EN
TR
Üretim Tesislerinde İstatistiksel Optimizasyon ile Maliyet Tahmini
Öz
Üretim tesisleri üretim maliyetini minimize ve ürün satış miktarını maksimize etmeyi hedeflemektedirler. Bu çalışmada bir üretim tesisinden üretilen bir ürünün maliyetini minimize ve üretilen ürün miktarının maksimize olmasını sağlayan istatistiksel optimizasyon modeli geliştirilerek karar değişkenlerine ve amaç fonksiyonlarına ait optimum değerlerin hesaplanması amaçlamıştır. Ürün maliyeti ve üretim miktarı üzerinde etkili olan yedi bağımsız değişkenler (x_1,x_2,x_3,x_4,x_5,x_6,x_7) karar değişkenleri olarak tanımlanmıştır. Bu çalışmanın yönteminde regresyon analizi yapılarak bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki etkileri incelenmiştir. Ayrıca, regresyon analizi ile elde edilen regresyon denklemleri bağımsız değişkenlerin sahip olduğu limitler doğrultusunda amaç fonksiyonu olarak değerlendirilerek oluşturulan matematiksel model çözümlenmiştir. Optimizasyon modelinde elde edilen optimum değerlerin geçerliliklerini doğrulamak adına modele ait arzu edilebilirlik dereceleri hesaplanmıştır. Bu çalışma için tercih edilen ürün için y_1 (minimum üretim maliyeti) bağımlı değişken üzerinde sadece x_4 bağımsız değişkenin etkisi olmadığı tespit edilmiştir. y_2 (maksimum üretim miktarı) bağımlı değişken üzerinde ise tüm bağımsız değişkenlerin istatistiksel olarak etkili olduğu analiz edilmiştir. y_1’in arzuedilebilirlik derecesi 0,96004 ve y_2’nin arzu edilebilirlik derecesi 0,87392 olarak hesaplanmıştır. y_1 ve y_2 hedeflerini birleştiren composite arzuedilebilirlik derecesi 0,91600 olarak elde edilmiştir. Optimum değerler %95 tahmin (PI) ve güven (CI) aralıkları dikkate alınarak y_1 için 1568, 6TL, y_2 için 1713 adet olarak hesaplanmıştır. Karar değişkenleri olan x_1,x_2,x_3,x_4,x_5,x_6,x_7 için optimum değerleri %95 tahmin ve güven aralıkları kapsamında sırasıyla J2, F3, H2, 63, 8, 1 ve 0 hesaplanmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma ile geliştirilen istatistiksel optimizasyon modeli ile bir ürüne etki eden faktörlerin limitleri kapsamında optimum değerlerin elde edilmesi sağlayan önemli bir yöntem ileri sürülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] F. Falahuddin, F. Fuadi, M. Munandar, R. Juanda, and R. N. Ilham, “Increasing Business Supporting Capacity In Msmes Business Group Tempe Bungong Nanggroe Kerupuk In Syamtalira Aron District, Utara Aceh Regency,” Irpitage J., vol. 2, no. 2, pp. 65–68, 2022.
- [2] Y. Liu, X. Ma, L. Shu, G. P. Hancke, and A. M. Abu-Mahfouz, “From Industry 4.0 to Agriculture 4.0: Current status, enabling technologies, and research challenges,” IEEE Trans. Ind. Informatics, vol. 17, no. 6, pp. 4322–4334, 2020
- [3] V. Sima, I. G. Gheorghe, J. Subić, and D. Nancu, “Influences of the industry 4.0 revolution on the human capital development and consumer behavior: A systematic review,” Sustainability, vol. 12, no. 10, p. 4035, 2020.
- [4] S. Wang et al., “Urbanization can benefit agricultural production with large-scale farming in China,” Nat. Food, vol. 2, no. 3, pp. 183–191, 2021.
- [5] A. Vadas and L. Ferenczi, “Small urban waters and environmental pressure before industrialization: The case of Hungary,” J. Hist. Geogr., vol. 82, pp. 98–109, 2023.
- [6] D. Tanasi, S. Hassam, K. Kingsland, P. Trapani, M. King, and D. Cali, “Melite civitas Romana in 3D: Virtualization project of the archaeological park and museum of the Domus Romana of Rabat, Malta,” Open Archaeol., vol. 7, no. 1, pp. 51–83, 2021.
- [7] G. N. Şarlıoğlu, E. Boyacı, and M. Akca, “Information and Communication Technologies in Logistics and Supply Chain Management in Turkey: Human Resource Practices and New Challenges,” in Managing Technology Integration for Human Resources in Industry 5.0, IGI Global, 2023, pp. 174–197.
- [8] S. Phuyal, D. Bista, and R. Bista, “Challenges, opportunities and future directions of smart manufacturing: a state of art review,” Sustain. Futur., vol. 2, p. 100023, 2020.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yazılım Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2024
Gönderilme Tarihi
22 Aralık 2023
Kabul Tarihi
9 Şubat 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Sayı: 9
APA
Saban, H. M., Şahin, H., & Atalan, A. (2024). Üretim Tesislerinde İstatistiksel Optimizasyon ile Maliyet Tahmini. Journal of Statistics and Applied Sciences, 9, 1-18. https://doi.org/10.52693/jsas.1408523
AMA
1.Saban HM, Şahin H, Atalan A. Üretim Tesislerinde İstatistiksel Optimizasyon ile Maliyet Tahmini. JSAS. 2024;(9):1-18. doi:10.52693/jsas.1408523
Chicago
Saban, Hatice Mine, Hasan Şahin, ve Abdülkadir Atalan. 2024. “Üretim Tesislerinde İstatistiksel Optimizasyon ile Maliyet Tahmini”. Journal of Statistics and Applied Sciences, sy 9: 1-18. https://doi.org/10.52693/jsas.1408523.
EndNote
Saban HM, Şahin H, Atalan A (01 Haziran 2024) Üretim Tesislerinde İstatistiksel Optimizasyon ile Maliyet Tahmini. Journal of Statistics and Applied Sciences 9 1–18.
IEEE
[1]H. M. Saban, H. Şahin, ve A. Atalan, “Üretim Tesislerinde İstatistiksel Optimizasyon ile Maliyet Tahmini”, JSAS, sy 9, ss. 1–18, Haz. 2024, doi: 10.52693/jsas.1408523.
ISNAD
Saban, Hatice Mine - Şahin, Hasan - Atalan, Abdülkadir. “Üretim Tesislerinde İstatistiksel Optimizasyon ile Maliyet Tahmini”. Journal of Statistics and Applied Sciences. 9 (01 Haziran 2024): 1-18. https://doi.org/10.52693/jsas.1408523.
JAMA
1.Saban HM, Şahin H, Atalan A. Üretim Tesislerinde İstatistiksel Optimizasyon ile Maliyet Tahmini. JSAS. 2024;:1–18.
MLA
Saban, Hatice Mine, vd. “Üretim Tesislerinde İstatistiksel Optimizasyon ile Maliyet Tahmini”. Journal of Statistics and Applied Sciences, sy 9, Haziran 2024, ss. 1-18, doi:10.52693/jsas.1408523.
Vancouver
1.Hatice Mine Saban, Hasan Şahin, Abdülkadir Atalan. Üretim Tesislerinde İstatistiksel Optimizasyon ile Maliyet Tahmini. JSAS. 01 Haziran 2024;(9):1-18. doi:10.52693/jsas.1408523