THE EFFECT OF GLOBAL ECONOMIC POLITIC UNCERTAINTY TO EXCHANGE RATE, INFLATION AND STOCK MARKET: EVIDENCE FROM TURKEY

Öz

KÜRESEL EKONOMİK POLİTİK BELİRSİZLİĞİN (GEPU) DÖVİZ KURU, ENFLASYON ve BORSA ETKİSİ: TÜRKİYE`DEN KANITLAR

Öz

Küreselleşmenin bir sonucu da finansal piyasaları birbirine bağlı ve bağımlı hale getirmesidir. Bu nedenle bir ülkede yatırım yapmak isteyenlerin bir yandan ülke içindeki gelişmeleri takip ederken bir yandan da dış şoklar, belirsizlikler ve gelişmeleri takip etmek durumundadır. Bu nedenle bu çalışmada Türkiye için dış belirsizliklerin iç piyasadaki finansal etkileri ölçülmek istenmiştir. Bu çalışma Türkiye için sınırlı sayıda değişken seçilerek küresel ekonomik ve politik belirsizlik (GEPU) endeksinin etkileri ölçülmeye çalışılmıştır. Çalışmada GEPU endeksi ile Dolar/TL, Euro/TL, enflasyon ve BİST100 endeksi değişkenleri arasında Ocak 2013-Ekim 2020 arasında aylık veriler kullanılarak Hatemi-J Asimetrik Nedensellik testi çalıştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda GEPU endeksinden hem dolar hem de euro döviz kurları üzerinde pozitif bir nedensellik yayılımı görülürken diğer değişkenler üzerinde herhangi bir nedensellik ilişkisi olmadığı bulgusuna erişilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• GEPU endeksi
• Döviz kuru
• enflasyon
• Bist100

Kaynakça

1. Akkuş, Ö. (2017). Ekonomik Politika Belirsizliği ve Politik İstikrarsızlığın Büyüme Üzerindeki Etkisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(3), 27-42.
2. Baker, S. R., Bloom, N. ve Davis, S. J. (2013). Measuring Economic Policy Uncertainty.
3. Baker, S., Bloom, N. & Davis, S.J. (2016). Measuring Economic Policy Uncertainty. Quarterly Journal of Economics, 131(4), 1539-1636.
4. Davis, S. J. (2016). An Index of Global Economic Policy Uncertainty. NBER Working Paper No. 22740. (Erişim: 22.06.2018),
5. http://faculty.chicagobooth.edu/steven.davis/pdf/Global%20Economic%20Policy %20Uncertainty%209%20Oct ober%202016.pdf
6. Davis, S. J. (2016). Global Economic Policy Uncertainty Index Data. (Erişim: 02.12.2020), http://www.policyuncertainty.com/global_monthly.html
7. Davis, S. J. (2016). “An Index of Global Economic Policy Uncertainty,” Macroeconomic Review, October.
8. Dickey, D. A. & Fuller, W. A. (1981). Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series With a Unit Root. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 49(4), 1057-1072

9. EPU, 2020 https://www.policyuncertainty.com/global_monthly.html 10.12. 2020
10. Granger, C. W. & Yoon, G. (2002). Hidden Cointegration. U of California, Economics Working Paper, (2002-02).
11. Hatemi-j, Abdulnasser (2012). “Asymmetric Causality Tests With an Application”. Empirical Economics, 43(1), 447-456.
12. Investing, 2020 https://tr.investing.com/indices/ise-100 erişim 12.12.2020
13. Korkmaz, Ö. & Güngör, S. (2018). Küresel Ekonomi Politika Belirsizliğinin Borsa İstanbul’da İşlem Gören Seçilmiş Endeks Getirileri Üzerindeki Etkisi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(ICEESS’18), 211-219.
14. Kök, D. & Nazlıoğlu, E. H. (2020). Finansal Piyasalarda Asimetrik Nedensellik: Bıst100, VIX ve Döviz Kuru Örneği. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (55), 245-262.
15. Lee, J. & Strazicich, M. C. (2003). Minimum Lagrange Multiplier Unit Root Test With Two Structural Breaks, Review of Economics and Statistics, Cilt 85, Sayı 4, ss. 1082-1089.
16. Lee, J. & Strazıcıch, M. C. (2004) Minimum LM Unit Root Test with One Structural Break, Appalachian State University Working Papers, Cilt 4, Sayı 17, ss. 1-15.
17. Ng, S. & Perron, P. (2001). Lag Length Selection and the Construction of Unit Root Tests With Good Size and Power, Econometrica, 69(6), 1519-1554. Uzunoğlu, S., Ozdurak, C., & Dursun, S. Dış Politik Aktörlerle İlişkiler, Döviz Kuru ve CDS Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği 2007-2020. Maliye ve Finans Yazıları, (114), 129-128.
18. Özkan, O. (2019). Abd’nin Ekonomik Politika ve Ticaret Politikası Belirsizlikleri ile Dolar-Tl Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi.
19. Phillips, P. CB & Perron, P. (1988). Testing for a Unit Root in Time Series Regression. Biometrika, 75(2), 335-346.
20. Şahin, D. & Durmuş, S. (2018). “Türkiye’de Ekonomik Büyüme, İhracat ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisinin Analizi”. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6 (15), 808-825
21. TÜİK, 2020 www.tuik.gov.tr erişim: 12.12.2020
22. Yalçınkaya, Ö. (2019). Küresel Ekonomik, Politik ve Jeopolitik Belirsizliklerin Makroekonomik Etkileri: Türkiye Ekonomisi Üzerine SVAR Analizi (1992: Q1-2018Q: 2). Journal of Yasar University, 14(53).
23. Yılancı, V. & Bozoklu, Ş. (2014). “Price and Trade Volume Relationship in Turkish Stock Market: A Time-Varying Asymmetric Causality Analysis”. Ege Akademik Bakış Dergisi, 14(2), 211-220.
24. Yu, H., Fang, L., & Sun, W. (2018). Forecasting performance of global economic policy uncertainty for volatility of Chinese stock market. Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 505, 931-940.