Sosyal Medya Kaynaklı Suçların Yargı Kararları Üzerinden Analizi: Ampirik Bulgular ve Tahmin Modeli Yaklaşımı
Öz
Bu araştırmanın amacı sosyal medya platformları ve suç arasındaki ilişkiyi açıklamaya çalışmak ayrıca işlenen suçlarla ilgili mahkeme kararları yönünden bir tahmin modeli oluşturmaktır. Günümüzde sosyal medya platformları, bireylerin kendilerini ifade ettiği temel alanlar haline gelmiş; ancak bu durum hakaret, dolandırıcılık, müstehcenlik, cinsel taciz, uyuşturucu kullanımını özendirme gibi ve daha başka birçok suç türlerinin bu mecralara taşınmasına neden olmuştur. Bu platformlar suçlular ve suç örgütleri tarafından da yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Söz konusu mecralar, cinsel saldırı, organ ticareti, adam öldürme gibi katalog suçların veya örgütlü suçların işlenmesinde bir araç olarak ta kullanılmaktadır. Araştırmada yine aynı yazar tarafından 2021 yılında yapılan benzer bir çalışmanın sonuçları da karşılaştırılmış ve suçların ne yönde bir değişim gösterdiği analiz edilmiştir. Sosyal medyada işlenen suçların önemli bir artış gösterdiği ayrıca suç türü olarak ta geniş bir yelpaze oluşturduğu gözlemlenmiştir. Sosyal medya üzerinden işlenen suçların yargı yükünü artırması, bu dosyaların analizinde teknolojik çözümlerden faydalanılması ihtiyacını gündeme getirmektedir. Bu çalışma, sosyal medya aracılığıyla işlenen suçlara dair mahkeme kararlarını analiz etmek ve bu kararların sonucunu (onama veya bozma) tahmin edebilen bir yapay zekâ modeli geliştirmeyi de amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında yargı kararlarından özgün bir veri seti oluşturulmuştur. Geliştirilen model, hukuk metinlerini analiz ederek mahkeme sonuçlarını öngörmeye çalışmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Agnew, R. (1992). Foundation for a general strain theory of crime and delinquency. Criminology, 30(1), 47–87. https://doi.org/10.1111/J.1745-9125.1992.TB01093.x.
- Agnew, R. (2006). Pressured into crime: An overview of general strain theory. Roxbury Publishing.
- Akers, R. L., & Sellers, C. S. (2013). Criminological theories: Introduction, evaluation, and application (6th ed.). Oxford University Press. https://doi.org/10.4324/9781315062723.
- Aletras, N., Tsarapatsanis, D., Preoţiuc-Pietro, D., & Lampos, V. (2016). Predicting judicial decisions of the European Court of Human Rights: A natural language processing perspective. PeerJ Computer Science, 2, e93. https://doi.org/10.7717/peerj-cs.93.
- Ashley, K. D. (2017). Artificial intelligence and legal analytics: New tools for law practice in the digital age. Cambridge University Press. https://www.scribd.com/document/1020409610/Artificial-Intelligence-and-Legal-Analytics-Kevin-D-Ashley-Z-Library.
- Australian Federal Police. (2023). Bestie that’s not a slay! Gen Z more likely than anyone else to fall victim to cybercrime. https://www.afp.gov.au/news-centre/media-release/bestie-thats-not-slay-gen-z-more-likely-anyone-else-fall-victim.
- Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice Hall. https://www.asecib.ase.ro/mps/Bandura_SocialLearningTheory.pdf.
- Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. DOI: 10.3316/QRJ0902027.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Suçun Sosyolojik Çalışmaları, Hukuk Sosyolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Murat Cihan
*
0000-0003-3500-6034
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
21 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
30 Nisan 2026
Kabul Tarihi
15 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 17