EN
TR
İş Yeri Temelli Ruh Sağlığını Geliştirme Programları: Sistematik İnceleme
Öz
Amaç: Bu çalışmada iş yeri temelli ruh sağlığını geliştirme programlarını içeren randomize kontrollü çalışmaların sonuçlarını incelemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Eylül- Kasım 2019 tarihinde, ‘mental health’, ‘randomised controlled trial’ anahtar kelimelerle ‘ Pubmed’, ‘CINAHL Complete’, ‘ScienceDirect’, ‘Scopus’ veri tabanları taranmıştır. 2014-2019 yıllarında yapılan, yayın dili İngilizce olan, tam metine ulaşılan, iş yeri temelli randomize kontrollü ruh sağlığını geliştirme programları incelenmiştir.
Bulgular: İncelenen 18 randomize kontrollü çalışmaların örneklem sayıları 50- 1193 arasında değişmektedir. Çalışma sonunda; web tabanlı farkındalığa dayalı stres yönetimi programı ve stres yönetimi eğitiminin stres yönetiminde etkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca Yoga programının iş stresinde etkili olduğu; bilişsel davranışçı terapi seansı ve web tabanlı davranışçı tedavi ödevinin bilişsel esnekliği arttırmada etkili olduğu; iş odaklı bilişsel davranışçı terapi ve ruh sağlığı programının ise anksiyete, stres ve depresyonda etkili olduğu bulunmuştur. Katılımcıların müdahale gruplarına rastgele atanması yönünden 18 çalışma; katılımcıları çalışma gruplarına dağıtan kişinin katılımcıların hangi tedaviyi aldığından haberinin olup olmaması yönünden yedi çalışma; çalışmanın başlangıcında müdahale ve kontrol gruplarının temel özelliklerinin benzer olup olmaması durumundan 11 çalışma düşük riske sahiptir.
Sonuç: İş yerlerinde uygulanan ruh sağlığını geliştirme programları stres, anksiyete, iş tükenmişliği, bilişsel esneklik değişkenlerinde olumlu etki sağlamıştır ancak kanıt düzeyi yüksek çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Eylül- Kasım 2019 tarihinde, ‘mental health’, ‘randomised controlled trial’ anahtar kelimelerle ‘ Pubmed’, ‘CINAHL Complete’, ‘ScienceDirect’, ‘Scopus’ veri tabanları taranmıştır. 2014-2019 yıllarında yapılan, yayın dili İngilizce olan, tam metine ulaşılan, iş yeri temelli randomize kontrollü ruh sağlığını geliştirme programları incelenmiştir.
Bulgular: İncelenen 18 randomize kontrollü çalışmaların örneklem sayıları 50- 1193 arasında değişmektedir. Çalışma sonunda; web tabanlı farkındalığa dayalı stres yönetimi programı ve stres yönetimi eğitiminin stres yönetiminde etkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca Yoga programının iş stresinde etkili olduğu; bilişsel davranışçı terapi seansı ve web tabanlı davranışçı tedavi ödevinin bilişsel esnekliği arttırmada etkili olduğu; iş odaklı bilişsel davranışçı terapi ve ruh sağlığı programının ise anksiyete, stres ve depresyonda etkili olduğu bulunmuştur. Katılımcıların müdahale gruplarına rastgele atanması yönünden 18 çalışma; katılımcıları çalışma gruplarına dağıtan kişinin katılımcıların hangi tedaviyi aldığından haberinin olup olmaması yönünden yedi çalışma; çalışmanın başlangıcında müdahale ve kontrol gruplarının temel özelliklerinin benzer olup olmaması durumundan 11 çalışma düşük riske sahiptir.
Sonuç: İş yerlerinde uygulanan ruh sağlığını geliştirme programları stres, anksiyete, iş tükenmişliği, bilişsel esneklik değişkenlerinde olumlu etki sağlamıştır ancak kanıt düzeyi yüksek çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
yok
Kaynakça
- Abdin, S., Welch, R. K., Byron-Daniel, J., & Meyrick, J. (2018). The effectiveness of physical activity interventions in improving well-being across office-based workplace settings: a systematic review. Public Health, 160, 70-76. https://doi.org/10.1016/j.puhe.2018.03.029
- Addley, K., Boyd, S., Kerr, R., McQuillan, P., Houdmont, J., & McCrory, M. (2014). The impact of two workplace-based health risk appraisal interventions on employee lifestyle parameters, mental health and work ability: results of a randomized controlled trial. Health Education Research, 29(2), 247-258. https://doi.org/10.1093/her/cyt113
- Ahola, K., Toppinen-Tanner, S., & Seppänen, J. (2017). Interventions to alleviate burnout symptoms and to support return to work among employees with burnout: Systematic review and meta-analysis. Burnout Research, 4, 1-11. https://doi.org/10.1016/j.burn.2017.02.001
- Allexandre, D., Bernstein, A. M., Walker, E., Hunter, J., Roizen, M. F., & Morledge, T. J. (2016). A web-based mindfulness stress management program in a corporate call center: a randomized clinical trial to evaluate the added benefit of onsite group support. Journal of Occupational And Environmental Medicine, 58(3), 254. Doi:10.1097/jom.0000000000000680
- Andersen, L. L., Persson, R., Jakobsen, M. D., & Sundstrup, E. (2017). Psychosocial effects of workplace physical exercise among workers with chronic pain: randomized controlledtrial. Medicine, 96(1).https://www.researchgate.net/deref/http%3A%2F%2Fdx.doi.org%2F10.1097%2FMD.0000000000005709
- Aşık, Z, Özen, M. (2019). Meta-analysis steps and reporting . Turkish Journal of Family Medicine And Primary Care. 13 (2), 232-240. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.569924
- Aydın, N. (2019). Sağlığın teşviki ve geliştirilmesi. Black Sea Journal of Health Science, 2(1), 21-29.
- Başçı, A.B.(2018). İş sağlığı hemşireliğinin iş sağlığı ve güvenliğine yansımaları. Uluslararası 4. Adli Hemşirelik, 3. Adli Sosyal Hizmet, 2. Adli Gerontoloji Kongresi. Çorum, Türkiye, 18-20 Ekim 2018.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz
Yayımlanma Tarihi
21 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
31 Mayıs 2021
Kabul Tarihi
30 Eylül 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 3 Sayı: 3
APA
Dülcek, S., & Şişman, F. N. (2021). İş Yeri Temelli Ruh Sağlığını Geliştirme Programları: Sistematik İnceleme. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 3(3), 212-233. https://doi.org/10.54061/jphn.946046
AMA
1.Dülcek S, Şişman FN. İş Yeri Temelli Ruh Sağlığını Geliştirme Programları: Sistematik İnceleme. Halk Sag Hem Der. 2021;3(3):212-233. doi:10.54061/jphn.946046
Chicago
Dülcek, Seda, ve Fatma Nevin Şişman. 2021. “İş Yeri Temelli Ruh Sağlığını Geliştirme Programları: Sistematik İnceleme”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 3 (3): 212-33. https://doi.org/10.54061/jphn.946046.
EndNote
Dülcek S, Şişman FN (01 Aralık 2021) İş Yeri Temelli Ruh Sağlığını Geliştirme Programları: Sistematik İnceleme. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 3 3 212–233.
IEEE
[1]S. Dülcek ve F. N. Şişman, “İş Yeri Temelli Ruh Sağlığını Geliştirme Programları: Sistematik İnceleme”, Halk Sag Hem Der, c. 3, sy 3, ss. 212–233, Ara. 2021, doi: 10.54061/jphn.946046.
ISNAD
Dülcek, Seda - Şişman, Fatma Nevin. “İş Yeri Temelli Ruh Sağlığını Geliştirme Programları: Sistematik İnceleme”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 3/3 (01 Aralık 2021): 212-233. https://doi.org/10.54061/jphn.946046.
JAMA
1.Dülcek S, Şişman FN. İş Yeri Temelli Ruh Sağlığını Geliştirme Programları: Sistematik İnceleme. Halk Sag Hem Der. 2021;3:212–233.
MLA
Dülcek, Seda, ve Fatma Nevin Şişman. “İş Yeri Temelli Ruh Sağlığını Geliştirme Programları: Sistematik İnceleme”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, c. 3, sy 3, Aralık 2021, ss. 212-33, doi:10.54061/jphn.946046.
Vancouver
1.Seda Dülcek, Fatma Nevin Şişman. İş Yeri Temelli Ruh Sağlığını Geliştirme Programları: Sistematik İnceleme. Halk Sag Hem Der. 01 Aralık 2021;3(3):212-33. doi:10.54061/jphn.946046