Organik Kimya Ders Kitaplarındaki Gösterimler: Alkil Halojenürlerin Nükleofilik Yer Değiştirme ve Ayrılma Tepkimeleri
Öz
Alkil halojenürlerin nükleofilik yer değiştirme ve ayrılma tepkimeleri, organik kimya dersi içerisinde pek çok kez karşılaşılan temel tepkimelerin başında gelmektedir. Bu açıdan ders kitaplarında organik kimya dersi açısından son derece önemli yere sahip olan bu tepkimelerde farklı gösterimlere yer verilmesi ve bunların birbiriyle bütünleştirilmesi önem taşımaktadır. Bu nedenle, bu araştırmada Türkiye’deki Kimya Eğitimi Anabilim Dallarında organik kimya derslerinde sıklıkla yararlanılan ders kitaplarında alkil halojenürlerin nükleofilik yer değiştirme ve ayrılma tepkimelerine ilişkin ne tür gösterimlerin kullanıldığının ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaçla, dört ders kitabında bu tepkimelerin sözel, sembolik ve görsel gösterim türlerine göre nasıl temsil edildiği betimsel olarak incelenmiştir. Analiz sonuçları, hem yer değiştirme hem de ayrılma tepkimelerinde en çok sözel gösterimlere yer verildiğini, bunun ardından sembolik gösterimin geldiğini ortaya koymuştur. Ayrıca araştırmada stereokimya gibi oldukça soyut olan konu içeriğinde dahi görsel gösterimlere tüm ders kitaplarında son derece az yer verildiği belirlenmiştir. Son olarak araştırma, ayırma reaksiyonlarında nükleofilik yer değiştirme reaksiyonlarından daha az görsel temsil olduğunu ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ainsworth, S. (2008). The educational value of multiple-representations when learning complex scientific concepts. In J. K. Gilbert, M. Reiner., & M. Nakhleh (Eds.), Visualization: Theory and Practice in Science Education (pp. 191-208), Springer.
- Anderson, S. Y. C., Ong, W. S.Y., & Momsen, J.L (2020). Support for instructional scaffolding with 1H NMR spectral features in organic chemistry textbook problems. Chemistry Education Research and Practice,21,749-764.
- Bergqvist, A., Drechsler, M; , Jong; O. D., & Rundgren S.C. (2013). Representations of chemical bonding models in school textbooks – help or hindrance for understanding? Chemistry Education Research and Practice, 14, 589 -606.
- Bhattacharyya, G., & Bodner, G. M. (2005), “It gets me to the product”: how students propose organic mechanisms. Journal of Chemical Education, 82, 1402− 1407.
- Boukhechem, M.S, Dumon, A., & Zouikri, M. (2011). The acquisition of stereochemical knowledge by Algerian students intending to teach physical sciences. Chemistry Education Research and Practice, 12, 331–343.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, O. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri (2. Baskı). Ankara: Pegem A Akademi.
- Carle, M.S., & Flynn, A. B. (2020). Essential learning outcomes for delocalization (resonance) concepts: How are they taught, practiced, and assessed in organic chemistry? Chemistry Education Research and Practice, 21, 622-637.
- Çepni, S. (2010). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş (5. Baskı). Trabzon: Celepler Matbaacılık.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Alan Eğitimleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Gülten Şendur
*
0000-0003-2363-8915
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2021
Gönderilme Tarihi
28 Şubat 2021
Kabul Tarihi
11 Mart 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 6 Sayı: 1
Cited By
Evaluating Generative AI Tools’ Responses to Elimination and Nucleophilic Substitution Reactions Using Chemistry’s Triplet Model
Instructional Technology and Lifelong Learning
https://doi.org/10.52911/itall.1848675
