3D Version of Victory for Children's Libraries: The Legend of the Battle of Malazgirt Pop-Up Book Design for Preschoolers

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 2, 166 - 194, 31.12.2025

Sara Ayırbarz , Alperen Avcı

Öz

This study aims to examine the design, evaluation, and implementation process of a pop-up book titled The 3D Victory: The Legend of the Battle of Manzikert, developed for use in children’s libraries. The research was conducted using a design-based research approach and consisted of three stages: prototype development, expert-based revision, and implementation with preschool children. The study group included eight experts in early childhood education, history, design, and children’s literature, and ten children (five girls and five boys, aged 5). Data were collected through a rating form, draw-and-tell forms, and focus-group interviews, and analyzed using qualitative content analysis.
Findings indicated that the pop-up book captured children’s attention and enhanced their symbolic understanding and story-comprehension skills. Children’s drawings frequently featured Sultan Alparslan, the Manzikert Castle, the Gate of Anatolia, and victory scenes, demonstrating their ability to visually represent historical content. The book increased motivation, curiosity, and engagement with history-related themes. The results highlight that pop-up books are innovative, child-friendly, and pedagogically meaningful tools that support visual learning and narrative comprehension. The study contributes to creative material design by integrating cultural and historical content into early childhood learning environments.

Anahtar Kelimeler

Children's library , pop-up , book

Proje Numarası

1919B012314220

Çocuk Kütüphaneleri İçin Zaferin 3D Hali: Okul Öncesi Çocuklar İçin Malazgirt Savaşı Efsanesi Pop-Up Kitap Tasarımı*

Öz

Bu araştırmanın amacı, çocuk kütüphanelerinde kullanılmak üzere geliştirilen Zaferin 3D Hali: Malazgirt Savaşı Efsanesi adlı pop-up kitabın tasarım, değerlendirme ve uygulama sürecini incelemektir. Araştırma, tasarım temelli araştırma yaklaşımına göre yürütülmüş; süreç prototipin hazırlanması, uzman görüşleriyle revize edilmesi ve nihai kitabın çocuklarla uygulanması olmak üzere üç aşamadan oluşmuştur. Çalışma grubunu, tasarım aşamasında yer alan altı alan uzmanı (okul öncesi eğitim, tarih, tasarım, çocuk edebiyatı) ve uygulamaya katılan 10 çocuk (5 kız, 5 erkek; 5 yaş) oluşturmuştur. Veriler, değerlendirme formu, çiz-anlat formları ve odak grup görüşmeleri yoluyla toplanmış; nitel ve nicel içerik analizleri ile çözümlenmiştir.
Bulgular, geliştirilen kitabın çocukların dikkatini çektiğini ve sembolik anlam kurmalarını desteklediğini göstermektedir. Çocukların çizimlerinde Sultan Alparslan, Malazgirt Kalesi, zafer sahnesi ve Anadolu’nun kapısı gibi temalara sıkça yer verilmiştir. Bu durum, kitabın tarihsel içerikleri görsel ve duygusal düzeyde anlamlandırmayı kolaylaştırdığını göstermektedir. Pop-up kitap, çocukların tarihî olaylara ilgisini artıran, öğrenmeye yönelik motivasyonu güçlendiren ve görsel farkındalığı destekleyen yenilikçi bir materyal olarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Çocuk Kütüphanesi , Pop-Up , Kitap , Malazgirt , Sultan Alparslan

Etik Beyan

"Zaferin 3D Hali: Okul Öncesi Çocuklar İçin Malazgirt Savaşı Efsanesi Pop-Up Kitap Tasarımı" isimli proje, Muş Alparslan Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu'nun 10.05.2024 tarihli ve 57 sayılı kararı ile etik kurallarına uygun bulunmuştur. Şunu dedin:

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB)

Proje Numarası

1919B012314220

Teşekkür

"Bu çalışma, 2209-A TÜBİTAK Lisans Araştırma Projeleri Destek Programı kapsamında desteklenmiştir. Bu destek için TÜBİTAK'a teşekkür ederiz."

Kaynakça

• Ahmadi, F., Fakhruddin, T., & Khasanah, K. (2018). The development of pop-up book media to improve 4th grade student’s learning outcomes of civic education. Asia Pacific Journal of Contemporary Education and Communication Technology, 4(1), 42-50.
• Arifoğlu, G. ve Baş, Ş. (2023). Grafik tablet destekli örnek bir pop up hikâye kitabı tasarımı. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (REFAD), 3(2), 1-18.
• Bluemel, N., & Taylor, R. (2012). Pop-up books: A guide for teachers and librarians. USA: Library of Congress Cataloging-in-Publication-Data.
• Bus, A. G., Takacs, Z. K., & Kegel, C. A. T. (2015). Affordances and limitations of electronic storybooks for young children's emergent literacy. Developmental Review, 35, 79-97. https://doi.org/10.1016/j.dr.2014.12.004
• Büyükköse, E. C. (2020). Okul öncesi 3-6 yaş çocuklara yönelik özgün bir sessiz pop-up kitap uygulaması / An original silent pop-up book design for preschool children aged 3-6. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü.
• Clark, C., & Rumbold, K. (2006). Reading for pleasure: A research overview. London, UK: National Literacy Trust. https://literacytrust.org.uk/research-services/research-reports/reading-pleasure-research-overview
• Conrado, F. (2014). Multi-style paper pop-up designs from 3D models. International Journal of Eurographics, 33(2). Dato, A., & Radmilovic, V. (2010). Interactive book with detachable, pop-up device. Patent Application Publication, 1(19), 20-25.
• Dewanti, H., Anselmus, J. E. T., & Yerry, S. (2018). Pengembangan media pop-up book untuk pembelajaran lingkungan tempat tinggalku kelas IV SDN 1 Pakuaden Kabupaten Ponorogo. Jurnal Kajian Teknologi Pendidikan, 1(3), 221-228.
• Dzuanda, B. (2011). Perancangan Buku Cerita Anak Pop-Up Tokoh-Tokoh Wayang Seri "Gatotkaca" (Tugas Akhir). Surabaya: Institut Teknologi Sepuluh November Surabaya.
• Fadzilah, F., Royana, I. F., & Handayani, D. E. (2019). Pengembangan media pop-up book pada pembelajaran tema VI cita-citaku subtema 1 aku dan cita. Jurnal Penelitian dan Pengembangan Pendidikan, 3(3), 223. https://doi.org/10.23887/jppp.v3i3.19258
• Febrianto, M. F. M., Setiadarma, W., & Aryanto, H. (2014). Application of media in shape pop-up book on the elements of art education for students grades 2 SDNU Kanjeng Sepuh Sidayu Gresik. Arts Education Journal, 2(3), 146-153.
• Gönen, M., Temiz, N., & Akbaş, S. (2015). Erken çocukluk döneminde çocuk kütüphanelerinin rolü ve önemi: Bir kütüphane programı örneği. Milli Eğitim Dergisi, (208), 76-89.
• Hafifah, N. B., Hadi, W., & Ritonga, M. U. (2023). Development of pop-up book learning media to improve student language skills. Randwick International of Education and Linguistics Science Journal, 4(2), 398–412. https://doi.org/10.47175/rielsj.v4i2.716
• Halk ve Çocuk Kütüphaneleri Yönetmeliği. (1982). T.C. Resmi Gazete, 17789, 19 Ağustos 1982. IFLA. (2007). Bebekler ve küçük çocuklar için kütüphane hizmetleri rehberi. https://www.ifla.org/files/assets/hq/publications/professional-report/100-tr.pdf
• IFLA. (2018). IFLA guidelines for library services to children aged 0-18.
• Khoiriyah, E., & Sari, E. Y. (2018). Pengembangan media pembelajaran pop-up book pada mata pelajaran IPA kelas III SDN 3 Junjung Kecamatan Sumbergempol Kabupaten Tulungagung tahun ajaran 2017/2018. Jurnal Bidang Pendidikan Dasar, 2(2), 22-32.
• Khoirotun, A., Fianto, A. Y. A., & Riqqoh, A. K. (2014). Perancangan buku pop-up museum Sangiran sebagai media pembelajaran tentang peninggalan sejarah. Jurnal Desain Komunikasi Visual, 2(1).
• Koç, O., & Çakmaklı, G. G. (2018, Kasım). Geleceğin inşasında çocuk kütüphanelerinin rolü: Atatürk Çocuk Kütüphanesi örneği. In A. Kakırman Yıldız & L. Özdemir (Eds.), 1. Uluslararası Çocuk Kütüphaneleri Sempozyumu Bildirileri (s. 547). Nevşehir: Sözlü Bildiri.
• Kurniati, T. (2016). Pengaruh penggunaan media pop-up book terhadap hasil belajar IPS siswa kelas V. Skripsi, Universitas Sriwijaya, Fakultas Keguruan dan Ilmu Pendidikan.
• Küçükcan, B. (2015). Okul kütüphanelerinde mekân tasarımı. Milli Eğitim Dergisi, (208), 218-232. Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü. (2017). Çocuk Kütüphaneleri Çalıştayı (C. Polat, E. Yılmaz & A. Kakırman Yıldız, Yay. Haz.). Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü.
• Marsh, J., Hannon, P., Lewis, M., & Ritchie, L. (2017). Young children's initiation into family literacy practices in the digital age. Journal of Early Childhood Research, 15(1), 47- 60. https://doi.org/10.1177/1476718X15582095
• McColvin, L. R. (1963). Çocuk kütüphaneleri (A. Salgır, Çev.). Güzel İstanbul Matbaası.
• Mustika, D., & Ain, S. Q. (2020). Peningkatan kreativitas mahasiswa menggunakan model project based learning dalam pembuatan media IPA berbentuk pop-up book. Jurnal Basicedu, 4(4), 1167-1175. https://doi.org/10.31004/basicedu.v4i4.518
• Mustofa, R., & Syafi’ah, R. (2018). Pengembangan media pembelajaran pop-up book materi kenampakan permukaan bumi mata pelajaran IPA kelas III SD. ELSE (Elementary School Education Journal), 2, 30-41.
• Nurhanifah, N., Hamdiyati, Y., & Sanjaya, Y. (2020). Pengaruh demonstrasi penggunaan buku pop up sebagai media pembelajaran terhadap motivasi dan penguasaan konsep siswa pada materi sistem endokrin. Assimilation: Indonesian Journal of Biology Education, 3(2), 69-73. https://doi.org/10.17509/aijbe.v3i2.28483
• Nurrita, T. (2018). Pengembangan media pembelajaran untuk meningkatkan hasil belajar siswa. Jurnal Misykat, 3(1), 171. https://media.neliti.com/media/publications/271164-pengembangan-media-pembelajaran-untuk-me-b2104bd7.pdf
• Odabaş, H., & Akkaya, M. A. (2018). Halk kütüphaneleri geçmişten geleceğe yönelimler ve yeni roller. Hiperyayın.
• Permana, E. P., & Sari, Y. E. P. (2018). Development of pop-up book media material distinguishing characteristics of healthy and unfit environments class III students elementary school. International Journal of Elementary Education, 2(1), 8-14. https://doi.org/10.23887/ijee.v1i1.13127
• Polat, C. (2019). Çocuk kütüphanelerinde bilgi okuryazarlığı becerilerinin kazandırılması. In A. Kakırman Yıldız (Ed.), Dünyanın iyiliği için çocuk kütüphaneleri (s. 154). İstanbul: Hiperyayın.
• Reeves, T. C. (2006). Design research from a technology perspective. Educational Design Research, 1(3), 52-66. Richey, R. C., & Klein, J. D. (2014). Design and development research. In Handbook of research on educational communications and technology (pp. 141-150). New York, NY: Springer.
• Ruiz, C., Sang, N. L., & Kok, L. L. (2015). Generating animated paper pop-ups from the motion of articulated characters. Vis Comput, 31, 925-935.
• Setyawan, D., Usada, I. K., & Mahfud, H. (2014). Penerapan media pop-up book untuk meningkatkan keterampilan berbicara. Jurnal Didaktika Dwija Indria, 2(11), 1-5.
• Sholikhah, A. (2017). Pengembangan media pop-up book untuk meningkatkan kemampuan menulis kreatif pada mata pelajaran bahasa Indonesia materi menulis karangan kelas V SDN Rowoharjo tahun ajaran 2016/2017. Simki-Pedagogia, 1(8), 1-8.
• Simbolon, M. E., & Fitriyani, Y. (2021). Pengaruh penerapan media pembelajaran pop-up book terhadap hasil belajar siswa sekolah dasar. Adi Widya: Jurnal Pendidikan Dasar, 6(1), 34. https://doi.org/10.25078/aw.v6i1.1810
• Sukmawati, E. (2021). Pengembangan media pop up book pada pembelajaran PKN di SD (Skripsi, Pendidikan Guru Sekolah Dasar, Universitas Muslim Nusantara Al Washliyah, Medan).
• Tare, M., Chiong, C., Ganea, P., & DeLoache, J. (2010). Less is more: How manipulative features affect children’s learning from picture books. Frontiers in Psychology, 1(23). https://doi.org/10.3389/fpsyg.2010.00023
• Tuncer, N. (1998). Çocuk kitap ilişkisinde kütüphanenin yeri nedir? M. R. Şirin (Ed.), 99 soruda çocuk edebiyatı içinde (ss. 235-236). Çocuk Vakfı Yayınları.
• Widowati, T. T. (2013). Perancangan buku pop-up sebagai media promosi kesehatan gigi, mulut, dan kulit tangan untuk anak usia pra-sekolah oleh dinas kesehatan kabupaten sukoharjo. Skripsi, Universitas Sebelas Maret, Surakarta.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin Yayıncılık. Yusuf, A. M., Jusriati, & Sari, P. (2023). The effectiveness of pop-up book on improving students’ reading interest. Ethical Lingua: Journal of Language Teaching and Literature, 10(1), 98–106. https://doi.org/10.30605/25409190.571