Azerbaijan-Russia Relations After the Second Karabakh War

Abstract

With the dissolution of the Union of Soviet Socialist Republics (USSR), the historical mistrust stemming from Russia’s support for Armenia during the First Karabakh War (1988–1994) entered a new phase in the post-2020 period. As a result of the Second Karabakh War in 2020, Azerbaijan regained significant territories, and the Russian Peacekeeping Forces (RPF) were deployed to the region under the Trilateral Declaration of 10 November 2020. While Azerbaijan restored its territorial integrity and strengthened the Azerbaijan–Türkiye axis through initiatives such as the Shusha Declaration, Russia’s war in Ukraine weakened its influence in the region. The main aim of this study is to examine how Azerbaijan–Russia relations have transformed amid increasing fragility and geopolitical uncertainty following the Second Karabakh War (2020). Accordingly, the research questions are formulated as follows: “What changes have occurred in the diplomatic, military, and economic spheres of cooperation between Azerbaijan and Russia after the Second Karabakh War?” and “Should the Aktau aircraft crisis and the Yekaterinburg incidents be interpreted as issues of mutual mistrust in Azerbaijan–Russia relations, or merely as temporary diplomatic crises?” The study employs qualitative and descriptive methods such as literature review, historical analysis, and document examination. The main findings indicate that despite Russia’s efforts to preserve historically alliance-based relations, diplomatic tensions—such as the Aktau aircraft crisis in December 2024 and the Yekaterinburg incidents in June 2025—have undermined mutual trust and contributed to a more fragile bilateral relationship. These crises, rather than being temporary, emerge as structural issues that should be evaluated within the context of Russia’s declining regional hegemony and Azerbaijan’s increasing diplomatic autonomy.

Keywords

• Second Karabakh War
• Azerbaijan
• Russia

İkinci Karabağ Savaşı Sonrası Azerbaycan-Rusya İlişkileri

Öz

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin (SSCB) dağılmasıyla başlayan, Birinci Karabağ Savaşı (1988-1994) dönemindeki Rus desteği nedeniyle oluşan tarihsel güvensizlik, 2020 sonrası dönemde yeni bir sürece girmiştir. 2020 yılında gerçekleşen İkinci Karabağ Savaşı'nın sonucunda, Azerbaycan önemli topraklarını geri almış ve 10 Kasım 2020 Üçlü Deklarasyonu ile Rus Barış Gücü (RBG) bölgeye konuşlanmıştır. Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü yeniden tesis etmesi ve Türkiye ile Şuşa Beyannamesi gibi adımlarla güçlenen Azerbaycan-Türkiye eksenine karşılık, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı bölgedeki etkinliğini zayıflatmıştır. Çalışmanın temel amacı İkinci Karabağ Savaşı (2020) sonrasında Azerbaycan-Rusya ilişkilerinin artan kırılganlık ve jeopolitik belirsizlik zemininde nasıl dönüştüğünü incelemektir. Bu doğrultuda araştırma soruları: "İkinci Karabağ Savaşı sonrasında Azerbaycan-Rusya ilişkilerinde diplomatik, askeri ve ekonomik iş birliği alanlarında ne tür değişiklikler meydana gelmiştir?" "Aktau uçak krizi ve Yekaterinburg olayları, Azerbaycan-Rusya ilişkilerinde karşılıklı güven sorunu mu yoksa geçici diplomatik bir kriz olarak mı ele alınmalıdır?" şeklinde belirlenmiştir. Araştırmada literatür taraması, tarihsel analiz, doküman incelemesi gibi nitel ve betimlemeye dayalı metotlar kullanılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen başlıca bulgular; Rusya’nın tarihsel müttefiklik temelli ilişkileri sürdürme çabalarına rağmen, Aralık 2024’teki Aktau uçak krizi ve Haziran 2025’teki Yekaterinburg olayları gibi diplomatik gerilimlerin, Azerbaycan-Rusya ilişkilerinde karşılıklı güveni zedelediğini ve ikili ilişkilerin daha kırılgan bir yapıya evrilmesine neden olduğunu göstermektedir. Bu krizler, geçici olmaktan çok, Rusya’nın bölgesel hegemonya kaybı ve Azerbaycan’ın artan diplomatik bağımsızlığı çerçevesinde ele alınması gereken yapısal sorunlar olarak öne çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İkinci Karabağ Savaşı
• Azerbaycan
• Rusya

Kaynakça

1. APRI. (2025, Haziran). Armenia's foreign policy after the second Nagorno-Karabakh war: Diversification in the post-unipolar world. https://apri.institute/wp-content/uploads/2025/06/Armenias-Foreign-Policy-after-the-Second-Nagorno-Karabakh-War-digital.pdf
2. Asker, A. (2021). II. Karabağ Savaşı sonrası gelişmeler ve Rusya’nın Azerbaycan’ın egemenlik haklarını ihlali. O. Yeşilot & B. Gürışık Köksal (Ed.), Karabağ - dünü, bugünü, yarını, (ss. 330-348) içinde. Selenge Yayınları.
3. Askeroğlu, S. (2024, 12 Mayıs). Kafkasya’da oluşan yeni jeopolitik denge. Dünya Siyaseti. https://dunyasiyaseti.com/icerik/kafkasyada-olusan-yeni-jeopolitik-denge.html
4. Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı. (2024, Aralık 27). Aktau uçağına ilişkin basın açıklaması. Bakü: Cumhurbaşkanlığı Basın Servisi. https://president.az/
5. Chukhuryan, N., Minasyan, N., & Muradyan, V. (2024, Mart). A shift away from Russia. German Marshall Fund of the United States. https://www.gmfus.org/news/shift-away-russia
6. Coşkun, Y. (2023). Kafkasya’da jeopolitik ve güvenlik değerlendirmesi bağlamında İkinci Karabağ Savaşı [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Giresun Üniversitesi.
7. Cura, A. (2025, Ocak 13). Rusya Devlet Başkanı Putin ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev bir araya geldi. AA (Anadolu Ajansı). https://www.aa.com.tr/tr/dunya/rusya-devlet-baskani-putin-ve-azerbaycan-cumhurbaskani-aliyev-bir-araya-geldi/3712741
8. Çakılca, Y. (2025). Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin II. Karabağ Savaşı’na etkileri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Mersin Üniversitesi.

9. Çakmak, H. (2021). Dünden bugüne Karabağ sorunu. Yenisey Yayınları.
10. De Waal, T. (2022, 30 Mayıs) Nagorno-Karabakh in the Shadow of Ukraine What Russia’s War Means for Armenia and Azerbaijan. Foreign Affairs. https://www.foreignaffairs.com/articles/armenia/2022-05-30/nagorno-karabakh-shadow-ukraine
11. Demirci, H. (2022). Karabağ sorununun tarihsel gelişimi ve son Karabağ mutakabatı. Asya Studies, 6(Özel Sayı-2), 19-32. https://doi.org/10.31455/asya.1016651
12. Erarslan, F., & Özdemir, F. N. (2021). Azerbaycan-Türkiye ilişkilerinde önemli bir kavşak: İkinci Karabağ Savaşı. Türk Dünyası Araştırmaları, 129(255), 315-334.
13. Foster, M. (2025, Kasım 12). How Russian weakness in the South Caucasus can reward the west. CEPA (Center for European Policy Analysis).
14. France 24. (2025, Ağustos 9). US: Leaders of Armenia and Azerbaijan shake hands and sign deal. https://www.france24.com/en/video/20250809-us-leaders-of-armenia-and-azerbaijan-shake-hands-and-sign-deal
15. Grigoryan, A. (2024, Temmuz 19). Armenia's misguided “pivot to the west”. The National Interest. https://nationalinterest.org/feature/armenias-misguided-pivot-west-211914
16. Higgins, R. (2023). Problems and process: International law and how we use it. Oxford University Press.
17. Hürriyet. (2025, Temmuz 1). Bakü-Moskova hattında kültürel kriz: Rus kuruluşların Azerbaycan’daki tüm etkinlikleri iptal edildi. https://www.hurriyet.com.tr/dunya/baku-ve-moskova-arasinda-gerilim-tirmaniyor-rus-kuruluslarin-azerbaycandaki-butun-etkinlikleri-iptal-edildi-42858218
18. JAM-news.net. (2025, Ağustos 26). Armenia without Russian boots: Calls grow for withdrawal of Russian military base. https://jam-news.net/withdrawal-of-russian-military-base-from-armenia/
19. Karaoğlu, O. (2022, Haziran 22), Rusya-Ukrayna Savaşı ve Güney Kafkasya jeopolitiğine etkisi. İRAM. https://iramcenter.org/rusya-ukrayna-savasi-ve-guney-kafkasya-jeopolitigine-etkisi-764
20. Kaşgarlı, Y. F. (2025, Temmuz 2). Azerbaycanlı uzman QHA'ya değerlendirdi: Yekaterinburg'taki şiddet Rusya'nın Ukrayna'daki başarısızlığını örtbas etme stratejisi mi?. QHA (Kırım Haber Ajansı). https://www.qha.com.tr/ozel-haber-roportaj/azerbaycanli-uzman-qha-ya-degerlendirdi-yekaterinburg-taki-siddet-rusya-nin-ukrayna-daki-basarisizligini-ortbas-etme-stratejisi-mi-509104
21. Kremlin. (2025, Ocak 12). Meeting of Vladimir Putin and Ilham Aliyev in Dushanbe. Kremlin Press Office.
22. Lalayev, S., & Sorokin, D. (2025, Temmuz 2). Yekaterinburg court places six Azerbaijanis in pre-trial detention amid cold case probe. The Moscow Times. https://www.themoscowtimes.com/2025/07/02/yekaterinburg-court-places-6-azerbaijanis-in-pre-trial-detention-amid-cold-case-probe-a89641/pdf
23. Mamedov, E. (2025, Ocak). Aktau uçak kazası ve Rusya-Azerbaycan ilişkileri. ANKASAM (Ankara Kriz ve Siyaset Araştırmaları Merkezi). https://www.ankasam.org/anka-analizler/aktau-ucak-kazasi-ve-rusya-azerbaycan-iliskileri/
24. Oxu.az. (2025, Haziran 30). Azerbaycanlıların öldürülmesi olayı Rusya Soruşturma Komitesi’ne sunuldu. https://oxu.az/tr/siyasett/bassavci-azerbaycanlilarin-oldurulmesi-olaylari-rusya-sorusturma-komitesine-sunuldu
25. Özçubukçu, M. G. (2024, Nisan). Rus Barış Gücü Karabağ’dan ayrılıyor. TÜRKSAM. https://www.turksam.org/detay-rus-baris-gucu-karabag-dan-ayriliyor
26. Patrin, A. (2025, Nisan 30). Russia to ramp up influence efforts in Armenia ahead of parliamentary elections – Vedomosti. The Moscow Times. https://themoscowtimes.com/2025/04/30/russia-to-ramp-up-influence-efforts-in-armenia-ahead-of-parliamentary-elections-vedomosti-a88926
27. Rehimov, R. (2024, Aralık 26). Rusya düşürülen Azerbaycan uçağı için sigorta tazminatı ödedi. AA. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/rusya-dusurulen-azerbaycan-ucagi-icin-sigorta-tazminati-odedi/3678711
28. Rusya Dışişleri Bakanlığı. (2025, Şubat 3). Statement on the Aktau air incident and insurance payments. MID Press Center.
29. Taşcıoğlu, Ö. (2023). İkinci Karabağ Savaşı ve sonuçları. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), 543-566.
30. Veliyev, C. (2024, Nisan 19). Görüş- Rus Barış Gücü'nün Karabağ'daki tartışmalı varlığı sona erdi. (Anadolu Ajansı). https://www.aa.com.tr/tr/analiz/gorus-rus-baris-gucunun-karabagdaki-tartismali-varligi-sona-erdi/3196627
31. Yeni Şafak. (2025, Temmuz 1). Azerbaycanlılara operasyon krizi: Bütün Rus etkinlikleri iptal edildi. https://www.yenisafak.com/dunya/azerbaycanlilara-operasyon-kriz-cikardi-butun-rus-etkinlikleri-iptal-edildi-4723439
32. Yeşilot O. & Gürışık K. B. (2021). Türkiye-Azerbaycan ilişkileri (1991-2021). O. Yeşilot & B. Gürışık Köksal (Ed.), Karabağ - dünü, bugünü, yarını, (ss. 156-171) içinde. Selenge Yayınları.
33. Yüce, M. (2024, 22 Nisan). 5 soru: Rus Barış Gücü'nün Karabağ'dan çekilmesi. SETA. https://www.setav.org/5-soru-rus-baris-gucunun-karabagdan-cekilmesi/