Araştırma Makalesi

BAKLA (Vicia faba L.) KÖK UCU HÜCRELERİNDE NONİLFENOLÜN SİTOGENETİK ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

Cilt: 2023 Sayı: 18 3 Temmuz 2023
PDF İndir
EN

BAKLA (Vicia faba L.) KÖK UCU HÜCRELERİNDE NONİLFENOLÜN SİTOGENETİK ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Nonilfenoller insan ve hayvanlarda salgılanan bazı hormonların taklitçisi olarak iş gören kimyasal maddelerden biridir. Nonilfenoller günlük hayatta çamaşır, bulaşık deterjanı, antioksidan, çözündürücü, boya, böcek öldürücü, kişisel bakım ürünleri, bazı bebek bezlerinde, plastik üretiminde yoğun olarak kullanılmaktadır. Bu maddenin insan ve hayvanlardaki etkileri ile ilgili çok sayıda çalışma yapılmış fakat bitkiler üzerindeki sitogenetik etkileri ile ilgili yeterli çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada nonilfenolün bakla (Vicia faba L.) tohumlarının çimlenmesi sırasında gerçekleşen mitoz bölünmesi üzerindeki etkileri ilk kez incelenmiştir. Kontrol, 25, 50 ve 100 ppm nonilfenol içeren çözeltilerle sulanan tüm bakla tohumları çimlenmiş fakat 200, 400, 800 ve 1000 ppm çözelti ile sulanan tohumlar çimlenmemiştir. Artan nonilfenol konsantrasyonu mitoz bölünmeyi olumsuz etkilemiştir. Nonilfenol, çimlenen tohumların kromozom ve çekirdeklerinde de anormallikler meydana getirmiştir. En çok gözlenen anormallik bir, iki ya da üç mikro çekirdek oluşumudur. Ayrıca düzensiz kromozom dağılması, kromozom yapışması, kromozom büzülmesi, köprü kromozom gibi kromozom anormallikleri de bu çalışmada gözlenmiştir. En çok anormallik çeşidi 50 ppm nonilfenol çözeltisi uygulanan tohumlarda, en az anormallik çeşidi ise 100 ppm nonilfenol çözeltisi uygulanan tohumlarda gözlenmiştir. Bu sonuçlar nonilfenolün sadece insan ve hayvanlarda değil bitkilerin mitoz bölünmesini de etkilediği ve kromozom anormallikleri yaptığını net olarak göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Çetinkaya S (2009). Endokrin çevre bozucular ve ergenlik üzerine etkileri. Dicle Tıp Dergisi, Cilt 36(1), s. 59-66, Diyarbakır, Türkiye.
  2. Durusoy R, Karababa AO (2011). Plastik gıda ambalajları ve sağlık. TAF Preventive Medicine Bulletin, Cilt 10(1), s. 87-96, Türkiye.
  3. Toppari J, Larsen J, Christiansen P, Giwercman A, Grandjean P, Guillette Jr L, Jegou B, Jensen T, Jouannet P, Keiding N, Leffers H, Mclachlan J, Meyer O, Muller J, Rajpert-De-Meyts E, Scheike T, Sharpe R, Sumpter J, Skakkebaek N (1996). Male Reproductive Health and Environmental Xenoestrogens. Environ. Health Perspec., Vol. 104(4), s.741-803.
  4. Forman D (1991). The Ames Test and the Causes of Cancer. Br. Med. J., Vol. 303, s. 428-429.
  5. Balakrishnan B, Thorstensen E, Ponnampalam A, Mitchell MD (2011). Passage of 4-nonylphenol across the human placenta. Placenta, Vol. 32, s.788-792.
  6. Jubendradass R, D’cruz SC, Rani SJA, Mathur PP (2012). Nonylphenol induces apoptosis via mitochondria- and Fas-L-mediated pathways in the liver of adult male rat. Regulatory Toxicology and Pharmacology, Vol. 62, s.405-411.
  7. Vural N, Duygu Y (1992). Ankara Çayının Anyonik ve Noniyonik Yüzey Aktif Madde Kirliliğinin Araştırılması. Ankara Ecz. Fak. Der. Cilt 21, s.1-2 Ankara, Türkiye.
  8. Muller S, Schmid P, Schlatter C (1998). Pharmacokinetic behavior of 4-nonylphenol in humans. Environmental Toxicology and Pharmacology, Vol. 5(4), s. 257-265.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik, Doku Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

3 Temmuz 2023

Yayımlanma Tarihi

3 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

15 Mart 2023

Kabul Tarihi

20 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 2023 Sayı: 18

Kaynak Göster

APA
Bozdağ, B., Özdemir, C., Özdemir, A., Vural, Y., & Vural, S. (2023). BAKLA (Vicia faba L.) KÖK UCU HÜCRELERİNDE NONİLFENOLÜN SİTOGENETİK ETKİLERİNİN İNCELENMESİ. Journal of New Results in Engineering and Natural Sciences, 2023(18), 40-52. https://izlik.org/JA73DY52MK
AMA
1.Bozdağ B, Özdemir C, Özdemir A, Vural Y, Vural S. BAKLA (Vicia faba L.) KÖK UCU HÜCRELERİNDE NONİLFENOLÜN SİTOGENETİK ETKİLERİNİN İNCELENMESİ. JRENS. 2023;2023(18):40-52. https://izlik.org/JA73DY52MK
Chicago
Bozdağ, Bahattin, Canan Özdemir, Ali Özdemir, Yusuf Vural, ve Sema Vural. 2023. “BAKLA (Vicia faba L.) KÖK UCU HÜCRELERİNDE NONİLFENOLÜN SİTOGENETİK ETKİLERİNİN İNCELENMESİ”. Journal of New Results in Engineering and Natural Sciences 2023 (18): 40-52. https://izlik.org/JA73DY52MK.
EndNote
Bozdağ B, Özdemir C, Özdemir A, Vural Y, Vural S (01 Temmuz 2023) BAKLA (Vicia faba L.) KÖK UCU HÜCRELERİNDE NONİLFENOLÜN SİTOGENETİK ETKİLERİNİN İNCELENMESİ. Journal of New Results in Engineering and Natural Sciences 2023 18 40–52.
IEEE
[1]B. Bozdağ, C. Özdemir, A. Özdemir, Y. Vural, ve S. Vural, “BAKLA (Vicia faba L.) KÖK UCU HÜCRELERİNDE NONİLFENOLÜN SİTOGENETİK ETKİLERİNİN İNCELENMESİ”, JRENS, c. 2023, sy 18, ss. 40–52, Tem. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73DY52MK
ISNAD
Bozdağ, Bahattin - Özdemir, Canan - Özdemir, Ali - Vural, Yusuf - Vural, Sema. “BAKLA (Vicia faba L.) KÖK UCU HÜCRELERİNDE NONİLFENOLÜN SİTOGENETİK ETKİLERİNİN İNCELENMESİ”. Journal of New Results in Engineering and Natural Sciences 2023/18 (01 Temmuz 2023): 40-52. https://izlik.org/JA73DY52MK.
JAMA
1.Bozdağ B, Özdemir C, Özdemir A, Vural Y, Vural S. BAKLA (Vicia faba L.) KÖK UCU HÜCRELERİNDE NONİLFENOLÜN SİTOGENETİK ETKİLERİNİN İNCELENMESİ. JRENS. 2023;2023:40–52.
MLA
Bozdağ, Bahattin, vd. “BAKLA (Vicia faba L.) KÖK UCU HÜCRELERİNDE NONİLFENOLÜN SİTOGENETİK ETKİLERİNİN İNCELENMESİ”. Journal of New Results in Engineering and Natural Sciences, c. 2023, sy 18, Temmuz 2023, ss. 40-52, https://izlik.org/JA73DY52MK.
Vancouver
1.Bahattin Bozdağ, Canan Özdemir, Ali Özdemir, Yusuf Vural, Sema Vural. BAKLA (Vicia faba L.) KÖK UCU HÜCRELERİNDE NONİLFENOLÜN SİTOGENETİK ETKİLERİNİN İNCELENMESİ. JRENS [Internet]. 01 Temmuz 2023;2023(18):40-52. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73DY52MK