Biyoçeşitlilik Gölge Fiyatının Doğal Kaynak Yönetiminde Kullanımı Üzerine: Uludağ Milli Parkı Örneği

Öz

Biyolojik çeşitlilik, insanoğluna kullanım ve kullanım dışı pek çok değer sağlamasına rağmen ekonomik sistemde bu hizmetlerin değerleri dikkate alınmadığı için yok oluşlarına şahit olmaktayız. Eczacılık hammaddesi sağlama değeri, tarımsal germaplazma destek değeri, ekoturizm değeri ve ekosistem değeri gibi değerler aslında ekonomik hayatın işleyişinde önemli rolleri olan hizmetlerdir. Bu çalışmanın amacı, biyolojik çeşitliliğin dağ-orman ekosistemlerindeki değerini ortaya koymak ve doğal kaynak yönetimindeki etkilerini incelemektir. Bursa Uludağ Milli Parkı’nın (UMP) doğal kaynak değerlerinden biri olan biyolojik çeşitliliğin değeri, optimal orman rotasyonunu hesaplama sürecine dahil edilerek, biyolojik çeşitlilik değerinin dikkate alınmadığı durumdaki Faustmann yaklaşımı ile biyolojik çeşitlilik değerinin dikkate alındığı Hartman yaklaşımları karşılaştırılmıştır. UMP’nin Faustmann yaklaşımıyla hesaplanmış temel modelde yaklaşık 44 yıllık rotasyona sahip olduğu sonucuna varılmıştır. UMP, 44. yılda 956 USD Ha-1 net bugünkü değere ulaşmaktadır. UMP’nin gerçek alanı ile değerlendirildiğinde, en yüksek bugünkü değeri, 12.2 milyon USD olarak hesaplanmıştır. UMP’nin biyolojik çeşitlilik akış değerinin dikkate alındığı Hartman rotasyonunda 44 yıl olan önceki rotasyon süresinin, 53 yıla yükseldiği gözlemlenmiştir. Hartman rotasyonunda 53. Yılda 5.294 USD Ha-1 bugünkü değerine ulaşılmaktadır. Elde edilen sonuçlar, UMP’nin toplam alanına genelleştirildiğinde aslında biyolojik çeşitliliğin ne kadar değerli bir ekosistem hizmeti sağladığı ortaya konulmuştur. Rotasyon başlangıcındaki biyolojik çeşitlilik değeri (gölge fiyatlarla hesaplanan) yeterli büyüklükte ise optimum rotasyon süresinin sonsuza uzaması muhtemeldir. Bu durumda söz konusu doğal kaynağın ekolojik olarak çok hassas doğal kaynaklardan biri olduğu ve kamusal tahsis kararlarında çok dikkatli olunması gerektiği anlaşılır. Ülkemizde hassas ekosistemlerin bulunduğu alanlar net bir şekilde belirlenmeli ve bu tür alanların yönetimi için pek çok ilgi grubunun yer aldığı danışma kurulları oluşturulmalıdır. Çalışmada kullanılan ‘etki transferi’ ve karbon sekurizasyonu ile eşleştirilen ‘birincil üretim ağı’ yöntemlerinin de kullanımıyla belirlenen biyolojik çeşitlilik akış değeri, Faustmann ve Hartman orman rotasyonu belirleme yaklaşımları ile ilgili kıymet takdiri literatürüne katkıda bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Faustmann orman rotasyonu
• Hartman orman rotasyonu
• Çevresel değerleme
• Bursa
• Birincil üretim ağı

On the Use of Shadow Price of Biodiversity in Natural Resource Management: The Case of Uludağ National Park

Öz

Although biodiversity provides many use and non-use values for humans, we witness their disappearance as the values of these services are not considered in the economic system. Values such as pharmaceutical raw material supply value, agricultural germplasm support value, ecotourism value and ecosystem value are actually services that have an important role in the functioning of economic life. The aim of this study is to reveal the value of biological diversity in mountain-forest ecosystems and to examine its effects on natural resource management. The value of biodiversity, which is one of the natural resource values of Bursa Uludağ National Park (UMP), was investigated at optimal forest rotation calculations. Faustman rotation system, in which the biodiversity value was not taken into account, and the Hartman rotation system, in which the biodiversity value was taken into account were considered in this study. It is concluded that the UMP has a rotation of approximately 44 years in the basic model calculated with the Faustmann approach. UMP reaches its net present value of 956 USD / Ha in the 44th year. When evaluated with the real area of UMP, its highest present value has been calculated as 12.2 million USD. In the Hartman rotation, it was observed that the previous rotation period, which was 44 years, increased to 53 years. In Hartman rotation, the present value of 5.294 USD / Ha is reached in the 53rd year. When the results obtained are generalized to the total area of the UMP, it is revealed how valuable the ecosystem service biodiversity actually provides. If the biodiversity value (calculated at shadow prices) at the beginning of rotation is large enough, the optimum rotation period is likely to extend to infinity. In this case, it is understood that the natural resource in question is one of the ecologically sensitive natural resources and it should be very careful in public allocation decisions. In our country, areas with sensitive ecosystems should be clearly identified and advisory boards should be established for the management of such areas, with many interest groups. The biodiversity flow value determined by the use of ‘impact transfer' and 'primary production network' methods paired with carbon securization contributes to the appraisal literature on the approaches to determine Faustmann and Hartman forest rotation.

Anahtar Kelimeler

• Fautsmann rotation
• Hartman rotation
• Environmental valuation
• Primary production network
• Bursa

Kaynakça

1. Anderson, D. (2010). Environmental Economics and Natural Resource Management. Routledge publishing, USA.
2. Anonim, (2020). Bursa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Resmi Kayıtları, Bursa.
3. Bann, C. (1998). The Economic Valuation of Tropical Forest Land Use Options: A Manual for Researchers. A Report for Economy and Environment Program for Southeast Asia Organization, Singapore.
4. Barbier, E. B., Aylward, B. A. (1996). Capturing the pharmaceutical value of biodiversity in a developing country. Environment and Resource Economics 8(1996): 157-81.
5. Burgess, J. C. (2000). Economics of Tropical Forest Land Use. Doctoral Thesis of University College London.
6. Cannell, M. G. R. (1999). Growing trees to sequester carbon in the UK: answers to some common questions. Forestry 72(3): 237-247. Conservation International, (2020). Conservation International Internet Sayfası www.biodiversityhotspots.org Erişim Tarihi: 13.04.2020.
7. Costanza, R., Arge, R., Groot R., Farber, S., Grasso, M., Hannon, B., Limburg, K., Naeem, S., O’neill V. R., Paruelo, J., Raskin, R. G., Sutton, P. van den Belt, M. (1997). The Value of the World's Ecosystem Services and Natural Capital. Nature 387: 253-260.
8. Croitoru, L., (2007). Valuing the non-timber forest products in the Mediterranean region. Ecological Economics 63, 768-775.

9. Daşkın, R. (2008). Uludağ florası. Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi.
10. Ehrenfeld, D., (1988). Why Put a Value on Biodiversity. Chap. 24 in Biodiversity edited by E. O. Wilson with F. M. Peter. Washington: National Academy Press.
11. Eltan, C., Özügül, M. D. ve Atabay, S. (2016). Uludağ Milli Parkı doğal eşiklerin belirlenmesi. Ormancılık Araştırma Dergisi, 1(1-3), 50-61.
12. Fromm, O. (2000). Ecological Structure and Functions of Biodiversity as Elements of its Total Economic Value. Environmental and Resource Economics 16: 303–328.
13. Gaston, K. J. (2000). Global Patterns in Biodiversity. Nature 405: 220-227.
14. Grierson, P. F., Adams, M. A., Attiwill, P. M. (1992). Estimates of Carbon Storage in the Above-ground Biomass of Victoria's Forests. Australian Journal of Botany 40: 631-640.
15. Gürlük, S. (2006a). Manyas Gölü ve Kuş Cenneti’nin Çevresel Değerlemesi Üzerine Bir Araştırma. Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi, Bursa.
16. Gürlük, S. (2006b). The estimation of ecosystem services' value in the region of Misi Rural Development Project: Results from a contingent valuation survey. Forest Policy and Economics 9(3): 209-218.
17. Gürlük, S. (2016). Diagnostic of High Social Discount Rate in Developing Countries and Low Social Discount Rate in Developed Countries. Advances in Environmental Research ISBN: 978-1-63484-990-6. Nova Publishing House, USA.
18. Hanley, N., Perrings, C. (2019). The Economic Value of Biodiversity. Annual Review of Resources Economics 11: 355-375.
19. IUCN, (2020). Uluslararası Doğa Koruma Birliği Kırmızı Listesi Raporu (IUCN Red List). IUCN Kırmızı Liste İnternet Sayfası: https://www.iucnredlist.org/ Erişim Tarihi: 13.04.2020
20. Keleş, S. (2017). Determining Optimum Cutting Ages Including Timber Production and Carbon Sequestration Benefits in Turkish Pine Plantations. Sains Malaysiana 46(3)(2017): 381–386
21. Kula, E., Günalay, Y. (2012). Carbon sequestration, optimum forest rotation and their environmental impact. Environmental Impact Assessment Review 37: 18-22.
22. Kriström, B., Riera, P. (1996). Is the Income Elasticity of Environmental Improvements Less Than One? Environmental and Resource Economics 7: 45-55.
23. OGM, (2014). Orman Genel Müdürlüğü Türkiye Orman Varlığı Raporu, Orman İdaresi ve Planlama Dairesi Başkanlığı Yayın No: 115, Ankara.
24. Özhatay, N., Byfield, A., Atay, S. (2003). Türkiye’nin Önemli Bitki Alanları. Doğal Hayatı Koruma Vakfı Yayınları, İstanbul.
25. Pearce, D. W., Pearce, C. G. T. (2001). The Value of Forest Ecosystems Report for Biological Diversity Convention, University College london, UK.
26. Principe, P. (1991). Valuing the Biodiversity of Medicinal Plants. In Edition Book by Akerele, O., Heywood, V., Synge, H. Conservation of Medicinal Plants. Cambridge University Press, UK.
27. Richmond, A., Kaufmann, R. K., Myneni, R. B. (2007). Valuing ecosystem services: A shadow price for net primary production. Ecological Economics 64: 454-462.
28. Royalty Source, (2020). Royalty Source Telif Hakkı Uzlaşma Şirketi İnternet Sayfası: https://royaltysource.com/?gclid=CjwKCAjwqJ_1BRBZEiwAv73uwEJC7D1Oo9Kdt2Lrl2LPYC-wae6XtuTXNCT4wo_fS3moqOuzUJ8pFBoCPwwQAvD_BwE Erişim Tarihi: 28.04.2020.
29. Ruitenbeek, J. (1988). Social Cost/Benefit Analysis of the Korup Project, Cameroon. World Wide Fund for Nature Report of Republic of Cameroon.
30. Simpson, R. D., Sedjo, R. A., Reid, J. W. (1996). Valuing biodiversity for use in pharmaceutical research. Journal of Political Economy 104 (1996): 163-185.
31. Swallow, S. K., Parks, P. J., Wear, D. N. (1990). Policy-Relevant Nonconvexities in the Production of Multiple Forest Benefits? Journal of Environmental Economics and Management 19: 264-280.
32. Swanson, T. M. (1996). The Reliance of Northern Economies on Southern Biodiversity: Biodiversity as Information. Ecological Economics 17, 1–8.
33. Tabche, I. (2002). Cost-benefit analysis within a sustainable development paradigm: an application to a production system. University of Bath PhD. Dissertation.
34. Tolunay, D. (2011). Total carbon stocks and carbon accumulation in living tree biomass in forest ecosystems of Turkey. Turkish Journal of Agriculture and Forestry 35:265-279.
35. van Kooten, G. C., Bulte, E. H. (2000). The Economics of Nature. Blackwell Publishers, Oxford, UK.
36. WB, (2020). World Bank İnternet Sayfası: https://data.worldbank.org/ Erişim Tarihi 28.04.2020.
37. WHO, (1993). Guidelines on the Conservation of Medicinal Plants. On behalf of World Health Organization. The International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN), Gland, Switzerland.