Türkçe Öğretmeni Adaylarının Aile Katılımına İlişkin Tutumlarının İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada Türkçe öğretmeni adaylarının aile katılımına ilişkin tutumlarının belirlenmesi ve çeşitli değişkenlere (cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, anne- baba eğitim düzeyi, aile tipi, anne-baba ebeveynlik türü) göre incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda mevcut araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 akademik yılı güz döneminde Türkiye’deki bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 115 kadın ve 35 erkek olmak üzere 150 Türkçe öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, “Kişisel Bilgi Formu” ve “Aile Katılımına Yönelik Tutum Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Veri analizinde normallik testi yapılmış, veriler normal dağıldığı için istatistiksel analizlerde parametrik testlerden bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi- ANOVA kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Türkçe öğretmeni adaylarının aile katılımına ilişkin tutumlarının yüksek düzeyde olumlu olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının aile katılımına ilişkin tutumlarında cinsiyet, yaş, baba eğitim düzeyi ile aile tipi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılığın olmadığı saptanmıştır. Bununla birlikte Türkçe öğretmeni adaylarının aile katılımına ilişkin tutumlarında anne eğitim düzeyi, anne ebeveynlik türü, baba ebeveynlik türü ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılığın olduğu belirlenmiştir. Araştırma neticesinde ulaşılan sonuçlar ilgili alan yazını ışığında tartışılarak değerlendirilmiş ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Okul dışı eğitim
• aile katılımı
• Türkçe öğretmeni adayları
• tutum

Examination of Turkish Teacher Candidates' Attitudes to Family Participation

Öz

In this study, it is aimed to decide to attitudes of Turkish teacher candidates to family participation and to examine them according to various variables (gender, age, grade level, parent education level, family type, parenting type). For this purpose, scanning design, which is one of the quantitative research methods, was used in the current research. The study group of the research consists of 150 Turkish teacher candidates, including 115 women and 35 men, studying at a state university in Turkey in the fall semester of the 2022-2023 academic year. The data of the research were collected using the “Personal Information Form” and the “Attitude Scale towards Family Participation”. Since the data show a normal distribution, parametric tests (t-test for independent samples, one-way analysis of variance- ANOVA) were used in statistical analyses. As a result of the research, it was decided that the attitudes of Turkish teacher candidates to family participation were positive at a high level. In addition, it was found that there was no significant difference in the attitudes of teacher candidates towards family participation according to gender, age, father's education level and family type variables. However, it was detected that there is a significant difference in the attitudes of Turkish teacher candidates towards family participation according to the variables of grade level, maternal education level, maternal parenting type and paternal parenting type. The results obtained as a result of the research were discussed and evaluated in the light of the relevant literature and various suggestions were made.

Anahtar Kelimeler

• Out of school learning
• family participation
• Turkish teacher candidates
• attitude

Kaynakça

1. Ahioğlu-Lindberg, E. N. (2014). Eğitim fakültesi son sınıf öğrencilerinin aile katılımı ile ilgili görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(4), 1339-1361.
2. Anlar, A. (2011). İlköğretim altıncı sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler ile Türkçe dersine yönelik tutumları ve bu derslerdeki başarıları arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi, Kilis 7 Aralık Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kilis). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir. (Tez No. 297944).
3. Ardakoç, İ. (2020). Eğitimde veli/ aile katılımı:engeller ve öneriler. Alanyazın, 1(2), 75-84. https://dergipark.org.tr/en/pub/alanyazin/issue/60649/893866 adresinden edinilmiştir.
4. Aydoğdu, F. & Dilekmen, M. (2016). Ebeveyn tutumlarının çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 569-585. https://dergipark.org.tr/tr/pub/befdergi/issue/28762/307860 adresinden edinilmiştir.
5. Balcı, A. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma: yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem Akademi.
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
7. Christenson, S. L. (2004). The family-school partnership: an opportunity to promote the learning competence of all students. School Psychology Review, 33(1), 83-104.
8. Creswell, J. W. (2019). Eğitim araştırmaları: nicel ve nitel araştırmanın planlanması, yürütülmesi ve değerlendirilmesi (H. Ekşi, çev.). İstanbul: Edam.

9. Demir, S. (2021c). Türkçe öğretiminde aile katılımı. (Ed. Ş. Koca & P. Erten), Eğitim Bilimlerinde Araştırma ve Değerlendirmeler – II içinde (ss. 397-417). Ankara: Gece Kitaplığı.
10. Demir, Y. (2021a). Sosyal bilgiler dersinde veli eşliğinde gerçekleştirilen inceleme gezilerinin etkililiği (Doktora tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir. (Tez No. 676230).
11. Demir, Y. (2021b). Sosyal bilgiler öğretiminde aile katılımı. (Ed. Ş. Koca & P. Erten), Eğitim Bilimlerinde Araştırma ve Değerlendirmeler – II içinde (ss. 23-42). Ankara: Gece Kitaplığı.
12. Demir, Y. (2023a). Parent experiences intended for family-participated field trips carried out with parents within the scope of social studies course. Educational Academic Research, 48(1), 109-124.
13. Demir, Y. (2023b). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin aile katılımlı inceleme gezilerine yönelik görüşlerinin incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 13(1), 188-208. https://doi.org/10.24315/tred.1019968 adresinden edinilmiştir.
14. Demir, Y., & Şenyurt, S. (2022). Sosyal bilgiler dersinde veli eşliğinde gerçekleştirilen inceleme gezilerinin etkililiği. Millî Eğitim, 51(236), 3001-3030. https://doi.org/10.37669/milliegitim.954370 adresinden edinilmiştir.
15. Ersoy, F. (2020). Sosyal bilgiler eğitiminde aile katılımı. (Ed. A. Karaçöp), Teori ve uygulamalarıyla eğitimde aile katılımı (ss. 259-294). Ankara: Pegem Akademi.
16. Günay Bilaloğlu, R., & Aktaş Arnas, Y. (2019). Okul öncesi eğitimde aile katılımı engelleri ve süreçte karşılaşılan sorunlar. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(3), 804-823. doi: 10.16986/HUJE.2018043536
17. Herman, J. L., & Yeh, J. P. (1980). Some effects of parental involvement in schools. Los Angeles, CA: University of California Center for the Study of Evaluation.
18. Oktay, A., Gürkan, T., Zembat, R., & Polat-Unutkan, Ö. (2006). Okul öncesi programı uygulama rehberi (ne yapıyorum? neden yapıyorum? nasıl yapmalıyım?). İstanbul: Ya-Pa Yayıncılık.
19. Polat, Ö., Aydın, E., & Akarsu, N. (2021). Okul öncesi öğretmen adaylarının aile katılımına yönelik tutumları ile aile katılımına yönelik bariyer algıları arasındaki ilişki. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 14-27. https://doi.org/10.29228/mutead.2 adresinden edinilmiştir.
20. Toran, M., & Özgen, Z. (2018). Okul öncesi eğitimde aile katılımı: Öğretmenler ne düşünüyor, ne yapıyor?. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi-Journal of Qualitative Research in Education, 6(3), 229-245. DOI:10.14689/issn.2148-2624.1.6c3s11m
21. Yaşar Ekici, F. (2016). Okul öncesi öğretmen adayları ile diğer alanlardaki öğretmen adaylarının aile katılımına yönelik tutumlarının karşılaştırılması. International Journal of Social Sciences and Education Research, 2(4), 1070-1082. https://hdl.handle.net/20.500.12436/1404 adresinden edinilmiştir.
22. Yavuz Güler, Ç. (2014). Öğretmen adayları için aile katılımına yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 3(2), 213-232. https://dergipark.org.tr/tr/pub/buefad/issue/3815/51147 adresinden edinilmiştir.
23. Yılmazer, A. & Demir, S. B. (2014). Ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler dersine ve sosyal bilgiler öğretmenine karşı tutumları ile akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Turkish Studies, 9(2), 1705-1718. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.6449 adresinden edinilmiştir.