TÜRKİYE’DE EKONOMİK BÜYÜME, ENFLASYON VE YÜKSEKÖĞRETİME KATILIMIN GENÇ İŞSİZLİK ÜZERİNE ETKİSİ

Öz

Son yıllarda tüm ülkelerin karşılaştığı en temel makro ekonomik sorunların başında işsizlik gelmektedir. Özellikle genç işsizlik rakamlarında görülen artışlar bu konuyu yeniden gündeme getirmiştir. Gençlerin ekonomik hayata kazandırılması ve genç işsizliği azaltmaya yönelik politikalar oluşturulması toplum refahında genel bir artışın yanı sıra daha istikrarlı bir ekonomik ortamın oluşmasına olanak sağlayacaktır. Bu çalışma genç işsizlik, ekonomik büyüme, enflasyon ve yüksek öğrenime katılım arasındaki ilişkiyi İstatistiki Bölge Düzeyleri Sınıflandırılması (IBBS)’na göre 26 Düzey II bölgesinde 2005-2021 yıllarını kapsayan dönemde yıllık verileri kullanarak araştırmaktadır. Çalışmada değişkenler arasındaki ilişki dinamik panel veri modeli yardımıyla incelemektedir. Elde edilen bulgular genç işsizliği bir önceki dönem değeri ile ekonomik büyümenin genç işsizliği açıklamakta istatiksel olarak anlamlı ve teorik beklenti ile uyumlu olduğunu göstermektedir. Buna karşın enflasyon ve yükseköğrenime katılım oranı ile genç işsizlik arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.

Anahtar Kelimeler

• Genç İşsizlik
• Ekonomik Büyüme
• Panel Veri Analizi

THE IMPACT OF ECONOMIC GROWTH, INFLATION AND HIGHER EDUCATION PARTICIPATIN ON YOUTH UNEMPLOYMENT IN TÜRKİYE

Abstract

Recently, unemployment has been one of the most fundamental macroeconomic problems faced by all countries. Particularly the increases in youth unemployment figures have brought this issue back to the agenda. The integration of young people into the economic life and creating policies in order to reduce youth unemployment rate will lead to general increase in welfare and also provide more stable economic environment. This study investigates the relationship between youth unemployment, economic growth, inflation, and higher education participation by using annual data from the period of 2005-2021 in 26 NUTS II regions according to the Statistical Regional Classifications. The relationship between variables is analyzed by using dynamic panel model. The findings show that the previous period value of youth unemployment and economic growth is statistically significant and consistent with theoretical expectations in explaining youth unemployment. However, there is no statistically significant relationship between youth unemployment, and higher education participation and inflation.

Keywords

• Youth Unemployment
• Economic Growth
• Panel Data Analysis

Kaynakça

1. Ademola, A. S., & Badiru, A. (2016). The Impact of Unemployment and Inflation on Economic Growth in Nigeria (1981-2014). International Journal of Business and Economics Sciences Applied Research (IJBESAR), 9(1), s. 47-55.
2. Alawad, A.S., Kreishan, F.M., & Selim, M. (2020). Determinants of Youth Unemployment: Evidence from Jordan. International Journal of Economics and Business Administration, 8(4), s. 152-165.doi: 10.35808/ijeba/576
3. Albayrak, N. (2013), İşsizlik ve Büyüme İlişkisi: 2000-2012 Türkiye Örneği. Karadeniz: Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
4. Alper, F. (2017). Relationship Between Inlation and Unemployment: The ARDL Bound Testing Approach for Turkey. Uluslararası Ticaret ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 1(2), s. 71-80. https://doi.org/10.30711/utead.352151
5. Altbach, P. G. (2015, January). The dilemmas of higher education expansion. International Higher Education, (79) s. 1-32.
6. Altunöz, U. (2020). Türkiye’de İşgücü Piyasasında Eğitim Seviyesi Genç İşsizlik Üzerindeki Etkili mi? Ekonometrik analiz. Journal of Ekonomi, s. 1-4.
7. Aydın, B. (2017). Türkiye Ekonomisi ve İşsizlik: Okun Yasası’nın Türkiye’deki Geçerliliği. İstanbul İktisat Dergisi, 5(2), s. 45-60.
8. Aydos, M., & Demir, Y. D. D. Ç. (2021). Eğitim Seviyelerine Göre Genç İşsizliğinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Örneği. İzmir İktisat Dergisi, 36(1), s.109-126. https://doi.org/10.24988/ije.202136108

9. Arellone, M. & Bond, S. (1991, April). Some Tests of Specification for Panel Data: Monte Carlo Evidence and an Application to Employment Equations.The Review of Economic Studies, 58, (2) s. 277-297
10. Ball, L. (2014). The Long-Term Effects of the Great Recession on the U.S. Labor Market. Brookings Papers on Economic Activity, (2), s.1-58.
11. Balkış, G. (2022). Yükseköğrenim Genişlemesinin İşsizlik Üzerine Etkileri. İzmir: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sosyal bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
12. Bayrak, N., & Kanca, O. C. (2013). Türkiye’de Phillips Eğrisi Üzerine Bir Uygulama. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 8(3), s. 97–115.
13. Becker, G. S. (1964). Human capital: A Theoretical and Empirical Analysis, with Special Reference to Education. University of Chicago press. 19 02, 2024 tarihinde National Bureau of Economic Research: http://www.nber.org/books/beck75-1 adresinden alındı
14. Bell, D. N. F., & Blanchflower, D. G. (2011). Young People and the Great Recession. Oxford Review of Economic Policy, 27(2), s. 241–267
15. Bun, M.J.G., & Kiviet, J.F., (2003). On the Diminishing Returns of Higher-Order Terms in Asymptotic Expansions of Bias. Economics Letters, 79(2), s. 145-152. doi: https://doi.org/10.1016/S0165-1765(02)00299-9
16. Butkus, M., ve Šeputienė, J. (2019). The Output Gap and Youth Unemployment: An Analysis Based on Okun’s Law. Economies. 7 (4), s. 1-17.
17. Blanchard, O., & Fischer, S. (1989, March). Lectures on macroeconomics. MIT press.
18. Breusch T.S., & Pagan, A. R. (1980).The Lagrange Multiplier Test and its Applications to Model Specification in Econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), s. 239–253, https://doi.org/10.2307/2297111
19. Bruno, G. S. F. (2005). Approximating the Bias of the LSDV Estimator for Dynamic Unbalanced Panel Data Models. Economics Letters, 87(3), s. 361–366.
20. Caporale, G. M., & Gil-Alana, L. (2014). Youth Unemployment in Europe: Persistence and Macroeconomic Determinants. Cesifo Working, 4696(4), 1-19.
21. Çalışkan, Ş. & Dönüm, N. (2019). Türkiye’de Genç işsizliği – Eğitim ilişkisi. 3.Uluslararası Uygulamalı Sosyal Bilimler Kongresi, s. 660-669
22. Çelik, D., & Erkişi, K. (2022). Gelişmiş Ülkelerde Enflasyonun Gelir Dağılımı Üzerine Olan Etkisinin Panel Veri Analizi ile İncelenmesi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 23(2), s. 53-68. https://doi.org/10.31671/doujournal.1076434
23. Çolak, A. (2015). Türkiye’de Büyüme ve İşsizlik İlişkisi: Okun Yasası’nın Testi. Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 8(4), s. 112-125.
24. Ditzen, J., & Karavias, Y. & Westerlund, J. 2021. Testing and Estimating Structural Breaks in Time Series and Panel Data in Stata, Discussion Papers 21-14, Department of Economics, University of Birmingham.
25. Dolton, P., & Vignoles, A.. (2000). The İncidence and Effects of Overeducation in the U.K. Graduate Labour Market. Economics of Education Review, 19(2), s. 179-198. doi:10.1016/S0272-7757(97)00036-8.
26. DİKA. (2024). Ajans Destek Programları. 02 23, 2025 tarihinde Dicle Kalkınma Ajansı: https://www.dika.org.tr/destekler/ajans-destekleri adresinden alınmıştır.
27. Dunsch, S. (2016). Okun’s Law and Youth Unemployment in Germany and Poland. International Journal of Management and Economics, 49(1), s. 34-57. doi:10.1515/ijme-2016-0003
28. Eurofound. (2022). Impact of COVID-19 on Young People in the EU. Publications Office of the European Union. s.1-92.
29. Fung, Y.V., & L. H. Nga, J. (2022). An Investigation of Economic Growth, Youth Unemployment and Inflation in ASEAN Countries. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 12(1), s. 1731 – 1755. doi:10.6007/IJARBSS/v12-i1/12023
30. Furuoka, F. (2007). Does the Phillips Curve Really Exist? New Empirical Evidence from Malaysia. Economics Bulletin, 5(16), s.1-14.
31. Gökşen, M. (2020). Türkiye’de İşsizlik Sorunu ve Okun Yasası’na Etkileri. Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Dergisi, 12(1), s. 34-48.
32. ILO. (2020). Global Employment Trends for Youth 2020: Technology and the future of jobs. 04 24, 2025 tarihinde International Labour Organization: https://www.ilo.org/global/publications/books/WCMS_737648/lang--en/index.htm adresinden alındı
33. ILO. (2021). Global Employment Trends for Youth 2020: Technology and the Future of Jobs. 01 19, 2025 tarihinde International Labour Organization: https://www.ilo.org/global/research/global-reports/youth/2020/lang- en/index.htm adresinden alındı
34. ILO. (2023). Global Employment Trends for Youth 2023: Towards a Sustainable Labour Market Transition. 04 24, 2025 tarihinde International Labour Organization: https://www.ilo.org/global/research/global-reports/youth/2023/lang--en/index.htm adresinden alındı
35. ILO. (2025). World Employment and Social Outlook: Trends 2025. Geneva: International Labour Office. 04 26, 2025 tarinde International Labour Organization: https://www.ilo.org/publications/flagship-reports/world-employment-and-social-outlook-trends-2025 adresinden alındı
36. İzgi, B. B. (2012). Genç İşsizliği ve Eğitim İle Olan İlişkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(41), s. 295-310. Kapçak S., & Özdemir İ. (2023). Gelişmekte Olan Ülkelerde Dış Ticaret, İşsizlik ve Enflasyonun Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Panel Veri Analizi, Doğuş Üniversitesi Dergisi, 24(2), s. 243-254
37. Kiviet, J. F. (1995). On bias, inconsistency and efficiency of various estimators in dynamic panel data models. Journal of Econometrics, 68(1), s.53–78. https://doi.org/10.1016/0304-4076(94)01643-P
38. Kiviet, J. F. (1999). Expectation of Expansions for Estimators in a Dynamic Panel Data Model: Some Results for Weakly Exogenous Regressors. In C. Hsiao, K. Lahiri, L.-F. Lee, & M. H. Pesaran (Eds.). Analysis of Panel Data and Limited Dependent Variables. Cambridge University Press, s. 85–103.
39. Kopuk, E. (2020, Aralık). İşsizlik ve Enflasyonun Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi 1988-2019 Dönemi Türkiye İncelemesi. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, s. 11-22. doi: https://doi.org/10.21733/ibad.769528
40. Mincer, J. (1974) Schooling Experience and Earnings. 02 11, 2025 tarihinde Columbia University Press: https://www.nber.org/system/files/chapters/c1765/c1765.pdf adresinden alındı
41. Nickell, S. (1981). Biases in Dynamic Models With Fixed Effects. Econometrica: Journal of the econometric society, 49(6), s. 1417-1426. doi: https://doi.org/10.2307/1911408
42. OECD. (2021). Education at a Glance 2021: OECD Indicators. 04 24, 2025 tarihinde OECD Publishing: https://www.oecd.org/en/publications/education-at-a-glance-2021_b35a14e5-en/full-report.html adresinden alındı
43. OECD. (2023). Youth Employment Review 2023: Skills, Transitions and Policy Responses. 04 24, 2025 tarinde OECD Publishing: https://www.oecd.org/young-people/youth-employment-review-2023/ adresinden alındı
44. O'Higgins, N., & ILO. (2001). Youth Unemployment and Employment Policy: A Global Perspective. s. 1-228.02 19, 2025 tarihinde International Labour Organization: https://www.ilo.org/publications/youth-unemployment-and-employment-policy-global-perspective adresinden alındı
45. O’Higgins, N. (2020). Rising Youth Unemployment During the COVID-19 Crisis: How to Prevent a Major Problem Becoming a Tragedy. IZA Policy s. 171.
46. Okun, A. M. (1962). Potential GNP: Its Measurement and Significance. Proceedings of the Business and Economic Statistics Section, American Statistical Association.
47. Özdemir, Z. (2017). Eğitim ve Genç İşsizlik: Türkiye’deki Gençlerin İşgücü Piyasasına Entegrasyonu. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(2), 77-92.
48. Özer, M. O. (2020, Nisan). Türkiye’de Enflasyon ve İşsizlik Oranları Arasındaki Uzun Dönemli İlişkinin Analizi: Phillips Eğrisine Fourier Yaklaşımı. Denizli: Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (39), s. 179-192. doi:10.30794/pausbed.560093
49. Öztürk, S. & Sezen S. (2018, Mayıs). Ekonomik Büyüme ile İşsizlik Arasındaki İlişkinin Analizi: Türkiye Örneği. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15 (41), s. 1-14
50. Pesaran, M. H. (2003). A Simple Panel Unit Root Test in the Presence of Cross-section Dependence. Cambridge Working Papers in Economics, 0346, Faculty of Economics (DAE), University of Cambridge.
51. Pesaran, M. H. (2004). General Diagnostic Tests for Cross-section Dependence in Panels. Cambridge Working Papers in Economics, 0435, Faculty of Economics, University of Cambridge.
52. Pesaran, M. H. (2007). A Simple Panel Unit Root Test in the Presence of Cross-section Dependence. Journal Of Applied Econometrics, 22, s. 265–312. doi:https://doi.org/10.1002/jae.952
53. Pesaran, M. H., Ullah, A., & Yamagata, (2008, March). A Bias-adjusted LM Test of Error Cross-section İndependence. Econometrics Journal, 11(1), s. 105–127. doi:https://doi.org/10.1111/j.1368-423X.2008.00223.xz
54. Phillips, A. W. (1958). The Relation between Unemployment and the Rate of Change of Money Wage Rates in the United Kingdom, 1861-1957. Economica, 25(100), s. 283–299. doi:https://doi.org/10.2307/2550759
55. Salman, G., & Uysal D. (2019, Mart). Türkiye’de Enflasyon ve İşsizlik Arasındaki İlişkinin Tespiti: 2006:Q1-2018:Q2 Var Model Analizi. Journal of International Social Sciences Academic Researches Dergisi,3(1), s. 1-20
56. Samuelson, P. A., & Solow, R. M. (1960). Analytical Aspects of Anti-Inflation Policy. The American Economic Review, 50(2), s. 177–194.
57. Sayın, F. (2011). Türkiye’de 1988-2010 Döneminde Eğitim ve Büyümenin Genç İşsizliğine Etkisinin Analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(4), s. 33-53.
58. Scarpetta, S., Sonnet, A., & Manfredi, T. (2010, January). Rising youth unemployment during the crisis: How to prevent negative long-term consequences on a generation? OECD Social, Employment and Migration, 106 s. 2-26.
59. Seman, K.S. (2016). Etiyopya’da Genç İşsizlik Nedenleri ve İstihdam Politikaları Üzerine Bir Değerlendirme. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, s. 4-92
60. Swamy, P. (1970).Efficient Inference in A Random Coefficient Regression Model. Econometrica, 38(2), s.311-322 Tȧhlin M., & Westerman J. (2018). Youth Employment Decline and the Structural Change of Skill. European Societies, 22(1), s. 1-30. doi: 10.1080/14616696.2018.1552981
61. Tansel, A., & Taşçı, H. (2004, Eylül). Determinants of Unemployment Duration for Men and Women in Turkey. SSRN Electronic Journal, s. 2-39. doi:10.2139/ssrn.512222
62. Tatoğlu Yerdelen, F. (2023). İleri Panel Veri Analizi Stata Uygulamalı. Türkiye, İstanbul: BETA Basım Yayın A.Ş. Timur, C., & Doğan Z. (2015, Ekim). İstihdam Yaratmayan Büyüme: Türkiye Analizi. Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(2), 231-247
63. Tomić, I. (2016, January). What Drives Youth Unemployment in Europe? 11 10, 2024 tarihinde Radni materijali Ekonomskog İnstituta: https://www.eizg.hr/UserDocsImages/publikacije/serijske-publikacije/radni-materijali/What_drives_youth_unemployment_in_Europe.pdf?vel=496725 adresinden alındı
64. TÜİK. (2024). İşgücü İstatistikleri. 03 18, 2024 tarihinde Türkiye İstatistik Kurumu (https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=istihdam-issizlik-ve-ucret-108&dil=1 adresinden alındı
65. TÜİK. (2023). Bölgesel İstatistikleri. 03 30, 2024 tarihinde Türkiye İstatistik Kurumu: https://biruni.tuik.gov.tr/bolgeselistatistik/sorguSayfa.do?target=tablo adresinden alındı
66. Uysal, D. & Erdoğan, S. (2003). Enflasyon ile İşsizlik Oranı Arasındaki ve Türkiye örneği (1980-2002). Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 3(6), s. 35-47.
67. Ünal, E. (2019). Türkiye’de Ekonomik Büyüme, İşsizlik ve Enflasyon İlişkisi Üzerine Bir Analiz. Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. s. 5-164.
68. Victor, V. (2018). Inflation Unemployment Dynamics in Hungary – A Structured Cointegration and Vector Error Correction Model Approach. Theoretical and Applied Economics, 25(2) s.195-204.
69. YÖK. (2021). Üniversite Sanayi İsbirliginin Geliştirilmesi Eylem Planı Raporu. 02 13, 2025 tarihinde Yükseköğretim Kurulu: https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/2021/universite-sanayi-isbirliginin-gelistirilmesi-eylem-plani-raporu-yayimlandi.aspx adresinden alındı
70. YÖK. (2022). Uyruğa göre Öğrenci Sayıları Raporu. 12 14, 2024 tarihinde Yükseköğretim Kurulu: https://istatistik.yok.gov.tr adresinden alındı
71. Zaman, K., Khan, M. M., Ahmad, M., & İkram, W., (2011, January). Inflation, Unemployment and the NAIRU in Pakistan (1975-2009). International Journal of Economics and Finance, 3(1), s. 245-245. doi:10.5539/ijef.v3n1p245