About Some Debated Place Names in the Book of Dädä Qorqut

Abstract

Some difficulties are observed in connection with the text in the processes of transliteration and publication. These difficulties are seen in the text of the Book of Dädä Qorqut. To reveal some historical truths and to restore chronological sequence of events in the Book of Dädä Qorqut, correct reading of the place names is of special importance taking into account all these facts, we endeavored to determine the correct reading forms, etymologies and the textual significations of the words, such as Altuntaxt, Arqu Bäl, Bambam Täpä, Ärdäbil, Sincidan/Suncudan, Tali Saz etc. which were read as place names, whereas they are not place names.

Keywords

• the Book of Dädä Qorqut
• place names
• corrections

Dede Qorqut Kitabı’ndaki Bazı Tartışmalı Yer Adları Üzerine

Öz

Some difficulties are observed in connection with the text in the processes of transliteration and publication. These difficulties are seen in the text of the Book of Dädä Qorqut. To reveal some historical truths and to restore chronological sequence of events in the Book of Dädä Qorqut, correct reading of the place names is of special importance taking into account all these facts, we endeavored to determine the correct reading forms, etymologies and the textual significations of the words, such as Altuntaxt, Arqu Bäl, Bambam Täpä, Ärdäbil, Sincidan/Suncudan, Tali Saz etc. which were read as place names, whereas they are not place names.

Anahtar Kelimeler

• the Book of Dädä Qorqut
• place names
• corrections

Kaynakça

1. ARASLI, H. (1962). Kitabi-Dede Korkud, Bakı: Azerbaycan Devlet Neşriyatı.
2. ATALAY, B. (1945). Ettuhfet-üz-zekiyye fil-lûgat-it-Türkiyye, İstanbul: Bürhaneddin Matbaası.
3. BARTHOLD, V.V. (1962). Kniga Moego Deda Korkuta: Oguzkiy Geroiçeskiy Epos, Moskova: İzd. AN SSR.
4. CEMŞİDOV, Ş. (1999). Kitabi-Dedem Korqud, Bakı: Elm Neşriyatı.
5. CLAUSON, S. G. (1972). An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish, Oxford: Oxford University Press.
6. ERGİN, M. (1958). Dede Korkut Kitabı I, Giriş- Metin- Faksimile, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
7. ERGİN, M. (1963). Dede Korkut Kitabı II, İndeks-Gramer, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
8. GÖKYAY, O. Ş. (2000). Dedem Korkudun Kitabı, İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.

9. KAÇALİN, M. (2006). Dedem Korkut’un Kazan Beg Oğuznâmesi, İstanbul: Kitabevi.
10. KAÇALİN, M. S. (2004). “Dede Korqut Kitabı’nda Okuma Önerileri”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten 1998/I: 93-100.
11. KIRZIOĞLU, M. F. (2000). Dede Korkut Oğuznâmeleri, Ankara: Atatürk Kültür Mer-kezi.
12. LESSING, D. D. (2003). Moğolca-Türkçe Sözlük I-II, Çev. G. KARAAĞAÇ, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
13. NADELYAYEV, V. M. et al. (1969). Drevnetyurkskiy Slovar’, Leningrad: İzdatel’stvo “Nauka” Leningradskoye Otdeleniye Leningrad.
14. ORKUN, H. N. (1936). Eski Türk Yazıtları I, İstanbul: Devlet Basımevi.
15. ÖZÇELİK, S. (2005). Dede Qorqut, Araştırmalar-Notlar-Dizin-Metin, Ankara: Gazi Kitabevi.
16. ÖZÇELİK, S. (2013). “Dede Korkut’un Biricik TEKE’sinden TEKE Dergisi ve Okuyucularına Bir Arz-ı Hâldır”, TEKE: Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2/2: 116-121.
17. RADLOFF, W. (1893). Versuch eines Wörterbuches der Türk-Dialecte I, St. Petersburg: Tipografiya İmperatorskoy Akademii Nauk.
18. RADLOFF, W. (1905). Versuch eines Wörterbuches der Türk-Dialecte III, St. Petersburg: Tipografiya İmperatorskoy Akademii Nauk.
19. SCHMIEDE, A. H. (2000). Kitab-ı Dedem Korkut Destanlarının Dresden Nüshası, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
20. TEZCAN, S. (2001). Dede Korkut Oğuznameleri Üzerine Notlar, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
21. TEZCAN, S. & H. BOESCHOTEN (2001). Dede Korkut Oğuznameleri, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
22. TOPARLI, R. et al. (2003). Kıpçak Türkçesi Sözlüğü, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
23. VELİYEV, A. (1964). Azerbaycan Dilinin Dialektoloji Lüğeti, Bakı: Azerbaycan SSR Elmler Akademiyası Neşriyyatı.
24. XIII. Yüzyıldan Beri Türkiye Türkçesiyle Yazılmış Kitaplardan Toplanan Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü (1996). 8 Cilt, II. Baskı, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
25. ZEYNALOV, F. & S. ALİZADE (1988). Kitabi-Dede Qorqut, Bakı: Gençlik.
26. ZÜLFİKAR, H. (1995). Türkçede Ses Yansımalı Kelimeler, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.