DİASPORA KAVRAMI VE TÜRKİYE’NİN DİASPORA POLİTİKASINA YÖNELİK ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN ALGISI

Öz

Son dönemlerde, özellikle 2010 sonrası, diaspora çalışmalarına yönelik ilgi Türkiye akademik camiasında giderek artmaktadır. Klasik anlamını Yahudi, Ermeni, Rum ve Filistin gibi diasporalarda bulan kavram küreselleşme süreciyle birlikte değişerek farklı bir boyuta evirilmiştir. Modern diasporaların hem kaynak ülke hem de ev sahibi ülke içinde siyasal alanı etkilemeye yönelik faaliyetleri diaspora çalışmalarını ve ülkelerin diaspora politikalarını dönüştürmüştür. Türkiye de bu bağlamda 2010’lardan bu yana diaspora politikasında yeni açılımlar ile Türk diasporasına yönelik ilgi ve alakasını arttırmıştır. Bu çalışma tam da artan ilgi ve alakanın ve değişen politikaların özellikle bu alana yönelik bilgi üreten eğitim kurumlarında ne düzeyde karşılık bulduğunu anlamaya çalışmaktadır. Bu bağlamda diaspora kavramının nasıl algılandığını anlamayı amaçlamaktadır. Dolayısıyla ilk olarak diaspora kavramının değişen anlamına değinilmiştir. İkinci olarak Türkiye’nin değişen diaspora politikası ele alınmıştır. Sonrasındaysa Sakarya Üniversite’sinin çeşitli bölümlerinde okuyan öğrenciler ile yapılan mülakatlar neticesinde elde edilen bulgular paylaşılmaktadır. Çalışmanın önemli bulguları arasında katılımcıların diasporaları hala klasik anlamıyla travmatik ve zorunlu göç eden gruplar olarak tanımladığı ve modern anlamıyla henüz ciddi bir yaygınlık kazanmadığı gelmektedir. Ayrıca katılımcılar kavram bağlamında kültürel ve maddi ayrımlar yapmaktadır. Yurtdışında yaşayan Türkler kültürel anlamda deformasyona uğramış ancak yaşam koşulları açısından daha iyi durumda olan bir topluluk olarak görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Diaspora
• Türk Diasporası
• Anavatan, Lobicilik, Kültürel Deformasyon

PERCEPTION OF UNIVERSITY STUDENTS ON THE CONCEPT OF DIASPORA AND TURKEY'S DIASPORA POLICY

Abstract

Recently, interest in diaspora studies has been increasing progressively. The concept, that finds its classical meaning in diasporas such as Jewish, Armenian and Palestinian, has changed with the globalization process and evolved into a different dimension. The activities of modern diasporas aimed at influencing the political sphere in both the source country and the host country have transformed diaspora studies and diaspora policies of countries. In this context, Turkey has increased its interest and relevance towards the Turkish diaspora with new initiatives in diaspora policy since the 2010s. This study tries to understand exactly at what level the increasing interest and relevance and changing policies are met in educational institutions that produce knowledge in this field. In this context, it aims to understand how the concept of diaspora is perceived. Therefore, firstly, the changing meaning of the concept of diaspora was mentioned. Secondly, Turkey’s changing diaspora politics has been discussed. Afterwards, the findings obtained as a result of interviews with students in various departments at Sakarya University are shared. Among the important findings of the study are that the participants still define diasporas as traumatic and forced migration groups in the classical sense and the concept has not yet gained a serious prevalence in the modern sense. Besides, the participants make cultural and material distinctions. Turks living abroad are seen as a community that has been culturally deformed but in a better situation in terms of living conditions.

Keywords

• Diaspora
• Turkish Diaspora
• Diaspora
• Turkish Diaspora
• Homeland
• Lobbying

Kaynakça

1. AA (Anadolu Ajansı), https://www.aa.com.tr/tr/politika/dogru-is-yapanlar-kirletilemez/217110 , 21.09.2013
2. Ataman, Bora (2012), Kozmopolitan Hayatlar, Diasporik Kimlikler, Libra Yayıncılık, İstanbul.
3. Aydın, Yaşar (2014), The New Turkish Diaspora Policy, SWP Research Paper, RP10
4. Barlas, Mehmet (2006), Sabah Gazetesi, Artık Dünyada Bir Türk Diasporası da var, https://www.sabah.com.tr/yazarlar/barlas/2006/12/19/artik_dunyada_bir_turk_diasporasi_da_var, 07.07.2020.
5. Bauböck, Rainer ve Thomas Faist (2010), Diaspora and Transnationalism: Concepts, Theories and Methods, Amsterdam University Press, Amsterdam.
6. Bruneau, Michel (2010), “Diasporas, Transnational Spaces and Communities”, Diaspora and Transnationalism: Concepts, Theories and Methods, Editörler: Thomas Faist ve R. Bauböck, Amsterdam University Press, Amsterdam, p.35-49.
7. Clifford, James (1994), “Diasporas”, Cultural Anthropology, Volume:9, Issue:3, p.302-338.
8. Cohen, Robin (2019), Küresel Diasporalar, Çevirmen: Erdoğan Boz, Koyu Siyah Yayıncılık, Ankara.

9. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (2018), “Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum Ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi”, https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/19.5.4.pdf, 12.02.2021.
10. Faist, Thomas (2003), Uluslararası Göç ve Ulusaşırı Toplumsal Alanlar, Çevirmen: Azad Zana Gündoğan, Bağlam Yayınları, İstanbul.
11. FP (Foreign Policy), https://foreignpolicy.com/2019/05/07/erdogans-long-arm-in-europe-germany-netherlands-milli-gorus-muslim-brotherhood-turkey-akp/, 07.05.2019
12. Gamlen, Alan (2014), “Diaspora Institutions and Diaspora Governance”, International Migration Review, 48 (1), p.180-207.
13. Georgiou, Myria (2006), Diaspora, Identity and The Media: Diasporic Transnationalism and Mediated Spatialities, Hampton Press, New York.
14. Haber 7 (2005), Baykal ‘Türk Diasporası’ önerisini yineledi, https://www.haber7.com/siyaset/haber/88993-baykal-turk-diasporasi-onerisini-yineledi, 07.07.2020.
15. HÜRRİYET, https://www.hurriyet.com.tr/avrupa/turk-diasporasinin-temelleri-60larda-atildi-41617892, 22.09.2020
16. ISDP (Institute for Security & Development Policy), https://isdp.eu/publication/weaponizing-diaspora/, 05.04.2017
17. Kümbetoğlu, Belkıs (2019), Sosyolojide ve Antropolojide Niteliksel Yöntem ve Araştırma, 6. Basım, Bağlam Yayınları, İstanbul.
18. Lyons, Terrence ve Peter Mandaville (2010), “Diasporas and Politics”, Diasporas: Concepts, Intersections, Identities, Editörler: Kim Knott ve Sean Mcloughlin, Zed books, New York,p.91-96.
19. Madakbaş-Gülener, Elif (2020), “Diaspora-Üzerine-Uzman(lık), Politika Çalışmaları İçin Neyi İma Ediyor?”, Akademik İncelemeler Dergisi, 15/1: 393-424.
20. MFA (Ministry of Foreign Affairs) , , https://www.mfa.gov.tr/dorduncu-buyukelciler-konferansi_acilis-konusmalari.tr.mfa, 23.12.2011
21. Reis, Michele (2004), “Theorizing Diaspora: Perspectives on “Classical” and “Contemporary” Diaspora”, International Migration, Volume: 42, Issue:2, p.41-60.
22. Safran, William (1991), “Diasporas in Modern Societies: Myths of Homeland and Return”, Diaspora: A Journal of Transnational Studies, Volume: 1, Number: 1, p. 83-99.
23. TASAM (Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi), https://tasam.org/tr-TR/Icerik/25731/dunyada_diaspora_stratejileri_turk_diasporasi_icin_oneriler,17.02.2014 TOBB (Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği), https://tobb.org.tr/Sayfalar/Detay.php?rid=1042&lst=MansetListesi , 19.11.2011
24. Tölölyan, Khachig (2012), Diaspora Studies: Past, Present and Promise, Oxford University Diasporas Programme Working Papers International Migration Institute, No.55.
25. TR/Icerik/25731/dunyada_diaspora_stratejileri_turk_diasporasi_icin_oneriler,17.02.2014
26. Ulusoy, Ergin (2015), Ulusaşırı Siyasetin Bir Enstrümanı Olan Diasporanın İşlevselliği ve Türk Diasporasının İnşası, Doktora Tezi, T.C. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla.
27. Ulusoy, Ergin (2017), “Diaspora Kavramı ve Türkiye’nin Diaspora Politikalarının Modern Teori Çerçevesinde Sosyo- Politik Bir Analizi”, İnsan ve Toplum Dergisi, 7(1), s.139-160.
28. VATAN, https://www.gazetevatan.com/gundem/cumhurbaskani-erdogan-erdogan-almanyaya-her-turlu-destegi-veriyoruz-1422228, 30.10.2021
29. Yıldırım, Ali ve Hasan Şimşek (2016), Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, 10. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara.