Öğrencilerin Proje Tabanlı Öğrenme Yöntemiyle Permakültür Farkındalığın İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 2, 233 - 248, 31.12.2025

Candeğer Akman

Öz

Permakültür; bitki, hayvan ve insanı bir araya getirerek bakımı kolay, sürdürülebilir ve kendi kendine yeten bir üretim yapısının mümkün tasarım yapısı olarak ifade edilmektedir. İnsanlık için kaliteli ve yeterli miktarda gıda maddesinin doğayla uyumlu ve sürdürülebilir kriterlerle üretilmesini içeren tarım uygulamaları, doğal kaynakların yok edilmemesi, ürünlerin uzun ömürlü olması ve verimli bir şekilde kullanılmasını esas almaktadır. Ayrıca permakültür tarımsal ekosistemler gibi yerleşim alanlarının onarımında ve okul müfredatı gibi karar verme durumlarında kullanılmaktadır. Bu karar verme durumları oluştururken okullarda permakültür uygulamalarını anlamak ve öğrendiklerini bilinçli uygulayan bireyler yetiştirmek temel amaçtır. Bilinçli birey yetiştirirken öğrencilere permakültür farkındalığı kazandırmak, okullarda permakültür uygulama etkinlikleri oluşturmak, permakültür uygulamalara teknolojik çözümler geliştirmek, permakültür uygulama sürecinde işbirlikli çalışmalarını sağlamak ve farklı yöntem tekniklere yer vermek çalışmanın diğer amaçlarını oluşturmaktadır. Bu amaçların somut sonuçlarına ulaşmak için çalışma 6. Sınıf öğrencilerinden 10 kişilik bir grup ile yürütülmüştür. Nitel çalışma olarak yürütülen çalışmada proje tabanlı öğrenme rubriği ve görüşme soruları veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Proje tabanlı öğrenme yönteminin uygulanması için öğrencilerin permakültür kavramı hakkında ön bilgileri test edilmiştir. Sonrasında tartışma tekniği ve araştırma-inceleme yöntemi ile bu kavram ve uygulamaları araştırılmıştır. Öğrencilerin araştırmaları sonucu bu kavrama ait 12 adet etkinlik belirlenmiş ve öğrencilerle etkinliklerin nasıl yapılacağı konuşularak bir takvim belirlenmiştir. Etkinlik süreci boyunca gözlemlenen öğrencilere etkinlikle ilgili soruları sorularak proje tabanlı öğrenme yöntemi ve kavram bilgisi konusunda değerlendirilmiştir. Etkinlikler bittiğinde öğrencilere kavram hakkında bildiklerini ortak zihin haritasına dönüştürmeleri istenmiştir. Etkinlik sonrasında kullanılan ölçeklerin değerlendirilmesinde nicel ve nitel veri analiz teknikleri birlikte kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin permakültür kavramında farkındalık kazanmada olumlu yönde değişim gözlemlenmiştir. Bununla birlikte, permakültür etkinlik uygulamalarında proje tabanlı öğrenme yönteminin etkili olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

permakültür , geri dönüşüm , sürdürülebilir okul , mini sera , proje tabanlı öğrenme

Destekleyen Kurum

3. Uluslararası İnformal Öğrenme Kongresinden bildiri olarak sunulmuştur.

Examination of Permaculture Awareness of Students with Project-Based Learning Method

Öz

Permaculture is defined as a possible design structure for an easy-to-maintain, sustainable, and self-sufficient production system that brings together plants, animals, and humans. Agricultural practices that involve producing sufficient quantities of high-quality food for humanity in harmony with nature and according to sustainable criteria are based on the principles of not depleting natural resources, ensuring products are long-lasting, and using them efficiently. Permaculture is also used in the restoration of residential areas, such as agricultural ecosystems, and in decision-making situations, such as school curricula. The fundamental goal in creating these decision-making situations is to understand permaculture practices in schools and to cultivate individuals who consciously apply what they have learned. Other objectives of the study include raising permaculture awareness among students, creating permaculture application activities in schools, developing technological solutions for permaculture applications, ensuring collaborative work in the permaculture application process, and incorporating different methods and techniques. To achieve concrete results for these objectives, the study was conducted with a group of 10 sixth-grade students. Conducted as a qualitative study, the project-based learning rubric and interview questions were used as data collection tools. To implement the project-based learning method, students' prior knowledge of the concept of permaculture was tested. Subsequently, this concept and its applications were researched using discussion techniques and research-investigation methods. As a result of the students' research, 12 activities related to this concept were identified, and a schedule was determined by discussing with the students how the activities would be carried out. Throughout the activity process, students were observed and asked questions related to the activity to assess their understanding of the project-based learning method and the concept. After the activities were completed, students were asked to transform what they knew about the concept into a collective mind map. Both quantitative and qualitative data analysis techniques were used to evaluate the scales used after the activity. According to the findings, a positive change was observed in the students' awareness of the concept of permaculture. Furthermore, it was determined that the project-based learning method was effective in permaculture activity applications.

Anahtar Kelimeler

permaculture , recycling , sustainable school , mini greenhouse , project-based learning

Kaynakça

• Aksel, T. (2013). Belentepe Permakültür Çiftliği, https://www.belentepe.org/permakultur-nedir/, adresinden edinilmiştir.
• Aksoy, E. (2013). Tanal Çiftliğinde Bir Gün, http://degisimicinyaratim.blogspot.com/2013/03/tanal-ciftliginde-bir-gun.html, adresinden edinilmiştir.
• Çağlar Kabacık, S. ve Deretarla Gül, E. (2021). Okul öncesi eğitim ve permakültür. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 18(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 5140-5156. DOI: 10.26466/opus.910266
• Çeliker, H. D., & Balım, A. G. (2012). Effects of project-based learning of the solar system and beyond: Space puzzle unit on student achievement. Journal of Theoretical Educational Science, 5(3), 254–277.
• Çimen, O., & Yılmaz, M. (2012). İlköğretim öğrencilerinin geri dönüşümle ilgili bilgileri ve geri dönüşüm davranışları. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 63–74.
• Erdem, M. (2002). Proje tabanlı öğrenme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 172–179. Ertaş, H., Şen, A.İ. & Parmasızoğlu, A. (2011). Okul dışı bilimsel etkinliklerin 9. sınıf öğrencilerinin enerji konusunu günlük hayatla ilişkilendirme düzeyine etkisi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen Ve Matematik Eğitimi Dergisi, 5(2), 178-198.
• Fukuoka, M. (2006). Ekin sapı devrimi. İstanbul: Kaos Yayınları,.
• Gökmen, A. (2009). Penny Livingston Stark ile permakültür çalıştayı. Fethiye: Çalıştay Notları.
• Gurlaş, F. (2017). Alternatif turizm için sürdürülebilir dengeli skor kartın permakültür ekolojik köy ve çiftliklerinde uygulanması: Pastoral vadi örneği. (Yüksek lisans tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Trabzon.
• Güler, M. (2016). Sürdürülebilir tasarım ölçütleri bağlamında yeşil ofis binalarının analiz ve karşılaştırması. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi – Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
• Harman, G., (2017). Fen bilgisi öğretmen adaylarının sürdürülebilirlik kavramı hakkındaki farkındalıkları: benim okulum, Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 11(2), 243-262.
• Hemenway, T. (2015). Permakültür bahçeleri. İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi.
• Holmgren, D. (2011). Weeds or wild nature: A permaculture perspective. Plant Protection Quarterly, 26(3), 92-97.
• Kocabaş, İ. & Bademcioğlu, M. (2016). International online journal of educational sciences, Eğitim Binalarında Sürdürülebilirlik, 8(3), 180-192. https://doi.org/10.15345/IOJES.2016.03.015
• Mollison, B. (2011). Permakültüre Giriş, (E. Özkan, Çev.). İstanbul: Sinek Sekiz Yayınları. Mullins, M. (2011). Designing a school garden space that emphasizes children's wants and uses permaculture design methods. Studies Undergraduate Student Theses.
• Najafıdashtape, A., & Hamamcıoğlu, C. (2018). Sorumlu üretim ve tüketim bağlamında permakültür ve kentsel açık ve yeşil alan ilişkisi. Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi, 3(1), 1-17. Oğuz, D., Çakcı, I. & Kavas, S. (2011). Yüksek öğretimde öğrencilerin çevre bilinci. SDÜ Orman Fakültesi Dergisi, 12(1), 34-39.
• Öcal, Y. (2020). Kentsel yerleşimlerde permakültür tasarım potansiyeli: Burdur Karamanlı örneği. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Parlak, N. N. (2018). Ekolojik peyzaj tasarımı ve permakültür yaklaşımı. (Yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, İstanbul.
• Seydioğulları, H. S. (2013). Sürdürülebilir kalkınma için yenilenebilir enerji, Planlama Dergisi, 23, 1, 19-25.
• Slough, S.,& Milam, J. (2013). Theoretical framework for the design of STEM project based learning. In R. M. Capraro, M. M. Capraro, & J. Morgan (Eds.) Project based learning: An integrated science, technology, engineering, and mathematics (STEM) approach (2nd Edition, pp. 15-28). Rotterdam: The Netherlands: Sense.
• Solomon, G. (2003). Project based learning: A primer. Technology and Learning, 23(6), 20-26. Stark, P. L. (2009). Penny Livingston Stark ile Permakültür Çalıştayı. Pastoral Vadi, Fethiye, 1-43. 19-27 Eylül 2009, Pastoral Vadi, Fethiye 8-11 Ekim 2009, İstanbul
• Şimşek, B. M. (2016). Sürdürüleiblir yaşam tasarımı permakültür: İstanbul’a ilişkin ön değerlendirme. Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
• Thomas, J. W. (2000). A Review of Research on Project-Based Learning. http:// www.autodesk.com/foundation, adresinden edinilmiştir.
• Vaiz, O. (2003). Proje tabanlı öğrenmede portfolyolarının kullanımı ve öğrenme sürecine yansımaları. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.