Araştırma Makalesi

İstanbul’da Erişkinlerin Güneşlenme ve Güneşten Korunmaya Yönelik Tutum ve Davranışları

Cilt: 8 Sayı: 1 27 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

İstanbul’da Erişkinlerin Güneşlenme ve Güneşten Korunmaya Yönelik Tutum ve Davranışları

Öz

Amaç: Bu araştırma, İstanbul Anadolu Yakası’nda yaşayan erişkinlerin güneşten faydalanma ve korunmaya yönelik tutum ve davranışlarını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Bu tanımlayıcı çalışma, 5 Şubat–5 Temmuz 2024 tarihleri arasında İstanbul’da 14 Aile Sağlığı Merkezine başvuran 407 yetişkin ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, sosyo-demografik anket formu ve Güneşe Maruz Kalma ve Korunma İndeksi kullanılarak toplanmıştır. Bir üniversitenin girişimsel olmayan klinik araştırmalar etik kurulundan onay alınmıştır. Bulgular: Katılımcıların %68,1’i kadın, yaş ortalaması 39,13±13,84’tür. Yalnızca %34,6’sı güneş ışınlarının dik geldiği saatlerde düzenli olarak kısa süreli güneşlenmektedir. Güneşlenememe nedenleri arasında iş saatleri (%41) ve kapalı giyim tarzı (%33,4) olduğu belirtilmiştir. Katılımcıların %20,1’i hiç güneş kremi kullanmazken, %11,3’ü koruyucu kıyafet, %16’sı şapka/siperlik kullanmadığını, %4,4’ü gölgeyi tercih etmediğini belirtmiştir. Kadınların güneş kremi, koruyucu kıyafet ve gölge tercih etme davranışlarının erkeklerden istatistiksel olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<,05). Sonuç: Araştırma bulguları, erişkinlerin güneşten yeterince faydalanmadığını ve güneşten korunma davranışlarının düşük düzeyde olduğunu göstermektedir. Toplumun güneşten korunma konusunda bilinçlendirilmesine ve sağlıklı güneşlenme alışkanlıklarının geliştirilmesine ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Afiouni, R., Helou, J., & Bou-Orm, I. (2024). Knowledge of the risks of ultraviolet radiation, sun exposure attitudes and practices among lebanese university students. Preventive Medicine Reports, 47, Article 102900. https://doi.org/10.1016/j.pmedr.2024.102900
  2. Ağadayı, E., Demir Alsancak, A., Üstünol, D., Şencan, İ., Küçükceran, H., Kahveci, R., & Özkara, A. (2017). Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastalarda malign melanom risk faktörlerinin değerlendirilmesi ve güneşten korunma hakkındaki tutumları. Konuralp Medical Journal, 9(3), 177-182. https://doi.org/10.18521/ktd.298063
  3. AlGhamdi, K. M., AlAklabi, A. S., & AlQahtani, A. Z. (2016). Knowledge, attitudes and practices of the general public toward sun exposure and protection: A national survey in Saudi Arabia. Saudi Pharmaceutical Journal, 24(6), 652-657. https://doi.org/10.1016/j.jsps.2015.04.002
  4. Artüz, F. (2016). Güneş ve Deri. Ankara Eczacı Odası, Güneş ve Sağlık, (s. 7-10), Ankara. https://www.aeo.org.tr Bahashwan, E. (2024). Awareness and knowledge of sun exposure and use of sunscreen among adults in aseer region, Saudi Arabia. Saudi Pharmaceutical Journal, 32(5), Article 102019. https://doi.org/10.1016/j.jsps.2024.102019
  5. Balcı, E., Durmuş, H., Arslantaş, E. E., & Gün, I. (2018). Birinci basamak sağlık kuruluşlarına başvuran yetişkinlerin güneşin zararlı etkileri ve korunma yolları konusundaki bilgi, tutum ve davranışları. Türk Dermatoloji Dergisi, 12(2), 96-99. https://doi.org/10.4274/tdd.3605
  6. Bowers, J. M., Hamilton, J. G., Lobel, M., Kanetsky, P. A., & Hay, J. L., (2021). Sun exposure, tanning behaviors, and sunburn: Examining activities associated with harmful ultraviolet radiation exposures in college students. The Journal of Primary Prevention, 42(5), 425-440. https://doi.org/10.1007/s10935-021-00638-z
  7. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2024, July 1). Sun safety facts. https://www.cdc.gov/skin-cancer/sun-safety/index.html, Erişim Tarihi: 10.07.2025.
  8. Cigerli, O., Parildar, H., Unal, A. D., Tarcin, O., Erdal, R., & Guvener Demirag, N. (2013). Vitamin D deficiency is a problem for adult out-patients a university hospital sample in Istanbul, Turkey. Public Health Nutrition, 16(7), 1306–1313. https://doi.org/10.1017/S1368980012003588

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı Hemşireliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

10 Ocak 2026

Kabul Tarihi

23 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ayaz, Z., & Kadıoğlu, H. (2026). İstanbul’da Erişkinlerin Güneşlenme ve Güneşten Korunmaya Yönelik Tutum ve Davranışları. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 8(1), 38-48. https://doi.org/10.54061/jphn.1860801
AMA
1.Ayaz Z, Kadıoğlu H. İstanbul’da Erişkinlerin Güneşlenme ve Güneşten Korunmaya Yönelik Tutum ve Davranışları. Halk Sag Hem Der. 2026;8(1):38-48. doi:10.54061/jphn.1860801
Chicago
Ayaz, Zehra, ve Hasibe Kadıoğlu. 2026. “İstanbul’da Erişkinlerin Güneşlenme ve Güneşten Korunmaya Yönelik Tutum ve Davranışları”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 8 (1): 38-48. https://doi.org/10.54061/jphn.1860801.
EndNote
Ayaz Z, Kadıoğlu H (01 Nisan 2026) İstanbul’da Erişkinlerin Güneşlenme ve Güneşten Korunmaya Yönelik Tutum ve Davranışları. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 8 1 38–48.
IEEE
[1]Z. Ayaz ve H. Kadıoğlu, “İstanbul’da Erişkinlerin Güneşlenme ve Güneşten Korunmaya Yönelik Tutum ve Davranışları”, Halk Sag Hem Der, c. 8, sy 1, ss. 38–48, Nis. 2026, doi: 10.54061/jphn.1860801.
ISNAD
Ayaz, Zehra - Kadıoğlu, Hasibe. “İstanbul’da Erişkinlerin Güneşlenme ve Güneşten Korunmaya Yönelik Tutum ve Davranışları”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 8/1 (01 Nisan 2026): 38-48. https://doi.org/10.54061/jphn.1860801.
JAMA
1.Ayaz Z, Kadıoğlu H. İstanbul’da Erişkinlerin Güneşlenme ve Güneşten Korunmaya Yönelik Tutum ve Davranışları. Halk Sag Hem Der. 2026;8:38–48.
MLA
Ayaz, Zehra, ve Hasibe Kadıoğlu. “İstanbul’da Erişkinlerin Güneşlenme ve Güneşten Korunmaya Yönelik Tutum ve Davranışları”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, c. 8, sy 1, Nisan 2026, ss. 38-48, doi:10.54061/jphn.1860801.
Vancouver
1.Zehra Ayaz, Hasibe Kadıoğlu. İstanbul’da Erişkinlerin Güneşlenme ve Güneşten Korunmaya Yönelik Tutum ve Davranışları. Halk Sag Hem Der. 01 Nisan 2026;8(1):38-4. doi:10.54061/jphn.1860801