Antep Fıstığında (Pistacia Vera L.) Kuru Koşullarda Gübrelemenin Verim ve Kaliteye Etkileri

Öz

Bitkiler büyüyüp gelişmek için besin maddelerine ihtiyaç duyarlar. Gereksinim duyulan besin maddelerinin büyük bir kısmını topraktan kökleri ile alırlar. Toprakta yetiştirilen ürünün ihtiyacını karşılayacak kadar besin bulunmuyorsa, gübreleme yapılmalıdır. Tarımsal üretimde fazla ve kaliteli ürün alabilmek için toprakta eksik olan besin maddeleri toprağa verilmelidir.

Bitki besin maddelerinin etkili olabilmesi için ihtiyaç duyulan suyun temin edilmesi gerekmektedir. Ülkemizde Güneydoğu Anadolu Bölgesinde sulama ve gübreleme yapılmadan tarımsal üretime devam edilmektedir. Yarı kurak iklim koşullarında yer alan bölgelerimizde, tarımsal üretimde ihtiyaç duyulan su, yağmur suyundan temin edilmektedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde özellikle Şanlıurfa ilinde antepfıstığı, zeytin ve bağ kuru koşullarda üretimi yapılan, çok önemli, ekonomik değeri yüksek ürün çeşitlerimizdir. İlimiz antepfıstığı üreticileri genellikle sulama ve gübreleme yapmadan üretime devam etmektedirler. Böylece verim düşüklüğü yaşanmaktadır. Araştırmada iki su yılı (2014-2015) boyunca kuru üretim yapılan örnek bir antepfıstığı bahçesi seçilmiş ve ağaçların yaşı da dikkate alınarak yağmur suyundan yararlanarak, gübreleme uygulaması yapılmıştır. Sonbaharda yağmurlardan önce ortalama 1.25 kg/ağaç DAP gübresi ile birlikte 40 kg/ağaç çiftlik gübresi, ilkbaharda ise ortalama 1.50 kg/ağaç Amonyum Sülfat gübresi uygulanmıştır. İki yıllık çalışma sonucunda; geleneksel uygulamadan ortalama 12,4 kg meyve alınırken tam gübreleme konusunda ortalama 22.05kg meyve alınmıştır. Pomolojik ölçümlerde ise, 100 dane ağırlığı (g) ve çıtlama oranları (%) geleneksel ve tam gübreleme sonuçlarına göre sırasıyla, 95.2 g, % 48.6 ve 140.2 g, % 80.65 olarak saptanmıştır. Elde edilen sürgün boyları sonuçlarına göre, geleneksel uygulamalarda ortalama 15.12 cm, tam gübreleme uygulamalarında ise 29.7 cm olarak belirlenmiştir. Bu değerlere göre, ağaçlarda verim artışı yanında gelişim ve kalite özellikleri de farklılık göstermiştir.Bu çalışma sonucunda yarı kurak iklimlerde kuru koşullarda meyve üretimi yapan çiftçilerimiz sonbahar ve ilkbahar yağışlarından yararlanarak gübreleme programlarını belirleyerek daha fazla ürün elde edebilecekleri sonucuna varılmıştır

Anahtar Kelimeler

• Antep fıstığı (Pistacia vera L.),gübreleme,kuraklık,verim,bitki besin maddesi

The Effects Of Fertilization On The Yield And Quality of Pistachio (Pistaciavera L.) in Dry Conditions

Öz

Plants need nutrients to growth. They take most of their nutrients from the soil by their roots. Fertilization should be done if there are not enough plant needs nutrients to production and grown in the soil.Nutrients that are missing in soil should be given to soil, in order to obtain high and high quality products in agricultural production. Water needs provided for the plant nutrients to be effective. In some regions in our country, agricultural production is continued without irrigation and fertilization. Water needed in agricultural production is provided from rain water in semi-arid climate conditions. Pistachio, olives and grape is very important and high economic value varieties product under dry conditions in Southeastern Anatolia especially in Sanliurfa province. Pistachio producers generally produce without irrigation and fertilization in our city. Thus, yield loss is experienced.In the research, a sample of pistachio garden was selected during the two water years (2014-2015).Fertilization application has been apply by using rainfall and consideration the trees ages. Average 1.25 kg/tree DAP(di ammonium phosphate), 40 kg/tree manure were applied in Autumn and 1.50 kg/tree Ammonium Sulfate fertilizer was applied in Spring before precipitation. As a result of two years’ work; average 12.4 kg fruit was taken from the traditional application and 22.05 kg fruit was taken for full fertilization applied. In pomological measurements, 100 grain weight (g) and cracking rates (%) were determined as 95.2 g, 48.6% and 140.2 g, 80.65% according to the results of conventional and full fertilization, respectively. According to the results of the obtained shoot lengths, it was determined as 15.12 cm in traditional applications and 29.7 cm in full fertilization applications.In addition to trees yield increases besides trees growth and quality characteristics also differences.As a result of this study, farmers who produce pistachio fruits taking advantage of autumn and spring rainfall, by setting fertilization programs, more pistachio fruits products could be obtained, in dry conditions in semi-arid climates.

Anahtar Kelimeler

• Pistachio(PistaciaveraL.),fertilization,drought,yield,plantnutrient matter

Kaynakça

1. Anonymous, 1992. IFA World Fertilizer Use Manual. International Fertilizer Industry Association. Paris, pp. 426-430.
2. Ayfer M., Köksal A. İ., Çelik M., Kaynak L. ve Gülsen Y. 1986. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Meyvecilik Potansiyelinin Geliştirilmesi. GAP Tarımsal Kalkınma Sempozyumu Bildirileri, 18-21 Kasım, Ankara, 189-210.
3. Belliturk, K., Hinisli, N. and Adiloglu, A., 2017. The Effect of Vermicompost, Sheep Manure, and Cow Manure on Nutrition Content of Curly Lettuce (Lactuca sativa var.). Fresenius Environmental Bulletin, 26 (1a): 1116-1120, Germany.
4. Adiloğlu, A., Bellitürk, K., Adiloğlu, S. and Solmaz, Y., 2018. The Effect of Increasing Leonardit Applications on Dry Matter Yield and Some Nutrient Elements Contents of Rye (Secale cerale L.) Plant. Eurasian Journal of Forest Science, 6 (1): 44-51.
5. Eyüpoğlu, F., 1999. Türkiye Topraklarının Verimlilik Durumu. T.C. Başbakanlık Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toprak ve Gübre Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları. Genel Yayın No:220. Teknik Yayın No: T-67 36.
6. Güneş, A., Alpaslan M., İnal A., 2002. Bitki Besleme ve Gübreleme.Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No:1526. Ankara.
7. Özbek N., 1981. Meyve Ağaçlarının Gübrelenmesi. Tarım ve Orman Bakanlığı. Rosecrance R.C., Weinbaum S.A. and Brown P.H., 1996. Assessment of nitrogen, phosphorus, and potassium uptake capacity and root growth in mature alternate-bearing pistachio (Pistacia vera) trees. Tree Physiol. 16 (11-12): 949-956.
8. Tekin, H., Güzel, N., 1992. Gaziantep Yöresinde Topraktan ve Yapraktan Farklı Gübre Uygulamalarının Antepfıstığının Yaprak Bileşimi, Gelişme, Verim ve Ürün Kalitesine Etkilerinin Araştırılması. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kod. No: 182, Adana.

9. Welch, L.F., Johnson, P.E. and Mc Kibben, G.E., Boone, L.V. and Pendleton, J.W. 1966. Relative effectiveness of broadcast versus banded potassium for corn. Agron. J. 58, 618-624.