Bürokrasinin Kamu Harcamalarına Etkilerinin Rant Kollama Faaliyeti ile Birlikte Değerlendirilmesi

Öz

Devletin toplumsal ihtiyaçları karşılamak, sosyal ve ekonomik hayat üzerinde etki edebilmek amacı ile yüklendiği görevler kamu harcamalarının yapılmasına ve bu harcamaların yıllar itibari ile artışına sebebiyet vermektedir. Kamu harcamalarının artışı ise ekonomik büyümeye pozitif bir etkide bulunmaktadır. Kamu harcamalarının planlanmasında ve uygulanmasında etkisi bulunan unsurlardan biri bürokrasi ve bürokrasinin bir üyesi olan bürokratlardır. Bürokratlar kamu harcamalarının plan ve uygulama sürecinde ekonomik büyümeye katkı sağlamak amacını da benimsemek ile birlikte diğer bir yandan kendi güçlerini, prestijlerini ve parasal yetkilerini artırabilmek amacı ile bürolarının büyüklüğünü de artırmak isteyebilmektedirler. Büroların büyümesi personel sayısının dolayısı ile büro hizmet üretim kapasitesini de artırmakta ve hiyerarşik yapının da değişmesini sağlamaktadır. Bürokratların organik bir birim olmaması, seçimler yapabilen ve birtakım tutum ve davranış modeline sahip insanlar olması, kamu harcamalarında alınan kararların da bireysel tercihler doğrultusunda alınması durumunu ortaya çıkarmaktadır. Bu durum ekonomide yer alan kaynakların rant kollama yoluyla israf edilmesini, kamu harcamalarının verimsiz hale gelerek ekonomik büyümeyi de olumsuz olarak etkilemesi sonucunu doğurmaktadır. Bu çalışmada bürokrasinin kamu harcamalarına olan etkileri ve kamu harcamalarına etki eden bürokratik davranış modelleri, rant kollama faaliyeti çerçevesinde ele alınarak bir değerlendirme yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Bürokrasi
• kamu harcamaları
• rant kollama faaliyeti
• bürokratik kalite
• ekonomik büyüme

Evaluation of the Effects of Bureaucracy on Public Expenditure Together with Rent Seeking Activity

Abstract

The duties undertaken by the state to meet social needs and to have an impact on social and economic life cause public expenditure to be made and increased on a regular basis. This increase in public expenditure has a positive effect on economic growth. One of the factors that has an impact on the planning and implementation of public expenditure is the bureaucracy. Bureaucrats may want to increase the sizeof their offices in order to increase their power, prestige and monetary authority, while adopting the aim of contributing to economic growth in the planning and implementation process of public expenditure. The increase in the size of officesallows the number of personnel to rise and this in turn has an effect on the service production capacity of the bureau causing potential changes in the hierarchical structure. The fact that bureaucrats are not an organic unit, but people who can make choices and have a set of attitudes and behavioral models, reveals that the decisions taken on public expenditure are taken in line with individual preferences. This situation results in a waste of resources in the economy through rent-seeking, and also negatively affects economic growth by making public expenditure inefficient. In this study, the effects of bureaucracy on public expenditure and bureaucratic behavior models affecting public expenditure are evaluated within the framework of rent-seeking activity.

Keywords

• Bureaucracy
• public expenditure
• rent-seeking activity
• bureaucratic quality
• economic growth

Kaynakça

1. Ağayev, S. (2012). Kamu harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi: Eski Sovyetler Birliği ülkelerinde Wagner Yasası analizi (1995-2009). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 7(2). 7-27. google scholar
2. Akdoğan, A. (2016). Kamu maliyesi. Ankara: Gazi Kitabevi. google scholar
3. Akman, T. K. (2011). Kamu maliyesine giriş. İzmir: İlya İzmir Yayınevi. google scholar
4. Aktan, C. C. (2002). Kamu tercihi teorisi ve anayasal politik iktisat. C. C. Aktan (Ed.), Anayasal iktisat kitabı içinde (s. 3-30). Ankara: Siyasal Kitabevi. google scholar
5. Baransel, A. (1979). Çağdaş yönetim düşüncesinin evrimi: Birinci cilt: Klasik ve neo-klasik yönetim ve örgüt teorileri. İstanbul: İstanbul Üniversitesi. google scholar
6. Breton, A., & Wintrobe, R. (1975). The equilibrium size of a budget-maximizing bureau: A note on Niskanen’s theory of bureaucracy. Journal of Political Economy, 83(1), 195-207. google scholar
7. Buchanan, J. (1967). Public finance in democratic process: Fiscal institutions and individual choice, Vol. 4 of the collected works of James M. Buchanan. Indianapolis, Ind.: Liberty Fund. google scholar
8. Devarajan, S., Swaroop, V., & Zou, H.-F. (1996). The composition of public expenditure and economic growth. Journal of Monetary Economics, 37(2), 313-344. google scholar

9. Edizdoğan, N., Çetinkaya, Ö. ve Gümüş, E. (2019). Kamu maliyesi (10. Baskı). Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım. google scholar
10. Erdem, M., Şenyüz, D. ve Tatlıoğlu, İ. (2012). Kamu maliyesi. Bursa: Ekin Basım Yayın. google scholar
11. Günaydın, İ. (2003). Türkiye’de Wagner Kanunu’nun geçerliliği üzerine ekonometrik bir araştırma (1970-2002). Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 17(3-4), 79-94. google scholar
12. Hayes, K., & Wood, L. (1995). Utility maximizing bureaucrats: The Bureaucrat’s point of view. Public Choice, 69-83. google scholar
13. Horngren, C. T., Sundem, G. L., Elliott, J. A., & Philbrick, D. R. (2002). Introduction to financial accounting (Vol. 8). Prentice Hall. google scholar
14. Johnson, D. B. (1991). Public choice: An introduction to the new political economy. Mayfield Pub Co. google scholar
15. Kökocak, A. (2011). Kamu ekonomisi. Bursa: Ekin Yayınevi. google scholar
16. Krueger, A. O. (1974). The political economy of the rent-seeking society. The American Economic Review, 64(3), 291-303. google scholar
17. Mauro, P. (1998). Corruption and the composition of government expenditure. Journal of Public Economics, 69(2), 263-279. google scholar
18. Migué, J.-L., Belanger, G., Niskanen, W. A., Migué, J.-L., & Bélanger, G. (1974). Toward a general theory of managerial discretion [with comment and reply]. Public Choice, 27-51. google scholar
19. Moe, T. (1997). The positive theory of public bureaucracy. In D. C. Mueller (Ed.), Perspectives on Public Choice: A handbook (pp. 455-480). Cambridge: Cambridge University Press. google scholar
20. Mueller, D. C. (2003). Public choice III. Cambridge: Cambridge University Press. google scholar
21. Musgrave, R. A., & Musgrave, P. B. (1973). Public finance in theory and practice. google scholar
22. Naseer, S. (2019). Public spending, quality of bureaucracy and economic growth: A theoretical analysis. The Pakistan Development Review, 58(2), 203-221. google scholar
23. Niskanen, W. A. (1971). Bureaucracy and representative government. Transaction Publishers. google scholar
24. Orchard, L., & Stretton, H. (1997). Public choice. Cambridge Journal of Economics, 21(3), 409-430. google scholar
25. Öztaş, N. (2015). Yönetim (Üçüncü Baskı). Ankara: Otorite Yayınları. google scholar
26. Öztürk, N. (2014). Maliye politikası. Bursa: Ekin Yayınevi. google scholar
27. Pehlivan, O. (2012). Kamu maliyesi. Murathan Yayınevi. google scholar
28. Romer, T.,&Rosenthal, H. (1979). Bureaucrats versus voters: On the political economy of resource allocation by direct democracy. The Quarterly Journal Of Economics, 93(4), 563-587. google scholar
29. Self, P. (1993). Government by the market?: The politics of public choice. Macmillan International Higher Education. google scholar
30. Tanzi, V., & Davoodi, H. (1998). Corruption, public investment, and growth. In H. Shibata, & T. Ihori (Eds.), The welfare state, public investment, and growth (pp. 41-60). Springer. google scholar
31. Tanzi, V., & Schuknecht, L. (2000). Public spending in the 20th century: A global perspective. Cambridge: Cambridge University Press. google scholar
32. Timur, M. C., ve Albayrak, N. (2016). Kamu harcamaları ve ekonomik büyüme arasindaki ilişkinin analizi: Wagner Kanunu 1. Erişim adresi: https://Search.Proquest.Com/Docview/2167796785?Accountid= 8403 google scholar
33. Tullock, G. (1976). The economic theory of bureaucracy. In M. Hill (Ed.), The policy process: A reader (pp. 57-83). Prentice Hall Hertfordshire. google scholar
34. Turnovsky, S. J. (2000). Fiscal policy, elastic labor supply, and endogenous growth. Journal of Monetary Economics, 45(1), 185-210. google scholar
35. Türk, İ. (1999). Kamu maliyesi (3. Basım). Ankara: Turhan Kitabevi. google scholar
36. Von Mises, L., & Morris, R. (1944). Bureaucracy. Yale University Press New Haven. google scholar
37. Wyckoff, P. G. (1990). Bureaucracy, inefficiency, and time. Public Choice, 67(2), 169-179. google scholar