Özhemşehrilerim Bir Sancağın Hikâyesi: Karakeçililerin İzinde Bir Kültürel Miras Örneklemi

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 1, 98 - 125, 30.06.2025

Ayşe Gümüş , Bilge Dolamaç , Ceylinaz Buran , İsmail Gümüş , Kayhan Ünal

Öz

Çalışma, Eskişehir il merkezindeki bir lisede uygulanan proje ile, öğrencilerin Karakeçili Aşireti ve Ertuğrul Süvari Alayları konusundaki bilgi düzeylerini artırmayı; tarih bilinci, aidiyet duygusu ve kültürel miras farkındalığını geliştirmeyi amaçlamıştır. Araştırmada karma yöntem benimsenmiş; nicel veriler anket yoluyla, nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Proje kapsamında, alan uzmanı 15 kaynak kişiyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler, Ertuğrul Süvari Alayları ve Karakeçili Aşireti’nin kökeni, tarihi, kültürel değerleri, II. Abdülhamid ile ilişkileri ve sancak, mezar taşları, oda konak vb. kültürel miras unsurları hakkında kapsamlı bilgiler sunmuştur. 83 öğrenciyle gerçekleştirilen anket çalışması, proje öncesi ve sonrasında öğrencilerin Ertuğrul Gazi Türbesi, Ertuğrul Gazi Şenlikleri, Ertuğrul Süvari Alayı, Karakeçili Aşireti, Hacı Bekir Sıddık Bey ve ailesi hakkındaki bilgi düzeylerinde anlamlı bir artış olduğunu ortaya koymuştur. Araştırma bulguları, öğrencilerin tarih bilinci, aidiyet duygusu ve kültürel mirasa olan farkındalıklarının başarıyla geliştirildiğini göstermiştir. Özellikle, öğrencilerin Karakeçili Aşireti hakkındaki farkındalığının artması, projenin en önemli çıktılarından biri olmuştur. Proje süresince sancağın korunması ve gelecek nesillere aktarılmasının önemi vurgulanmış, öğrencilerin aktif katılımını sağlayan atölye çalışmaları düzenlenmiştir. Bu atölyeler, öğrencilerin konuları derinlemesine anlamalarına ve içselleştirmelerine katkıda bulunmuştur. Proje, tarih ve kültürel miras eğitiminin öğrencilerin gelişimi üzerindeki kritik rolünü bir kez daha ortaya koymuştur. Proje kapsamında, Hacı Bekir Sıddık Bey ve ailesine ait oda konağının restore edilerek müze yapılması önerilmiş; genel olarak ise Ertuğrul Gazi Şenlikleri’nin UNESCO Dünya Kültürel Miras Listesi’ne alınması gerektiği ifade edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Ertuğrul Gazi Şenlikleri , Hacı Bekir Sıddık ve Karakeçililer , Kültürel Miras , Sancak , Süvari Ertuğrul Alayları

Destekleyen Kurum

CEMAL MÜMTAZ SOSYAL BİLİMLER LİSESİ, ESKİŞEHİR İL KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRLÜĞÜ, ERTUĞRUL GAZİ YÖRÜK TÜRKMEN DERNEĞİ

Proje Numarası

1

Teşekkür

Eskişehir Ertuğrul Gazi Türkmen Derneğine Ve Hacı Bekir Sıddık'ın ailesine teşekkür ederiz.

Özhemşehrilerim the Story of a Banner: A Cultural Heritage Case Study in the Footsteps of the Karakeçilis

Öz

The study, implemented through a project carried out in a high school located in the city center of Eskişehir, aimed to increase students' knowledge about the Karakeçili Tribe and the Ertuğrul Cavalry Regiments; and to develop their sense of historical awareness, belonging, and cultural heritage consciousness. A mixed-methods approach was adopted in the research; quantitative data were collected through surveys, while qualitative data were obtained via semi-structured interviews. Within the scope of the project, semi-structured interviews conducted with 15 subject matter experts provided comprehensive information on the origins, history, cultural values of the Ertuğrul Cavalry Regiments and the Karakeçili Tribe, their relationship with Sultan Abdulhamid II, as well as elements of cultural heritage such as flags, tombstones, and traditional mansions (oda konak). A survey conducted with 83 students revealed a significant increase in their knowledge—before and after the project—regarding the Ertuğrul Gazi Tomb, the Ertuğrul Gazi Festivities, the Ertuğrul Cavalry Regiment, the Karakeçili Tribe, and Hacı Bekir Sıddık Bey and his family. The research findings demonstrated that students’ historical awareness, sense of belonging, and consciousness of cultural heritage were successfully enhanced. Particularly, the increased awareness among students regarding the Karakeçili Tribe was highlighted as one of the most important outcomes of the project. During the project, the importance of preserving the flag and passing it on to future generations was emphasized, and workshops were organized to ensure active student participation. These workshops contributed to students’ deep understanding and internalization of the topics. The project once again highlighted the critical role of history and cultural heritage education in student development. As part of the project, it was recommended that the mansion (oda konak) belonging to Hacı Bekir Sıddık Bey and his family be restored and turned into a museum. Furthermore, it was proposed that the Ertuğrul Gazi Festivities be included in the UNESCO World Cultural Heritage List.

Anahtar Kelimeler

Ertuğrul Gazi Festivities , Cultural Heritage , Flag , Ertuğrul Cavalry Regiments

Proje Numarası

1

Kaynakça

• Bozkurt, C. (2022). Sultanın Öz Hemşehrileri Süvari Ertuğrul Alayı. İstanbul: Büyüyenay Yeyınları.
• Bulduk, Ü. (1997). İdari ve Sosyal Açıdan Karakeçili Airetleri ve Yerleşmeleri. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü Tarih Araştırmaları Dergisi, 37-52.
• Bulduk, Ü. (1997). Karakeçili Aşireti Adlı Risale ve İç Batı Anadoludaki Yaşayış ve Yerleşmeleriyle Karakeçililer. Karakaçeli III. Uluslararası Kültür Şenliği (s. 59-53). Kırıkkale: Kırıkkale Valiliği Karakeçili Kaymakamlığı.
• Cumbur, M. (3 Haziran 1999). Gözden Kaçan Bir Risale. Türk Kültüründe Karakeçililer Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri Şanlıufa (s. 27-34). Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığıı.
• Çay, A. ( Eylül 1988). Ertuğrul Gazi, Karakeçililer ve Söğüt Bayramı”. III. Osmanlı Sempozyumu, (s. 5-10). Ankara.
• Çay, A. (1989). Ertuğrul Gazi, Karakeçililer ve Söğüt ve Söğüt Bayramı. III. Osmanlı Sempozyumu Söğüt 1988 (s. 5-11). Ankara: Ertuğrul Gazi'yi Anma Ve Söğüt Şenliği Vakfı Yayınları No: 4.
• Demir, Y. (2023). Kültürel Miras Farkındalık Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44-56. https://doi.org/10.17556/erziefd.963374.
• Demiryürek, H. (2015). Ertuğrul Sancağı (1900-1918). Bilecik: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Yayınları.
• Dirgen, S. (2021). II. Abdülhamid Dönemi Muhafiz Taburu : Ertuğrul Süvari Alayı. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Antalya, Türkiye: Akdeniz Üniversitesi Soysal Bilimler Enstitüsü . 22-55.
• Kalaycı, Ş., Albayrak, A. S., Eroğlu, A., Küçüksille, E., Ak, B., Karaatlı, M., Sungur, O. (2017). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Asil Yayın Dağıtım.
• Karasu, C., Berber , O., & Sakarya, T. M. (2019). Kuruluş Osman Gazi Karacahisar ve Osmanlı'nın Temelleri. Ankara: Karakum Yayınevi.
• Kurin, R. (2004). Safeguarding Intangible Cultural Heritage in the 2003 UNESCO Convention: A Critical Appraisal. Museum International, 56(1-2), 66–77.
• Kütükçü, M. (2023). Karakeçili Aşireti Adına Önemli Bir Vesika. Çukurova Araştırmaları Dergisi, 37-55.
• Muharrem, B. (2004). Karakeçili Yörük Aşiretinin Eskişehir'e İskanı. İstanbul: Lider Ajans Matbaacılık Lmt. Şti.
• Muhiddin, A. (1955). Eskişehir'deki Alaaddin Camisi. Eskişehir: Ticaret Matbaası.
• Muhiddin, A. (2022). Sultan'ın Öz Hemşehrileri Süvari Ertuğrul Alayı. İstanbul: Büyüyenay Yayınları.
• Özçelik, İ. (3 Haziran 1999). Karakeçililer Türk Kültüründe Karakeçililer. Uluslararası Bilgi Şöleni Şanlıurfa (s. 50-56). Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
• Paşa, T. (2017). Yıldız Hatıraları. İstanbul: İz Yayıncılık. Sağlam, T. H. (2020). Sultan’ın Muhafızları II. Abdülhamid’in Muhafız Alayları. İstanbul: Yeditepe Yayınları.
• Say, Y. (2009). Karakeçili Aşireti ve Eskişehir'e İskani ile Kuyucak Karyesindeki Özbekli Cemaati. Turkish Studies, 4(3), 1904-1954.
• Serhat, A. (2018). Ertuğrul Gazi’yi Anma ve Söğüt Şenlikleri. E. N. Kozak içinde, Dünden Bugüne Eskişehir ve Yöresindeki 16 Etkinliğin Öyküsü (Festivaller, Şenlikler, Özel Günler) (s. 11-30). Eskişehir: Eskişehir Tepebaşı Belediyesi.
• Şen, E. A., Oktay , Ö., Yüksel, T., Delen , İ., Bilek, M., Skorsepa, M., Kmetova, J. (2022). Okul Dışı Öğrenme Modülleri. Ankara: Sonçağ Yayıncılık.
• Şener, C. (2000). Şenliklerin Tarihçesi. Yeni Hayat.
• Tahirbey Matbaası. (1905). Karakeçili Risalesi. İstanbul: İstanbul Kalkınma Ajansı.
• Tekir, H. S. (2020). Sultan’ın Muhafızları II. Abdülhamid’in Muhafız Alayları. İstanbul: Yeditepe Yayınevi.
• Teres, E. (2011). Ertuğrul Gazi Türbesi ve Civarındaki Bazı Kitabelerin Okunmasına Dair. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 79-95.