Derleme

ÇOCUKLARDAKİ GİZLİ TEHLİKE: TIKANIRCASINA YEME BOZUKLUĞU

Cilt: 6 Sayı: 3 27 Aralık 2021
PDF İndir
TR EN

ÇOCUKLARDAKİ GİZLİ TEHLİKE: TIKANIRCASINA YEME BOZUKLUĞU

Öz

Tıkınırcasına yeme bozukluğu (TYB) en sık görülen yeme bozukluklarından biri olmakla birlikte çocuk ve adölesanlarda başta obezite olmak üzere bir dizi psikolojik ve fiziksel sağlık sorunlarıyla ilişkili olduğundan giderek önemi artan bir halk sağlığı sorunudur. Tıkınırcasına yeme bozukluğu benzer koşullarda çoğu insanın tüketebileceğinden çok daha fazla miktarda besin tüketimi ve yeme davranışında kontrol kaybı ile karakterize bir bozukluktur. Çocuklarda yapılan çalışmalarda prevelansının %1-3 arasında olduğu ve görülme oranının gittikçe arttığı ve literatürde görülme yaşının 5 yaşına kadar düştüğü görülmektedir. Açlık hissi yokluğunda yeme, yerken yemeyi durduramama ya da ne kadar yediğini kontrol edememe, tekrarlayan tıkınırcasına yeme atakları, tıkınırcasına yemenin yordayıcısıdır. Çocukta yeme takıntısını işaret eden davranışlar, alışılmadık şekilde hızlı yeme, duygusal olarak sıkıntılı veya bunalmışken yiyecek arama, yaşına uygun olmayan kilo alımı veya tıbbi bir durum ile açıklanamayan kilo dalgalanmaları şeklinde gözlenebilir. Tıkınırcasına yeme bozukluğuna karşı yapılacak erken müdahaleler sadece bir yeme bozukluğunu önlemeye yardımcı olmayacak, aynı zamanda sağlıksız yeme davranışlarının yaşam boyu sürecek zararlı alışkanlıklara dönüşmesini engelleyecektir. Bu derlemede tıkınırcasına yeme bozukluğunun tanılanması, prevalansı, obeziteyle ilişkisi ve tedavi süreçlerinden bahsedilecektir. Bozukluğun tanılanmasında geç kalınmaması ve aile desteğinin alınması tedavi süreci için belirleyicidir. Ülkemizde tıkınırcasına yeme bozukluğunun çocuk ve adölesanlarda taranması ve okul sağlığı tarama programlarına entegre edilmesi oldukça önemlidir. Ayrıca okul sağlığı hizmetleri kapsamında yeme bozuklarına yönelik farkındalık çalışmalarının artırılması, okul ve aile işbirliklerinin sağlanması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. American Psikiyatri Birliği. Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı, Beşinci Baskı (DSM-5), Tanı Ölçütleri Başvuru elkitabı’ndan (çeviri ed. E Köroğlu) Ankara, Hekimler Yayın Birliği, 2013.
  2. Allen, K. L., Byrne, S. M., & Crosby, R. D. (2015). Distinguishing between risk factors for bulimia nervosa, binge eating disorder, and purging disorder. journal of youth and adolescence, 44(8), 1580–1591. https://doi.org/10.1007/s10964-014-0186-8
  3. Amianto, F., Martini, M., Olandese, F., Davico, C., Abbate-Daga, G., Fassino, S., & Vitiello, B. (2021). Affectionless control: A parenting style associated with obesity and binge eating disorder in adulthood. European Eating Disorders Review, 29(2), 178–192. https://doi.org/10.1002/erv.2809
  4. Backholm, K., Isomaa, R., & Birgegård, A. (2013). The prevalence and impact of trauma history in eating disorder patients. European Journal of Psychotraumatology, 4. https://doi.org/10.3402/ejpt.v4i0.22482
  5. Bakalar, J. L., Shank, L. M., Vannucci, A., Radin, R. M., & Tanofsky-Kraff, M. (2015). Recent advances in developmental and risk factor research on eating disorders. Current Psychiatry Reports, 17(6), 42. https://doi.org/10.1007/s11920-015-0585-x
  6. Basile, B., Novello, C., Calugi, S., Dalle Grave, R., & Mancini, F. (2021). Childhood Memories in Eating Disorders: An Explorative Study Using Diagnostic Imagery. Frontiers in Psychology, 12, 685194. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.685194
  7. Berge, J. M., MacLehose, R., Loth, K. A., Eisenberg, M., Bucchianeri, M. M., & Neumark-Sztainer, D. (2013). Parent conversations about healthful eating and weight: Associations with adolescent disordered eating behaviors. JAMA Pediatrics, 167(8), 746–753. https://doi.org/10.1001/jamapediatrics.2013.78
  8. Berkowitz, R., Stunkard, A. J., & Stallings, V. A. (1993). Binge-eating disorder in obese adolescent girls. Annals of the New York Academy of Sciences, 699, 200–206.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

28 Ekim 2021

Kabul Tarihi

22 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 6 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Altınsoy, C., & Yılmaz Yavuz, A. (2021). ÇOCUKLARDAKİ GİZLİ TEHLİKE: TIKANIRCASINA YEME BOZUKLUĞU. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(3), 433-448. https://doi.org/10.47115/jshs.1016105
AMA
1.Altınsoy C, Yılmaz Yavuz A. ÇOCUKLARDAKİ GİZLİ TEHLİKE: TIKANIRCASINA YEME BOZUKLUĞU. JSHS. 2021;6(3):433-448. doi:10.47115/jshs.1016105
Chicago
Altınsoy, Canan, ve Ayten Yılmaz Yavuz. 2021. “ÇOCUKLARDAKİ GİZLİ TEHLİKE: TIKANIRCASINA YEME BOZUKLUĞU”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 6 (3): 433-48. https://doi.org/10.47115/jshs.1016105.
EndNote
Altınsoy C, Yılmaz Yavuz A (01 Aralık 2021) ÇOCUKLARDAKİ GİZLİ TEHLİKE: TIKANIRCASINA YEME BOZUKLUĞU. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 6 3 433–448.
IEEE
[1]C. Altınsoy ve A. Yılmaz Yavuz, “ÇOCUKLARDAKİ GİZLİ TEHLİKE: TIKANIRCASINA YEME BOZUKLUĞU”, JSHS, c. 6, sy 3, ss. 433–448, Ara. 2021, doi: 10.47115/jshs.1016105.
ISNAD
Altınsoy, Canan - Yılmaz Yavuz, Ayten. “ÇOCUKLARDAKİ GİZLİ TEHLİKE: TIKANIRCASINA YEME BOZUKLUĞU”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 6/3 (01 Aralık 2021): 433-448. https://doi.org/10.47115/jshs.1016105.
JAMA
1.Altınsoy C, Yılmaz Yavuz A. ÇOCUKLARDAKİ GİZLİ TEHLİKE: TIKANIRCASINA YEME BOZUKLUĞU. JSHS. 2021;6:433–448.
MLA
Altınsoy, Canan, ve Ayten Yılmaz Yavuz. “ÇOCUKLARDAKİ GİZLİ TEHLİKE: TIKANIRCASINA YEME BOZUKLUĞU”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 6, sy 3, Aralık 2021, ss. 433-48, doi:10.47115/jshs.1016105.
Vancouver
1.Canan Altınsoy, Ayten Yılmaz Yavuz. ÇOCUKLARDAKİ GİZLİ TEHLİKE: TIKANIRCASINA YEME BOZUKLUĞU. JSHS. 01 Aralık 2021;6(3):433-48. doi:10.47115/jshs.1016105

Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi CC BY-NC 4.0 lisansına sahiptir.