Examination of the Relationship Between the Level of School Burnout Among Secondary School Students and Parental Attitude

Öz

Aim: The aim of this methodological study was to determine the relationship between the level of school burnout among secondary school students and parental attitudes. Method: The research was carried out between 1 December 2019- 1 March 2020 in 21 basic education institutions in Sultangazi District affiliated to Istanbul Provincial Directorate of National Education. The sample of the study consisted of 1047 secondary school students who volunteered to participate in the study. The research data was collected by using “Descriptive Information Form”, “Elementary School Student Burnout Scale” and “Parental Attitude Scale”. Results: In this study, the reliability of school burnout scale measured with Cronbach's Alpha was found to be 0.912 and the reliability of the parental attitude scale assessed by Cronbach's Alpha was 0.844. The mean score of “overall school burnout” for the students in the sample group was found to be 56.318±15.201. Students' Parental Attitude Scale "Acceptance-Interest" sub-dimension mean score was determined as 28.189±4.940, while “Autonomy” sub-dimension mean score was 22.543±5.181, and “Supervision” sub-dimension mean score was 22.331±4.386. A significant relationship was found between “Parental Attitude Scale”, sub-dimensions of Acceptance-Interest and Autonomy and “School Burnout Scale” and its all sub-dimensions; “Parental Attitude Scale” sub-dimension of Supervision and “School Burnout Scale” and sub-dimension of Interest in School (p<0.05). Conclusions and Suggestions: It was determined that the democratic attitudes of mothers and fathers towards their children, such as acceptance-interest and autonomy, play a major role in reducing school burnout. In light of these results, it is recommended that parents demonstrate a supervisory attitude towards their children accordingly, and that parents use the attitudes of acceptance-interest and autonomy more to increase student success at school.

Anahtar Kelimeler

• Parental Attitude
• School
• School Burnout
• Student

Ortaokul Öğrencilerinin Okul Tükenmişlik Düzeyi ile Anne-Baba Tutumu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışma, ortaokul öğrencilerinin okul tükenmişlik düzeyi ile anne baba tutumu arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla planlanan metadolojik bir çalışmadır. Yöntem: Araştırma; İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde yer alan Sultangazi İlçesi’nde bulunan 21 temel eğitim kurumunda gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini; Sultangazi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı 21 Resmi Okulda okuyan 26.849 ortaokul öğrencisi, örneklemini ise araştırmaya katılmaya gönüllü 1047 ortaokul öğrencisi oluşturdu. Araştırmanın verileri “Tanıtıcı Bilgiler Formu”, ‘’İlköğretim II. Kademe Öğrencileri İçin Okul Tükenmişliği Ölçeği” ve “Anne-Baba Tutumu Ölçeği” kullanılarak toplandı. Bulgular: Bu araştırmada okul tükenmişliği ölçeğinin güvenirliği Cronbach’s Alpha= 0,912 olarak, anne baba tutumu ölçeğinin güvenirliği Cronbach’s Alpha= 0,844 bulundu. Örneklem grubundaki öğrencilerin “okul tükenmişliği toplam” puan ortalaması 56,318±15,201 bulundu. Öğrencilerin Anne Baba Tutumu Ölçeği “Kabul İlgi” Alt Boyut puan ortalaması 28,189±4,940, “Özerklik” alt boyut puan ortalamasının 22,543±5,181, “Denetleme” alt boyut puan ortalaması 22,331±4,386 saptandı. Sonuçlar ve Öneriler: Anne ve babaların çocuklarına yönelik kabul-ilgi ve özerklik gibi demokratik tutumlar sergilemelerinin okul tükenmişliğini azaltmada büyük role sahip olduğu belirlendi. Bu sonuçlar ışığında; Anne ve babaların denetleyici tutumu çocuklarına karşı yerine göre sergilemeleri ve öğrencilerin ders başarılarının artması için anne babaların kabul-ilgi ve özerklik tutumlarını daha çok kullanmaları önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Anne-Baba Tutumu
• Okul
• Okul Tükenmişliği
• Öğrenci

Kaynakça

1. Arı, R., ve Şahin Seçer, Z. Farklı Ana Baba Tutumlarının Çocukların Psikososyal Temelli Problem Çözme Becerilerine Etkisinin İncelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi; 2003. s. 10: 451-464.
2. Aypay, A. İlköğretim II. Kademe Öğrencileri İçin Okul Tükenmişliği Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi; 2011. s. 11(2): 511-527.
3. Aypay, A. Ortaöğretim Öğrencileri İçin Okul Tükenmişliği Ölçeği (OOTÖ). Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi; 2012. s. 12(2): 773-787.
4. Baş, G. İlköğretim öğrencilerinde tükenmişlik: Farklı değişkenler açısından bir değerlendirme. Journal of European Education; 2012. s. 2(2): 31-46. Çam, Z., Deniz, K., Kurnaz, A. Okul Tükenmişliği: Algılanan Sosyal Destek, Mükemmeliyetçilik ve Stres Değişkenlerine Dayalı Bir Yapısal Eşitlik Modeli Sınaması. Eğitim ve Bilim Dergisi; 2014. s. 39(173): 312 – 327.
5. Çapulcuoğlu, U., Gündüz, B. Lise öğrencilerinde tükenmişliğin cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü ve algılanan akademik başarı değişkenlerine göre incelenmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi; 2013. s. 3 (1).
6. Eker, O. Ortaokul Öğrencilerinin Yaşadığı Sınav Kaygısının Nedenleri ve Anne-Baba Tutumlarının Sınav Kaygısına Etkisi: Merzifon Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul; 2016.
7. Ereş, F. Toplumsal Bir Sorun: Suçlu Çocuklar ve Ailenin Önemi. Aile ve Toplum Eğitim Kültür ve Araştırma Dergisi; 2009. s. 5, 17: 88-96.
8. Erginbay, Ş. Ortaokul 5. ve 8. Sınıf Sınıflarda Algılanan Anne Baba Tutumları ve Ailelerin Çocuk Yetiştirme Stillerinin Akademik Başarıya Etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Fatih Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul; 2014.

9. Gönen, G. Algılanan Anne Baba Tutumunun Üniversite Öğrencilerinin Bilişsel Çarpıtlamaları ve Kişilik Yapıları ile İlişkisi. Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. İzmir; 2014.
10. Gündoğmuş, G. Yanlızlık Düzeyinin Yordanmasında Anne Baba Tutumları ve Okul Tükenmişliği. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul; 2017.
11. Gündüz, Z.B., Özyürek, A. Lise öğrencilerinin okul tükenmişlik düzeyleri ve anne-baba tutum algıları arasındaki ilişki. İlköğretim Online; 2018. s. 17(1): 384-395.
12. Kapıkıran, Ş. Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı ve Desteği Ölçeğinin psikometrik değerlendirmeleri ve yapısal geçerlik: Ortaokul ve lise öğrencileri. Ege Eğitim Dergisi; 2016. s. 17(1): 62-83.
13. Kaynak, S., Özhan, M. B. ve Kan, A. Ortaokul Öğrencileri İçin Okul Motivasyonu Ölçeği geliştirme çalışması; 12(4): 2017. s. 293-312.
14. Özbakır, E. Ortaokul Öğrencilerinin İnsani Değerleri ile Okul Tükenmişliği Arasındaki İlişki ve Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Yeditepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Üniversitesi. İstanbul; 2015.
15. Özel E, Zelyurt H. Anne Baba Eğitiminin Aile Çocuk İlişkilerine Etkisi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi; 2016. s. 36: 9-34.
16. Öztan, S. Ortaokul 6., 7., 8. Sınıf Öğrencilerinin Okul Tükenmişliklerinin Yaşam Doyumları ve Benlik Kurgusu Algıları Açısından İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul; 2014.
17. Saka, D. Ortaokul Öğrencilerinin Müzik Dersi Yüklemeleri ile Okul Tükenmişliklerinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Akdeniz Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Antalya; 2016.
18. Salmela-Aro, K., Tynkkynen, L. Gendered pathways in school burnout among adolescents. Journal of Adolescence; 2012. s. 35(4): 929–939.
19. Secer, I, Gençdoğan, B. Ortaöğretim öğrencilerinde okul tükenmişliğinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Turkish Journal of Education; 2012. s. 1 (2): 25-37. (file:///C:/Users/CASPER/Downloads/10.19128-turje.181045-160491.pdf )
20. Tümkaya, S. Akademik Tükenmişlik Ölçeğinin geliştirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi; 2000. s. 19(19): 128-133.
21. Ülbeği, İ. D., İplik, E. Shirom-Melamed Tükenmişlik Ölçeğinin güvenirlik ve geçerlik çalışması. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi; 2017. s. 14(1):19-30.
22. Yılmaz, A. Eşler arasındaki uyum ve çocuğun algıladığı anne-baba tutumu ile çocukların, ergenlerin ve gençlerin akademik başarıları ve benlik algıları arasındaki ilişkiler. Education Sciences Dergisi; 2016. s. 11(3): 96-113.