., C. Tuna ve M. Gür, 2007. Bir ıslah çalışmasının vejetasyonu üzerindeki bazı etkileri. Türkiye VII. Tarla Bitkileri Kongresi, 25–27 Haziran 2007, Erzurum. mera ekosisteminin
8. Anonim, 2008. Tekirdağ İli İklim Verileri. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü Tekirdağ Meteoroloji İl Müdürlüğü, Tekirdağ.

9. Anonim, 2010. www.havaturkiye.com
10. Aydın, I. and F. Uzun, 2005. Nitrogen and phosphorus fertilization of rangelands affects yield forage quality and botanical composition. Eur. J. Agrob. 23: 8-14.
11. Başbağ, M., İ. Gül ve V. Saruhan, 1997. Diyarbakır’da korunan bir mera alanında, bitki tür ve kompozisyonları ile ot verimlerinin incelenmesi üzerine bir araştırma. Türkiye II. Tarla Bitkileri Kongresi, 22-25 Eylül, Samsun, 499- 503.
12. Bakır, Ö., 1970. Orta Doğu Teknik Üniversitesi arazisinde bir mera etüdü. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No: 382, 123s.
13. Bakoğlu, A. ve A. Koç, 2002. Otlatılan ve korunan iki farklı mera kesiminin bazı toprak ve bitki örtüsü özelliklerinin özelliklerinin karşılaştırılması. Fırat Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 14 (1), 37- 47. bitki örtüsü
14. Bilgen, M., ve Y. Özyiğit, 2005. Korkuteli ve Elmalı’da bulunan bazı doğal meraların vejetasyon durumlarının belirlenmesi. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 18(2), 261-266.
15. Çomaklı, B., M. Güven, A. Koç, Ö. Menteşe, A. Bakoğlu ve A. Bilgili, 2005. Azot, fosfor ve kükürtle gübrelemenin Ardahan meralarının verim ve tür kompozisyonuna etkisi. Türkiye VI. Tarla Bitkileri Kongresi, 5-9 Eylül 2005 Antalya, Cilt II, 757-761.
16. Gökkus, A., 1984. Değişik Islah Yöntemleri Uygulanan Erzurum Tabii Meralarının Kuru Ot ve Ham Kompozisyonları Üzerine Araştırmalar. Doktora Tezi. Atatürk Üniversitesi Tarla Bitkileri Bölümü, Erzurum. İle Botanik
17. Gökkuş, A. ve M. Altın, 1986. Değişik Islah Yöntemleri Uygulanan Meraların Kuru Ot ve Ham Protein Verimleri İle Botanik Kompozisyonları Üzerinde Araştırmalar. Doğa Türk Tar. ve Orm Derg., 10: 333-342.
18. Gökkuş, A. ve A. Koç, 2001. Mera ve Çayır Yönetimi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ders Yayınları No: 228, Erzurum.
19. Gür, M., 2007. Yörükler Köyü Doğal Mera Vejetasyonunun Botanik Kompozisyonu ve Verim Potansiyeli Üzerinde Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Namık Kemal Üniversitesi Fen Bil. Enst. 47 s.
20. İstanbulluoğlu, A., F. Konukcu, İ. Kocaman ve E. Göçmen, 2007. Trakya Bölgesi içme ve kullanma suyu ihtiyacının belirlenmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi , 4(2 ):187-194.
21. Kendir, A. 1999. Ayaş (Ankara)’da doğal bir meranın bitki örtüsü, yem verimi ve mera durumu. Tarım Bilimleri Dergisi, 5 (1), 104-110.
22. Kırımlı, E., 1991. İnanlı Tarım İşletmesi Doğal Meralarında Tepe ve Yamaç Yöneylerin Verim ve Vejetasyon Yapılarının Belirlenmesine Yönelik Araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Trakya Ü. Fen Bil. Enst. Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Edirne.
23. Koç, A., 1995. Topografya İle Toprak Nem ve Sıcaklığının Mera Bitki Örtülerinin Bazı Özelliklerine Etkileri Doktora Tezi. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, 181 s.
24. Koç, A. ve A. Gökkuş, 1996. Palandöken dağlarında kayak pisti olarak kullanılan ve nispeten korunan mera ile otlatılan meranın bitki örtülerinin karşılaştırılması. Türkiye 3. Çayır Mera ve Yembitkileri Kongresi, 17-19 Haziran, Erzurum, 162-170.
25. Koç, A., M. Güven, B. Çomaklı, Ö. Menteşe ve A. Bilgili, 2003. Ardahan meralarında gübreleme ve otlatma sistemi uygulamalarının sığırlarda canlı ağırlık artışına etkisi. Türkiye 5. Tarla Bitkileri Kongresi, 13-17 Ekim 2003, Diyarbakır.
26. Koç A., M. Sürmen, ve K. Kaçan, 2005. Erzincan ovası taban meralarının bitki örtülerinin mevcut durumu. Cilt II, Türkiye VI. Tarla Bitkileri Kongresi, 5-9 Eylül 2005 Antalya 847-850
27. Tekeli, S. ve M. Mengül, 1991. Orman içi merada toprak ve yöneyin botanik kompozisyon ve verim üzerine etkileri. Türkiye 2. Çayır Mera ve Yem Bitkileri Kongresi, 28–31 Mayıs, İzmir, 139-149.
28. Tosun, F., 1968. Transekt metodu ile yapılan mera vejetasyonu çalışmalarında optimum numune intensitesinin tespiti üzerinde bir araştırma. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zirai Araştırma Enstitüsü, Araştırma Bülteni No: 27, 40 s.
29. Tükel, T., R. Hatipoğlu, E. Hasar, N. Çeliktaş ve E. Can, gübrelemesininÇukurova sakalotunun (Hyparrhenia hirta (L.) dominant olduğu ve fosfor tüylü Bölgesinde bir meranın verim ve botanik