THE IMPACT OF ECONOMIC GROWTH, PHYSICIAN DENSITY, AND STUDENT-TEACHER RATIO ON LIFE EXPECTANCY AT BIRTH: EVIDENCE FROM BELGIUM

Öz

Doğuşta beklenen yaşam süresi (DBYS), mevcut koşulların ömür boyu devam edeceği varsayımıyla, yeni doğan bir bebeğin ortalama kaç yıl yaşayacağının tahminidir. Bu çalışma, Belçika’da ekonomik büyümenin, 1000 kişiye düşen hekim sayısının ve öğretmen başına düşen öğrenci sayısının DBYS üzerindeki etkisini incelemektedir. İlk olarak, analiz 1970’ten 2017’ye kadar olan verileri kullanmakta ve Otoregresif Dağıtılmış Gecikmeli (ARDL) sınır testi yaklaşımını uygulamaktadır. ARDL bulgularının sağlamlığını doğrulamak amacıyla, çalışmada ayrıca Tam Düzenlenmiş En Küçük Kareler (FMOLS), Dinamik En Küçük Kareler (DOLS) ve Kanonik Eşbütünleşme Regresyonu (CCR) yöntemleri de kullanılmaktadır. Bu ek yöntemler, sonuçların güvenilirliğini artırmaktadır. ARDL analizi, kısa ve uzun vadede DBYS ile ekonomik büyüme ya da öğrenci–öğretmen oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadığını ortaya koymaktadır. Ancak, 1000 kişiye düşen hekim sayısı ile DBYS arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki gözlemlenmiştir. FMOLS, DOLS ve CCR tahminleri de bu bulgularla tutarlıdır ve hekim yoğunluğu ile DBYS arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki göstermektedir. Ayrıca, bu yöntemler DBYS ile öğrenci–öğretmen oranı arasında negatif ve anlamlı bir ilişki olduğunu da ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yaşam Süresinin Belirleyicileri
• Zaman Serileri
• ARDL

THE IMPACT OF ECONOMIC GROWTH, PHYSICIAN DENSITY, AND STUDENT-TEACHER RATIO ON LIFE EXPECTANCY AT BIRTH: EVIDENCE FROM BELGIUM

Öz

Life expectancy at birth (LEAB) denotes the average number of years a newborn is anticipated to live, assuming current conditions persist throughout their lifetime. This study investigates the influence of economic growth, the number of physicians per 1,000 inhabitants, and the student–teacher ratio on LEAB in Belgium. Initially, the analysis utilizes data spanning from 1970 to 2017 and applies the Autoregressive Distributed Lag (ARDL) bounds testing approach. To validate the robustness of the ARDL findings, the study further employs Fully Modified Ordinary Least Squares (FMOLS), Dynamic Ordinary Least Squares (DOLS), and Canonical Cointegrating Regression (CCR) techniques. These additional methods enhance the reliability of the results. The ARDL analysis reveals no statistically significant relationship between LEAB and either economic growth or the student–teacher ratio in both the short and long run. However, a positive and significant association is observed between LEAB and the number of physicians per 1,000 individuals. Consistent with these findings, FMOLS, DOLS, and CCR estimations also indicate a positive and statistically significant relationship between LEAB and physician density. Furthermore, these methods identify a negative and significant correlation between LEAB and the student–teacher ratio.

Anahtar Kelimeler

• Determinants of Life Expectancy
• Time series
• ARDL

Kaynakça

1. Acemoglu, D., & Johnson, S. (2007). Disease and development: the effect of life expectancy on economic growth. Journal of political Economy, 115(6), 925-985.
2. Ali, A., & Ahmad, K. (2014). The impact of socio-economic factors on life expectancy for sultanate of Oman: An empirical analysis.
3. Avci, H. C. (2019). Sağlığın iktisadi büyümeye etkisi: Türkiye için üretim fonksiyonu yaklaşımı.
4. Avcı, H. C., & Çalışkan, Z. (2024). The effect of health on economic growth: A production function approach for Turkey. Panoeconomicus, 71(3), 373-393.
5. Balan, C., & Jaba, E. (2011). Statistical Analysis of The Determinants of Life Expectancy in Romania. Romanian Journal of Regional Science, 5(2).
6. Bilas, V., Franc, S., & Bošnjak, M. (2014). Determinant factors of life expectancy at birth in the European Union countries. Collegium antropologicum, 38(1), 1-9.
7. Bloom, D. E., Canning, D., & Sevilla, J. P. (2001). The effect of health on economic growth: theory and evidence.
8. Bowser, D. (2010). The effect of life expectancy on economic growth in the United States. In Population Association of America Conference (pp. 1-58).

9. Çağlayan, E. (2006). Enflasyon, faiz oranı ve büyümenin yurtiçi tasarruflar üzerindeki etkileri. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(1), 423-438.
10. Daşdemir, A. M. (2008). AB Üyesi Ülkelerde Beşeri Sermaye ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Veri Analizi (Yüksek Lisans Tezi). İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
11. Delavari, S., Zandian, H., Rezaei, S., Moradinazar, M., Delavari, S., Saber, A., & Fallah, R. (2016). Life expectancy and its socioeconomic determinants in Iran. Electronic physician, 8(10), 3062.
12. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root. Econometrica: journal of the Econometric Society, 1057-1072.
13. Granger, C. W. (1988). Some recent development in a concept of causality. Journal of econometrics, 39(1-2), 199-211.
14. Gujarati, D. N. (2016). Örneklerle Ekonometri, Çeviren: N. Bolatoğlu, BB101 Yayınları, Ankara.
15. Husain, M. J. (2012). Alternative estimates of the effect of the increase of life expectancy on economic growth. Economics Bulletin, 32(4), 3025-3035.
16. Kearney, C., & Monadjemi, M. (1990). Fiscal policy and current account performance: International evidence on the twin deficits. Journal of Macroeconomics, 12(2), 197-219.
17. Maertens de Noordhout, C., Van Oyen, H., Speybroeck, N., & Devleesschauwer, B. (2018). Changes in health in Belgium, 1990–2016: a benchmarking analysis based on the global burden of disease 2016 study. BMC public health, 18, 1-13.
18. Mayer, D. (2001). The long-term impact of health on economic growth in Latin America. World development, 29(6), 1025-1033.
19. Münz, R. (2012). Demographic trend in the world. Collection of Papers.
20. Narayan, P. K. (2005). The saving and investment nexus for China: evidence from cointegration tests. Applied economics, 37(17), 1979-1990.
21. Özgen, F. B., & Güloglu, B. (2004). Türkiye’de iç borçların iktisadi etkilerinin VAR tekniğiyle analizi.
22. Park, J. Y. (1992). Canonical cointegrating regressions. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 119-143.
23. Park, M. B., & Nam, E. W. (2019). National level social determinants of health and outcomes: Longitudinal analysis of 27 industrialized countries. Sage Open, 9(2), 2158244019854496.
24. Pearson, M. (2017). Performance of the belgium health system in international comparison. Available address:https://www.health.belgium.be/sites/default/files/uploads/fields/fpshealth_theme_file/presentation_mark_pearson_belgium_health_system_performance_final.pdf
25. Pesaran, M. H., & Shin, Y. (1995). An autoregressive distributed lag modelling approach to cointegration analysis (Vol. 9514, pp. 371-413). Cambridge, UK: Department of Applied Economics, University of Cambridge.
26. Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of applied econometrics, 16(3), 289-326.
27. Phillips, P. C., & Hansen, B. E. (1990). Statistical inference in instrumental variables regression with I (1) processes. The review of economic studies, 57(1), 99-125.
28. Preston, S. H. (1975). The changing relation between mortality and level of economic development. Population studies, 29(2), 231-248.
29. Roffia, P., Bucciol, A., & Hashlamoun, S. (2023). Determinants of life expectancy at birth: a longitudinal study on OECD countries. International Journal of Health Economics and Management, 23(2), 189-212.
30. Sasanipour, M. (2024). Disparities in Life Expectancy at Birth: A Comparative Study of Iran and MENA Region Countries. Journal of Population Association of Iran, 18(36), 405-443.
31. Sciensano. (2024). Life expectancy and quality of life: life expectancy, health status report, 15 Jul 2024, Brussels, Belgium, https://www.healthybelgium.be/en/health-status/life-expectancy-and-quality-of-life/life-expectancy
32. Sede, P. I., & Ohemeng, W. (2015). Socio-economic determinants of life expectancy in Nigeria (1980–2011). Health economics review, 5, 1-11.
33. Sims, C. A. (1980). Macroeconomics and reality. Econometrica: journal of the Econometric Society, 1-48.
34. Stock, J. H., & Watson, M. W. (1993). A simple estimator of cointegrating vectors in higher order integrated systems. Econometrica: journal of the Econometric Society, 783-820.
35. Sufian, A. J. M. (2013). Life expectancy and its socioeconomic determinants-a discriminant analysis of national level data.
36. Sultana, T., Dey, S. R., & Tareque, M. (2022). Exploring the linkage between human capital and economic growth: A look at 141 developing and developed countries. Economic Systems, 46(3), 101017.
37. Taban, S., & Kar, M., (2006). Beşerî sermaye ve ekonomik büyüme: Nedensellik analizi, 1969-2001. Sosyal Bilimler Dergisi, 1. Teker, D., Teker, S., & Sönmez, M. (2012). Ekonomik değişkenlerin kadın ve erkeğin yaşam süresine etkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 4(3), 118-126.