Refugee Entrepreneurship and Institutional Illegibility: Building Ventures When Formal Systems Cannot Read Your Identity

Hussein Jalal Mohammed

TR EN

Mülteci Girişimciliği ve Kurumsal Okunaksızlık: Resmî Sistemler Kimliğinizi Tanıyamadığında Girişim Kurmak

Öz

Bu araştırmanın konusu, resmî kurumsal sistemlerin mültecilerin kimliklerini tanımadığı bir alanı ifade eden “kurumsal okunaksızlık” koşullarında girişimci olan mültecilerdir. Yorumlayıcı nitel araştırma yaklaşımının benimsendiği çalışmada; çoklu durum çalışması deseni, doküman analizi ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın doküman ve görüşme örneklemini, Birleşik Krallık’ta faaliyet gösteren The Entrepreneurial Refugee Network (TERN) bünyesinden maksimum çeşitlilik örneklemesiyle seçilen sekiz mülteci girişimci oluşturmaktadır. Bulgular, kurumsal okunaksızlığın biyometrik, finansal, düzenleyici ve dijital mantıklar çerçevesinde ortaya çıktığını ve aynı vakada farklı okunaksızlık türlerinin bir arada bulunarak birbirleriyle etkileşime girebildiğini göstermektedir. Mülteci girişimciler; diaspora ağlarından, mültecilik statüsüne ilişkin resmî kimlik unsurlarından, kimliklerini destekleyen çeşitli anlatısal unsurlardan ve merkeziyetsiz dijital platformlardan yararlanarak resmî kanalların dışına yönelmekte ve bu koşullara uyarlanabilir biçimde hareket etmektedir. Kurumsal sistemlerdeki bu yetersizliğin toplumsal cinsiyet açısından belirgin biçimde farklılaştığı ve mekânsal bağlama göre değişiklik gösterdiği tespit edilmiştir. En ciddi yetersizlikler, özellikle kadınlar bakımından, yoksun kentsel alanlarda ve kamp ortamlarında ortaya çıkmaktadır. Destekleyici kuruluşlar, esnek davranmaları ve mültecilerin özgün konumlarını dikkate almaları hâlinde kurumsal okunaksızlığın önlenmesinde rol oynayabilir. Bununla birlikte, standart ve herkese uyan tek tip bir örgütsel yaklaşım benimsemeleri durumunda kurumsal okunaksızlığın derinleşmesine de katkıda bulunabilirler. Çalışmada; bireysel, ağsal, teknik ve kurumsal olmak üzere dört boyuttan oluşabilecek “uyarlanabilir girişimsel meşruiyet” kavramı önerilmektedir. Ayrıca mülteci girişimciliğini yetersizlik temelli teoriler üzerinden açıklayan yaklaşımlar yerine, mülteci girişimcilerin dışlanmasını kurumsal okunabilirlik perspektifinden ele alan teorilere geçilmesi gerektiği savunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Refugee Entrepreneurship and Institutional Illegibility: Building Ventures When Formal Systems Cannot Read Your Identity

Öz

The object of this research is refugees who became entrepreneurs in a space of ‘institutional illegibility' – forms of space that do not recognize refugees' identities within formal institutional systems. The study uses multiple case study design, document analysis, semi-structured interview technique, is of interpretive qualitative nature, and the documentation and interview sample consists of The Entrepreneurial Refugee Network (TERN), United Kingdom (UK) which is 8 refugee entrepreneurs obtained by maximum variation sampling. Results show that all types of illegibility occur in biometric, monetary, regulatory and digital logics and that in one case the types of illegibility can coexist to interact with each other. They "adaptively space out" away from formal channels, via diasporas, formal identity components of refugeehood, and other narrative additives, in addition to decentralized digital platforms. This failure is very gendered and different in spatial context with the biggest failure in deprived urban and camp-based contexts relating to women. Supporting organizations can play a role in preventing illegibility if they are able to be flexible and think about the refugee position; they can also contribute to illegibility if they rely on a one-size-fits-all approach in organization. It suggests some notions of adaptive entrepreneurial legitimacy, which might involve four dimensions (individual, network, technical and institutional) and it challenges the need for a shift from deficit-based theories to theories of refugee entrepreneurial exclusion as viewed through legibility.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Althalathini, D., & Abdul-Rahman, S. (2026). Between two worlds: Refugee women entrepreneurs navigating institutional forces of home and host countries. *International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 32*(1), 145–168. https://doi.org/10.1108/IJEBR-03-2025-0317
Amin, A., Petra, S., Masri, M., Abdul Razak, L., & Said, T. F. (2026). Entrepreneurial intention and behaviour among welfare recipients and low-income groups: A systematic review of emerging economy. *Journal of Entrepreneurship in Emerging Economies, 18*(5), 1578–1602. https://doi.org/10.1108/JEEE-01-2026-0022
Amin, J. (2024). *Navigating new horizons: Entrepreneurship as a pathway to identity transformation and mental well-being for refugees* (Publication No. HFJAN67020250113) [Doctoral dissertation, Vrije Universiteit Amsterdam]. https://doi.org/10.5463/thesis.955
Anand, A., Aydin, Š., Radević, I., & Knezović, E. (2025). Entrepreneurial uncertainty in Central and Eastern Europe: A synthesis and agenda. *Vezetéstudomány/Budapest Management Review, 56*(12), 5–17. https://doi.org/10.14267/VEZTUD.2025.12.01
Cruz, E. P., Falcão, R. P. D. Q., & Dana, L.-P. (2025). From typologies to axes: Revisiting the classifications of immigrant entrepreneurs through a multidimensional perspective. *REMHU: Revista Interdisciplinar da Mobilidade Humana, 33*, Article e332138. https://doi.org/10.1590/1980-858525038800033105
David, A., & Terstriep, J. (2025). Against all odds: Migrant entrepreneurs in entrepreneurial ecosystems with constraints. *Journal of Enterprising Communities: People and Places in the Global Economy, 19*(2), 248–275. https://doi.org/10.1108/JEC-03-2024-0052
David, A., Terstriep, J., & Freiling, J. (2025). Understanding the nuances of (dis-)connectedness of migrant entrepreneurs within entrepreneurial ecosystems. *International Small Business Journal: Researching Entrepreneurship, 43*(9), 1030–1065. https://doi.org/10.1177/02662426251322080
Dias, C., Pereira, C., Ferreira, J., & Dabić, M. (2026). A framework for immigrant entrepreneur trajectories: Integrating rural–urban contexts and necessity–opportunity entrepreneurship. *International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 32*(11), 340–367. https://doi.org/10.1108/IJEBR-11-2025-1604

Huberson, L. K., & Zogning, F. (2026). Immigrant women’s entrepreneurship: Intersectional dynamics, structural challenges, and pathways for inclusive growth. In F. Zogning (Ed.), *Inclusive entrepreneurship* (pp. 181–212). Springer Nature Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-032-18147-3_9
Iwanowska, B., & Kapranov, Y. (2026). Between fear and belonging: Ukrainian Jewish refugee women in Warsaw and the decision to postpone Aliyah after October 7, 2023 and the Gaza War. *Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 52*(2), 153. https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.26.012.23758
Joseph, D., Eberhardt, J., & Ike, T. (2026). Intersectional deprivation: Refugee women’s entrepreneurship in a UK-deprived context. *International Journal of Gender and Entrepreneurship*. Advance online publication. https://doi.org/10.1108/IJGE-03-2024-0088
Lee, T., Lee, L., Hu, C., Melin, N., Bouchez, L. C., & Lee, D. (2026). Migrant leadership in cross-border biotech and health innovation: Structural barriers, diasporic agency, and global impact. In N. E. Ngocha-Chaderopa (Ed.), *Impacts of global migration on work, innovation, and societal transformation* (pp. 119–160). IGI Global Scientific Publishing. https://doi.org/10.4018/979-8-3373-5856-7.ch005
Mohammad, T., Khassawneh, O., & Abdelhakim, M. N. (2026). When access is not enough: Digital inclusion, structural inequity and entrepreneurial frustration among women in Jordan. *Journal of Management Development, 45*(4), 555–571. https://doi.org/10.1108/JMD-06-2025-0324
Msowoya, R., & Luiz, J. M. (2025). Refugee entrepreneurship within and beyond refugee camps: Constrained and adaptive resourcefulness. *Entrepreneurship & Regional Development*. Advance online publication. https://doi.org/10.1080/08985626.2025.2600015
Orrensalo, T. P., Ivanova-Gongne, M., Lång, S., & Eskola, E.-L. (2025). Migrant entrepreneurship in official minority language contexts: A literature review. *Cross Cultural & Strategic Management*. Advance online publication. https://doi.org/10.1108/CCSM-10-2024-0235
Poppi, F. I. M. (2026). De regressu: Intergenerational conflicts over legality and belonging in migrant family entrepreneurship in Italy. *Family Relations*, Article fare.70187. Advance online publication. https://doi.org/10.1111/fare.70187
Portal Boza, M., Feitó Madrigal, D., & Meza Marroquín, B. J. (2026). Latin American migrants, vulnerability, and financial access: A study on the San Diego–Tijuana border. *Journal of Risk and Financial Management, 19*(3), Article 187. https://doi.org/10.3390/jrfm19030187
Qin, S. (2026). Stepping stone or quicksand? Ethical understandings of non-profit support organizations and capability consequences. *Business & Society, 65*(6), 1486–1525. https://doi.org/10.1177/00076503251403424
Rana, D. (n.d.). *Eye for an “I”: Biometric governance and datafication in humanitarian contexts*. https://doi.org/10.17615/JZYD-F050
Rashidova, A. E., & Bontà, C. (2026). Women’s entrepreneurial pathways after migration: A case study of returnees in Baku, Azerbaijan. *International Review of Sociology*. Advance online publication. https://doi.org/10.1080/03906701.2026.2638288
Reuther, K., & Dahle, Y. (2026). Migrant entrepreneurship support: Design influences on the perceived value of Norwegian programmes. *Journal of Ethnic and Migration Studies*. Advance online publication. https://doi.org/10.1080/1369183X.2026.2676173
Sabah, W. J., & Bhatti, F. (2026). Entrepreneurial self-efficacy, resilience, and sustainable business practices among micro and small women entrepreneurs in a fragile economy. *Sustainability, 18*(13), Article 6527. https://doi.org/10.3390/su18136527
Toumaras, N. (2025). Refugee entrepreneurship as narrative practice: Identity, adaptation and embeddedness. *International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research*. Advance online publication. https://doi.org/10.1108/IJEBR-04-2025-0453
Tripp, J. (2026). *Market infrastructure as surveillance, surveillance as market infrastructure: The ethics of business monitoring* [Preprint]. SSRN. https://doi.org/10.2139/ssrn.6474464

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

İktisat Teorisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hussein Jalal Mohammed ^*
0000-0001-5281-8195
Iraq

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

29 Ağustos 2026

Kabul Tarihi

30 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8

IZ

https://izlik.org/JA67PT87FK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Mohammed, H. J. (2026). Refugee Entrepreneurship and Institutional Illegibility: Building Ventures When Formal Systems Cannot Read Your Identity. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi, 8. https://izlik.org/JA67PT87FK

AMA

1.Mohammed HJ. Refugee Entrepreneurship and Institutional Illegibility: Building Ventures When Formal Systems Cannot Read Your Identity. Journal of VOSST. 2026;8. https://izlik.org/JA67PT87FK

Chicago

Mohammed, Hussein Jalal. 2026. “Refugee Entrepreneurship and Institutional Illegibility: Building Ventures When Formal Systems Cannot Read Your Identity”. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi 8 (Ağustos). https://izlik.org/JA67PT87FK.

EndNote

Mohammed HJ (01 Ağustos 2026) Refugee Entrepreneurship and Institutional Illegibility: Building Ventures When Formal Systems Cannot Read Your Identity. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi 8

IEEE

[1]H. J. Mohammed, “Refugee Entrepreneurship and Institutional Illegibility: Building Ventures When Formal Systems Cannot Read Your Identity”, Journal of VOSST, c. 8, Ağu. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67PT87FK

ISNAD

Mohammed, Hussein Jalal. “Refugee Entrepreneurship and Institutional Illegibility: Building Ventures When Formal Systems Cannot Read Your Identity”. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi 8 (01 Ağustos 2026). https://izlik.org/JA67PT87FK.

JAMA

1.Mohammed HJ. Refugee Entrepreneurship and Institutional Illegibility: Building Ventures When Formal Systems Cannot Read Your Identity. Journal of VOSST. 2026;8. Available at https://izlik.org/JA67PT87FK.

MLA

Mohammed, Hussein Jalal. “Refugee Entrepreneurship and Institutional Illegibility: Building Ventures When Formal Systems Cannot Read Your Identity”. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi, c. 8, Ağustos 2026, https://izlik.org/JA67PT87FK.

Vancouver

1.Hussein Jalal Mohammed. Refugee Entrepreneurship and Institutional Illegibility: Building Ventures When Formal Systems Cannot Read Your Identity. Journal of VOSST [Internet]. 01 Ağustos 2026;8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67PT87FK

Sayın yazar, makalenizi tarafımıza teslim ederken sizden 5 dosya talep ediyoruz. Makale tam metin dosyasını kullanarak makalenizi dergimizin yazım kurallarına uygun olarak şablonun içine aktarmanız gerekmektedir. Şablonda kırmızı olarak belirtilen ve değiştirilmemesi gereken yerlere dikkat edilmeli, metin yerleştirilirken "yalnızca metni koru" komutuyla yapıştırma işlemi yapılmalıdır. En fazla 5 tane olmak üzere JEL (Journal of Economic Literature) sınıflandırma kodları verilmelidir. İkinci olarak istenen makale kapak şablonunda yazarlara ve makaleye ait bilgilerin eksiksiz bir şekilde doldurulması gerekmektedir. Üçüncü talep edilen dosya makale başvuru dosyasıdır. Bu dosya eksiksiz bir şekilde doldurularak yazarlar tarafından ıslak imza ile imzalanmalı ve taratılarak eklenmelidir. Dördüncüsü, eğer makaleniz Etik Kurul İzni gerektiriyorsa Etik Kurul Onayını, gerektirmiyorsa Etik Kurul İzni Beyan Formunu doldurarak tarafımıza iletmelisiniz. Son olarak makalenize ait benzerlik raporunu (iThenticate, Turnitin vb.) makalenizi gönderirken ek dosya olarak sisteme yükleyiniz. İlgili tüm dosyaların bağlantıları aşağıda bulunmaktadır.

Makale Tam Metin Dosyası

Makale Kapak Şablonu

Makale Başvuru Formu (Yayın ve Telif Hakkı Formu)

Etik Kurul İznine Gerek Olmadığına Dair Beyan Formu

YAZIM KURALLARI

1. Makaleler dergi makale şablonu kullanılarak “MS Office Word 2010” veya üzeri bir versiyonda, A4 boyutlarında hazırlanmalıdır. Uzunluğu en az 6000 kelimeden oluşmalı ve dergi formatında 30 sayfayı geçmemelidir. Sayfa düzeni; Üst: 5 cm, Alt: 2,5 cm, Sol: 2,5 cm ve Sağ: 2,5 cm olmalıdır.

2. Başlık sayfası hariç olmak üzere makale, 10 punto ve “Times New Roman” karakteri ile tek satır aralığı kullanılarak yazılmalıdır. Yazımda, virgül ve noktalardan sonra bir karakter ara verilmelidir. Paragraflarda başlangıç girintisi kullanılmamalı, paragraftan önce ve sonra ise 6nk boşluk bırakılmalıdır. Paragraflar arasında ilave boş satır bırakılmamalıdır.

3. Makalenin başlık sayfasında; tek satır aralığında ve paragraftan önce ve sonra 3nk boşluk kullanılarak 11 punto olarak Türkçe ve İngilizce başlık, 9 punto olarak en az 120 en fazla 200 kelimeden oluşan tek paragraf halinde Türkçe ve İngilizce öz, en az 3 en fazla 5 tane olmak üzere Türkçe ve İngilizce anahtar kelimeler ve en fazla 5 tane olmak üzere JEL (Journal of Economic Literature) sınıflandırma kodları verilmelidir. Dili İngilizce olan makalelerde başlık, öz, anahtar kelimeler ve JEL sınıflandırma kodları, önce İngilizce sonra Türkçe olarak verilmelidir.

4. Makalede ana başlıklar ve alt başlıklar kalın (bold) ve sola yaslı (girintisiz) olarak 1., 1.1., 1.1.1., 1.1.2., 1.1.2.1. gibi ondalıklı şekilde numaralandırılmalıdır. Numaralandırmaya “Giriş” başlığından başlanmalı ve “Sonuç” başlığına kadar devam etmelidir. Giriş ve sonuç başlıklarına alt başlık açılmamalıdır. Ana başlıkların bütün harfleri büyük yazılmalı, alt başlıkların ise sadece baş harfleri büyük yazılmalıdır. Ana başlıkların ve alt başlıkların hem öncesinde hem de sonrasında herhangi bir satır boşluğu bırakılmamalıdır. Sadece ana başlıklarda paragraftan önce 12nk paragraftan sonra 6nk boşluk bırakılmalıdır.

5. Makale içindeki tüm tablo ve şekiller metnin uygun yerlerinde sayfaya ortalı olarak gösterilmelidir. Her tablo ve şekle kalın yazı tipinde bir sıra numarası (Tablo 1., Şekil 2. vb. gibi) ve normal yazı tipinde bir başlık verilmelidir. Başlık; tablo ve şeklin üstünde, sayfaya ortalı, yalnızca kelimelerin baş harfleri büyük olacak şekilde, 10 punto olarak, paragraftan önce ve sonra ise 6nk boşluk bırakılarak hazırlanmalıdır. Tablo ve şekil içindeki metin Times New Roman karakteri ile 8-9 punto aralığında ve tek satır olmalıdır. Grafik, çizelge, harita, çizim ve fotoğraf gibi tüm görseller şekil olarak nitelendirilmelidir. Tablolarda sadece yatay çizgiler olmalı, dikey çizgiler kullanılmamalıdır. Tüm tablo ve şekiller yukarıda verilen sayfa düzenine uygun ve kolaylıkla okunacak biçimde olmalıdır. Tablo ve şekillerde açıklama ve kaynaklar tablo ve şeklin altında 8 punto olarak, paragraftan önce ve sonra 3nk boşluk bırakılarak verilmelidir. Tablo ve şekilden önce ve sonra satır boşluğu bırakılmamalıdır.

6. Makalede ondalık ayracı olarak Türkçe çalışmalarda virgül, İngilizce çalışmalarda nokta kullanılmalıdır. Binlik ayracı olarak ise Türkçe çalışmalarda nokta, İngilizce çalışmalarda virgül kullanılmalıdır. Makale metni içerisinde 0-9 arasındaki sayılar yazıyla ifade edilmeli, 10 ve üstündeki sayılar ise rakamla yazılmalıdır.

7. Makalede denklem, model ve formüller sola yaslı yazılmalı, her biri sıralı bir şekilde numaralandırılmalı ve numaralar parantez içerisinde sağa yaslı yazılmalıdır. Denklem, model ve formüller öncesi ve sonrasında satır boşluğu bırakılmamalıdır.

8. Makalede madde işaretli metinler sola yaslı olarak paragraftan önce ve sonra 3nk boşluk bırakılarak verilmelidir.

9. Makalede bir kaynaktan doğrudan alınan kelime sayısı 40 kelimenin altında ise alıntı yapılacak ifadeler tırnak içerisine alınarak ve kaynak gösterilerek metin içerisinde kullanılmalıdır. Alıntı 40 kelimeyi aştığında ise alıntılar normal metinde değil; yeni bir satırda, sol ve sağdan içe 1,25 cm girintili şekilde, paragraftan önce ve sonra 3nk boşluk bırakılarak ve kaynak gösterilerek yapılmalıdır.

10. Makalede “ek” yapılacaksa eklere, ek başlığı (Ek 1., Ek 2., vb. gibi) verilmek suretiyle kaynakçadan sonra yer verilmelidir.

11. Dergiye gönderilen makaleler; referans sistemi, dipnot gösterme biçimi ve kaynakça düzenlenmesinde American Psychological Association (APA 7) stilinde hazırlanmalıdır. Bu bağlamda atıflar metin içerisinde bağlaç yöntemi kullanılarak yapılmalıdır. Açıklama notları ise sayfa altında dipnot şeklinde, iki yana yaslı, 8 punto ve Times New Roman karakteri ile tek satır aralığı kullanılarak ve paragraftan önce ve sonra 3nk boşluk bırakılarak yazılmalıdır.

12. Metin içerisinde atıflar yazar(lar)ın soyadı, kaynağın yılı ve sayfa numarası şeklinde yapılmalıdır. 2 yazarlı çalışmalarda yazar isimleri arasında dergiye gönderilen makalenin dili Türkçe ise “ve”, İngilizce ise “&” kullanılmalıdır. 3 ve daha fazla yazarlı çalışmalarda atıf yapılırken önce ilk yazarın soyadı yazılmalı, ardından Türkçe makalelerde “vd.” ifadesi, İngilizce makalelerde “et al.” ifadesi kullanılmalıdır.

• Tek yazarlı yayınlarda atıf: (Tüfekci, 2021, s. 112).

• 2 yazarlı yayınlarda atıf: (Acar ve Özçelik, 2011, s. 240).

• 3 ve daha fazla yazarlı yayınlarda atıf: (Bayrakçı vd., 2022, s. 265).

• Birden fazla kaynağa atıf: (Yağmurlu, 2021, s. 220; Sektioğlu, 2022, s. 41; Acar ve Özçelik, 2011, s. 242).

• Kaynağın tamamı için atıf: (Drucker, 1995).

• İkincil kaynağa atıf: (Freud, 1901, aktaran Bonomi, 1998).

13. Yazar adı olarak kısaltması olan bir grup kullanılıyorsa ilk atıfta kısaltma yapılmazken, daha sonraki atıflarda kısaltılarak kullanılır. Kısaltması olmayan gruplarda ise ilk ve sonraki atıflarda farklılık yoktur.

•Yazar adı kısaltması olan bir grupta kaynağa ilk atıf: (Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi [ISUBÜ], 2022).

•Yazar adı kısaltması olan bir grupta kaynağa sonraki atıf: (ISUBÜ, 2022).

14. Yapılacak atıf bir internet sitesinden alınmışsa ve atıfın yazarı belirli ise süreli yayınlardakine benzer şekilde atıf yapılmalıdır. İnternetten indirilen kaynak için tarih verilmemişse ilgili dosyaya erişim tarihi kaynağın yılı olarak kullanılmalıdır. Eğer atıfın yazarı belli değilse parantez içerisinde internet sitesinin kurumu ve erişim yılı yazılmalıdır.

• Yazar adı ve yayın yılı belli olan atıf: (Okolie ve Amos, 2014).

• Yazar adı ve yayın yılı belli olmayan atıf: (Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, 2023).

15. Bir yazarın aynı yıl içinde yayınlanmış birden fazla eserine atıf yapılıyorsa, eserler yılın yanına a, b, c, şeklinde harf verilerek gösterilmelidir.

• (Yiğit, 2020a, s. 107).

• (Yiğit, 2020b, s. 2).

16. Yazar adının cümle içerisinde geçtiği anlatısal alıntılarda, çalışma 2 yazarlı ise dergiye gönderilen makalenin dili Türkçe ise “ve”, İngilizce ise “and” kullanılmalıdır. 3 ve daha fazla yazarlı çalışmalarda ise önce ilk yazarın soyadı yazılmalı, ardından Türkçe makalelerde “vd.” ifadesi, İngilizce makalelerde “et al.” ifadesi kullanılmalıdır.

• Tüfekci’ye (2021, s. 113) göre, ……

• Acar ve Özçelik (2011) ……

• Bayrakçı vd. (2022) ……

17. Makalede kullanılan her türlü kaynak kaynakça bölümünde yer almalıdır. Kullanılan kaynaklar nitelik (tez, kitap, makale, rapor vb.) ayrımı yapılmaksızın yazar soyadına göre alfabetik olarak sıraya konulmalıdır. Aynı yazarın eserleri “en eski tarihli” olandan başlanarak kaynakçaya yerleştirilmelidir. Kaynaklar ilk satır sola yaslı, sonraki satırlar 1,25 cm sol içeriden başlatılmalıdır. Bunun için paragraf seçeneğindeki “ilk satır” kısmı “asılı” olarak değiştirilmeli ve değer olarak 1,25 girilmelidir. Kaynakça Times New Roman karakteri ile 10 punto, tek satır aralığı kullanılarak ve paragraftan önce ve sonra 0nk boşluk bırakılarak hazırlanmalıdır. Kaynakçada her kaynak arasında 1 satır boşluk bırakılmalıdır. Kaynakçada dergi adı hariç tüm yayınlarda (makale adı, kitap adı, bölüm adı, tez adı, vb) başlığın ilk harfi büyük, diğerleri ise özel isim veya kısaltma değilse küçük harfle yazılmalıdır. Dergi adında ise her kelimenin ilk harfi büyük olarak yazılmalıdır. 2 ve daha çok yazarlı çalışmalarda son yazardan önce dergiye gönderilen makalenin dili Türkçe ise “ve” ifadesi kullanılmalı, İngilizce ise “virgül” ve “&” işareti kullanılmalıdır. Kaynakça aşağıda belirtilen örneklere uygun olarak hazırlanmalıdır.

Kitaplar:

Yazarın soyadı, Yazarın adının baş harfi. (Yıl). Kitabın adı (Baskı Sayısı). Yayınevi.

Yükçü, S. (2014). Yönetim Açısından Maliyet Muhasebesi (8. Baskı). Altın Nokta Basın Yayım.

Acar, D. ve Tetik, N. (2018). Genel muhasebe (16. Baskı). Detay Yayıncılık.

Niemi, R.G., Ross, D., Alexender, J. (2013). Marketing, Texas: Business Publications.

Çeviri Kitaplar:

Yazarın soyadı, Yazarın adının baş harfi. (Yıl). Kitabın adı (Baskı Sayısı). (Çevirmenin adının baş harfi. Çevirmenin soyadı, Çev.), Yayınevi, (Orijinal eserin yayın tarihi).

Piketty, T. (2015). Yirmi birinci yüzyılda kapital (2. Baskı). (H. Koçak, Çev.), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları (Orijinal eserin basım tarihi 2013).

Editörlü Kitaplar:

Yazarın soyadı, Yazarın adının baş harfi. (Yıl). Bölümün adı. Editörün adının baş harfi. Editörün soyadı (Ed.), Kitabın adı içinde (Baskı sayısı, Bölümün sayfa aralığı). Yayınevi.

Okçu, M., Aktel, M. ve Kerman, U. (2007). “İki Süreci Anlamak: Kamu Yönetiminde Küreselleşme ve Avrupalılaşma”, A.Yılmaz, ve Y.Bozkurt (Ed.), Küresel Esintiler ve Yerel Etkiler Sarmalında Türk Kamu Yönetimi, içinde (43-67), Ankara: Gazi Kitabevi.

Makaleler:

Yazarın soyadı, Yazarın adının baş harfi. (Yıl). Makalenin adı. Derginin adı, Cilt(Sayı), Sayfa aralığı. http://doi.org/xx.xxxxxxxxxx

Tüfekci, N. ve Tüfekci, Ö.K. (2006). “Bankacılık Sektöründe Farklı Olma Üstünlüğünün ve Müşteri Sadakatinin Yarattığı Değer: Isparta İlinde Bir Uygulama”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(4), 170-183.

Özgül, B. (2007). “Medyanın Siyasi Liderlik Beklentilerine Etkisi”, Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 5(1), 201-229. https://doi.org/10.19145/gumuscomm.286205

Tezler:

Yazarın soyadı, Yazarın adının baş harfi. (Yıl). Tez başlığı [Yüksek Lisans Tezi / Doktora Tezi]. Üniversitenin / Kurumun Adı.

Gökkaya, Ö. (2005). Örgüt Dönüşümünde Transformasyonel Liderliğin İncelenmesi, Doktora Tezi, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.

Sempozyum/Konferanslar:

Yazarın Soyadı, Yazarın adının baş harfi. (Yıl). Bildirinin adı. Sempozyum/Konferans Adı (Sayfa Aralığı). Sempozyum / Konferansın gerçekleştiği şehir, Ülke.

Karaatlı, M., Demirci, N., Aksoy, E. ve Ömürbek, N. (2014). Borsa performanslarının çok kriterli karar verme yöntemleri ile karşılaştırılması. 15. Uluslararası Ekonometri, Yöneylem Araştırması ve İstatistik Sempozyumu (s. 673-689). Isparta, Türkiye.

Araştırma Raporları:

Yazarın soyadı, Yazarın adının baş harfi. (Yıl). Çalışmanın başlığı (Rapor No. xxx). Yayıncı. İnternet Adresi

Eliasson, G., Fölster, S., Lindberg, T., Pousette, T. ve Taymaz, E. (1990). The knowledge based information economy (IUI Working Paper No. 256). Research Institute of Industrial Economics. https://www.econstor.eu/bitstream/10419/95060/1/wp256.pdf

Medya Kaynakları (Film/Video vb.):

Yapımcının/Konuşmacının Soyadı, Adının baş harfi. (Yıl). Filmin/konuşmanın adı [Film / Video / Sesli]. Prodüksiyon şirketi. Varsa İnternet Adresi

Anadol, R. (2020, Temmuz). Makine zekası çağında sanat [Video]. TED Konferansları. https://www.ted.com/talks/refik_anadol_art_in_the_age_of_machine_intelligence?language=tr#t-931

Forman. M. (Yönetmen). (1975). One flew over the cuckoo’s nest [Film]. United Artists.

Kanun/Yönetmelik/Uluslararası Sözleşme/Mahkeme Kararları:

Kanun/Yönetmelik/Uluslararası Sözleşme/Mahkeme adı. (Yayınlanma tarihi). İnternet Adresi

Çocuk Hakları Sözleşmesi. (1995, 27 Ocak). https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/22184.pdf

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun. (2008, 26 Temmuz). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2008/07/20080726-2.htm

Internet Kaynakları:

Yazarın soyadı, Yazarın adının baş harfi. (Yayınlanma tarihi / Erişim tarihi). Başlık. URL adresinden ….. tarihinde alınmıştır.

Rekabet Kurumu. (2010). Rekabet hukukunun esasları. http://www.rekabet.gov.tr/index.php?Sayfa=sayfaicerik&icId=53 adresinden 17 Mart 2010 tarihinde alınmıştır.

Türmob. (2023). Meslek Mensubu Cinsiyet Tablosu. https://turmob.org.tr/istatistikler/df447eb1-e8ef-4df2-a3c0-92376d568eba/meslek-mensubu-cinsiyet-tablosu adresinden 15 Aralık 2023 tarihinde alınmıştır.

18. Yazım konusunda belirtilmeyen durumlarda bilimsel yazımlarda benimsenen hususlar dikkate alınmalıdır.

YAYIN İLKELERİ

1. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi, Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında olmak üzere yılda üç kez yayımlanan uluslararası hakemli bir e-dergidir.

2. Dergiye mesleki ve sosyal bilimler ile ilgili tüm konularda hazırlanmış araştırma makaleleri, derleme makaleler ve olgu sunumları gönderilebilir. Makale müracaatında, yazar/lar tarafından makale türü belirtilmelidir.

3. Dergiye gönderilen makaleler başka bir yerde yayınlanmamış ya da yayınlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır.

4. Makaleler Türkçe veya İngilizce dillerinde yazılmış olmalıdır.

5. Makaleler yazım kurallarımıza uygun bir şekilde hazırlanarak DergiPark sistemi üzerinden gönderilmelidir. Makaleler ile birlikte tüm yazarlar tarafından imzalanarak hazırlanmış Makale Başvuru Formunun da sisteme yüklenmesi gerekmektedir. Yazarlar; unvanlarını, görev yaptıkları kurumları, iletişim bilgilerini ve Orcid bilgilerini sisteme eksiksiz bir şekilde eklemelidir.

6. Çalışmalarını gönderen yazarlar; makalede hiçbir şekilde intihal yapmadığını, intihalden doğan tüm sorumlulukların kendilerine ait olduğunu, bu konuda derginin hiçbir sorumluluğunun olmadığını beyan etmiş olmaktadır.

7. Dergide yayımlanmak üzere gönderilen makaleler, araştırma ve yayın etiği kurallarına uygun olarak hazırlanmış olmalıdır.

8. Dergide yayımlanmak üzere gönderilen makaleler ilk olarak iThenticate intihal programından geçirilmektedir. Benzerlik indeksi oranı yüksek olan makaleler (%20'nin üzerindeki) değerlendirme sürecine alınmadan reddedilmektedir.

9. Makaleler içerik ve biçim açısından incelenmek üzere en az iki hakeme gönderilmektedir. Makaleyi değerlendiren hakemlerin kimlikleri hakkında yazarlara, makalenin kime ait olduğu konusunda da hakemlere bilgi verilmemektedir. Hakem raporlarından biri olumlu, diğeri olumsuz olduğu takdirde, editör makaleyi üçüncü hakeme gönderilebilir veya hakem raporları çerçevesinde nihai kararı verebilir.

10. Hakemlerden gelen değerlendirme raporları doğrultusunda makalenin yayınlanmasına, yazardan düzeltme istenmesine ya da makalenin geri çevrilmesine karar verilecektir. Yazardan düzeltme istenmesi durumunda, düzeltmenin en geç bir ay içinde yapılarak dergimize ulaştırılması gerekmektedir.

11. Yazım yanlışlarının çok fazla olması, bilimsellik şartlarına uyulmaması makalenin geri çevrilmesi için yeterli görülecektir.

12. Yayımlanmayan makaleler yazarına geri gönderilmeyecektir.

13. Dergide yayınlanan makalelerdeki görüşler derginin görüşleri değildir. Tüm sorumluluk yazarına aittir.

14. Dergide yayımlanan makalelerin yazarlarına nakit olarak telif ücreti ödenmez.

15. Yayın ilkelerine uygun olmayan makaleler hakem değerlendirme sürecine alınmayacaktır.

16. Makalelerin sisteme yüklenmesi sırasında yazarların isim, unvan ve sıralama bilgilerinin doğru girilmesi yazarın sorumluğundadır.

ETİK İLKELER

Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi (JOVOSST), yayın etiği konusunda COPE (Committee on Publication Ethics) ve ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tarafından belirlenen yayın etiği ilke, standart ve tavsiyelerini gözetmektedir. Buna göre kabul edilen etik standartlara uygun olmayan tüm makaleler yayından çıkarılır. Yayından sonra tespit edilen olası kuraldışı, uygunsuzluklar içeren makaleler de buna dahildir. Yayın etiği kapsamında tüm paydaşların özetle aşağıdaki etik sorumlulukları taşıması beklenmekte olup, her türlü etik vakası COPE kuralları gereğince değerlendirmeye tabi tutulacaktır.

Yazarların Etik Sorumlulukları:

• Yazarlar dergiye gönderdikleri makaleleri başka bir yerde yayınlamamış ya da yayınlanmak üzere göndermemiş olmalıdır.

• Yazarlar makalelerinde kullandıkları tüm alıntılara kaynak göstermiş olmalıdır.

• Yazarlar makalenin kendi çalışmaları olduğunu, hiçbir şekilde intihal yapmadıklarını, intihalden doğan tüm sorumlulukların kendilerine ait olduğunu, bu konuda derginin hiçbir sorumluluğunun olmadığını beyan etmiş olmaktadır.

• Yazarlar makaleye bilimsel katkı verdiklerini garanti etmeli ve tüm yazarların makale üzerinde eşit sorumluluğa sahip olduğu bilinmelidir.

• Sorumlu yazar makalede adı geçen tüm ortak yazarların yayına ve ortak yazar olarak adlandırılmaya razı olduğunu garanti etmelidir. Çalışmaya önemli katkılar sağlayan tüm kişiler ortak yazar olarak adlandırılmalıdır. Bunun dışındaki kişilere teşekkür kısmında yer verilmelidir.

• Yazarlar gönderdikleri çalışmaları destekleyen kuruluşları, finansal kaynakları veya çıkar çatışmasını beyan etmekle yükümlüdür.

• Yazarlar gerekli görülmesi halinde makalede yer alan veri setlerine ulaşım imkânı sağlamalıdır.

• Yazarlar dergide yayımlanmak üzere gönderilen makaleleri araştırma ve yayın etiği kurallarına uygun olarak hazırlamış olmalıdır. Yapılan araştırmalar için ve etik kurul kararı gerektiren klinik ve deneysel insan ve hayvanlar üzerindeki çalışmalar için ayrı ayrı etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları:

• Araştırmayı incelemek için yeterli nitelikte olmayan veya makaleyi hızlı bir şekilde değerlendirmesinin imkânsız olacağını bilen seçilmiş herhangi bir hakem, editöre bu durumu bildirmeli ve inceleme sürecinden mazurunu istemelidir.

• Hakemler kendilerine ulaşan makaleleri gizli tutmak ve hakemlik sürecinden elde ettikleri bilgileri kişisel menfaatleri için kullanmamakla yükümlüdürler.

• Hakemler raporlarını veya makale hakkındaki bilgileri başkalarıyla paylaşmamalıdırlar ve editörün izni olmadan yazarlarla doğrudan iletişim kurmamalıdırlar.

• Hakemler makaledeki potansiyel etik meseleler konusunda özenli olmalı ve bunları editörün dikkatine sunmalıdır. Buna, değerlendirmedeki makale ile hakemin kişisel bilgi sahibi olduğu herhangi başka bir yayınlanmış çalışma arasındaki özlü benzerlik ve örtüşme dâhildir.

• Hakemlik nesnel bir şekilde yapılmalıdır. Yazarlara dair kişisel eleştirilerde bulunulmamalı, değerlendirmeler yapıcı, dürüst ve kibar olmalıdır.

• Hakemler yazarlarından herhangi biriyle rekabetçi, işbirlikçi veya başka türlü bir ilişki veya bağlantıdan kaynaklanabilecek potansiyel bir çıkar çatışmasına sahip olduğu bir makaleyi değerlendirmeyi kabul etmeden önce editöre danışmalıdır.

Editör Kurulunun Etik Sorumlulukları:

• Dergide hangi makalelerin yayınlanacağına karar vermek editör kurulunun sorumluluğundadır. Yazarların makalelerini değerlendiren editör kurulu; ırk, cinsiyet, cinsel yönelim, dini inanç, etnik köken, vatandaşlık ya da politik felsefelerinden bağımsız olarak değerlendirme yapmalıdır. Alınacak karar, makalenin doğruluğu, geçerliliği ve önemi ile derginin kapsamının uygunluğuna dayanmalıdır. İftira, telif hakkı ihlali ve intihal ile ilgili mevcut yasal gereklilikler de dikkate alınmalıdır.

• Editör veya herhangi bir editör kurulu üyesi, ilgili yazar, hakemler, potansiyel hakemler, diğer editör danışmanları ve yayıncılardan başka kimseye bir makale hakkında bilgi ifşa etmemelidir.

• Sunulan bir makalede açıklanan yayınlanmamış malzemeler, yazarın açık yazılı izni olmaksızın editörün veya editör kurulunun kendi araştırmalarında kullanılmamalıdır.

ETHICAL PRINCIPLES

The Journal of Vocational and Social Sciences of Turkey (JOVOSST) adheres to the publication ethics principles, standards, and recommendations outlined by COPE (Committee on Publication Ethics) and ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors). Any articles that do not comply with these accepted ethical standards will be retracted, including those found to have violations after publication. All stakeholders are expected to observe the following ethical responsibilities, and any ethical issues will be evaluated in accordance with COPE rules.

Authors' Ethical Responsibilities:

• Authors must ensure that the articles they submit to the journal have not been previously published or submitted elsewhere for publication.
• Authors must provide proper citations for all references used in their articles.
• Authors declare that the article is their own original work, that they have not committed any form of plagiarism, and that they take full responsibility for any plagiarism-related issues, with no liability placed on the journal.
• Authors must guarantee that they have made a scientific contribution to the article and acknowledge that all authors share equal responsibility for the content.
• The corresponding author must ensure that all co-authors listed in the article consent to its publication and to being named as co-authors. All individuals who have made significant contributions to the work should be listed as co-authors, while others should be acknowledged in the acknowledgments section.
• Authors are required to disclose any funding sources, financial support, or conflicts of interest related to their work.
• Authors must provide access to the data sets used in the article if deemed necessary.
• Articles submitted to the journal must comply with research and publication ethics. Separate ethics committee approvals must be obtained for clinical and experimental studies involving humans and animals, where required, and these approvals should be clearly stated and documented in the article.

Reviewers' Ethical Responsibilities:

• Any selected reviewer who feels unqualified to review the research or knows that a timely review is not possible must notify the editor and excuse themselves from the review process.
• Reviewers are obligated to keep the articles they receive confidential and must not use the information gained through peer review for personal advantage.
• Reviewers must not share their reports or information about the article with others and should not directly communicate with the authors without the editor's permission.
• Reviewers should be alert to potential ethical issues in the manuscript and bring these to the editor’s attention, including any significant similarities or overlaps between the manuscript under review and any other published work they are aware of.
• The review process should be conducted objectively. Reviewers should avoid personal criticism of the authors and provide feedback that is constructive, honest, and courteous.
• Before agreeing to review a manuscript, reviewers must consult the editor if they have any potential conflicts of interest resulting from competitive, collaborative, or other relationships or connections with any of the authors.

Editorial Board's Ethical Responsibilities:

• The editorial board is responsible for deciding which articles will be published. The evaluation of articles by the editorial board should be impartial and free from bias related to the authors' race, gender, sexual orientation, religious beliefs, ethnic origin, citizenship, or political philosophy. Decisions should be based on the quality, validity, and relevance of the manuscript to the journal's scope. Legal requirements regarding defamation, copyright infringement, and plagiarism should also be considered.
• The editor or any editorial board member must not disclose any information about a submitted manuscript to anyone other than the corresponding author, reviewers, potential reviewers, other editorial advisors, and the publisher.
• Unpublished materials disclosed in a submitted manuscript must not be used in an editor’s or the editorial board’s own research without the express written consent of the author.