TR
EN
VEJETARYEN DİYETLERDE BESİN TÜKETİMLERİ VE BEDEN KÜTLE İNDEKSİ FARKLILIKLARI
Öz
Amaç: Bu çalışma vegan ve diğer tiplerde vejetaryen beslenen yetişkinlerin beden kütle indeksi, besin desteği kullanımı ve besin tüketim miktar ve sıklıklarını incelemek amacıyla planlanmıştır.
Yöntem: Bu kesitsel çalışma Ağustos-Kasım 2021 tarihleri arasında, 108 vejetaryen bireyde yürütülmüştür. Çalışmada çevrimiçi anket kullanılmıştır. Anketin birinci bölümü yaş, boy uzunluğu, vücut ağırlığı, cinsiyet gibi genel özellikler, ikinci bölümü ise vejetaryen/vegan beslenme tarzına ait sorular ve besin tüketim sıklık ve miktar sorularından oluşmaktadır. Katılımcılar vegan ve non-vegan (Lakto vejetaryen, Lakto-ovo vejetaryen, Semi vejetaryen, Pesko-pollo-vejetaryen) olarak değerlendirilmişlerdir.
Bulgular: Çalışmaya katılanların çoğunun kadın (%86), bekâr, yüksek gelir ve eğitim düzeyinde olduğu görülmektedir (p<0.05). Katılımcıların %50’si vegan, geri kalanların %23’ü lakto-ovo vejetaryendir. Beden kitle indeksleri açısından anlamlı farklılıklar tespit edilmemiştir. Vejetaryen diyetleri tercih etmelerindeki en büyük sebep etik nedenlerdir (%82). Katılımcıların %55.6’sının B12, %40’ının D vitamini ve %14.8’inin demir desteği kullandığı tespit edilmiştir; veganların non-vegan gruba göre daha yüksek olarak (%63’e %48) B12 desteği kullandığı tespit edilmiş fakat fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Çalışmamızda non-veganlarda bitkisel süt, bitkisel kıyma, tofu ve soya ürünlerini hiç tüketmeyenlerin veganlardan daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Katılımcıların vitamin ve mineral açısından zenginleştirilmiş alternatif süt ürünlerini nadir tükettikleri, çoğunlukla günlük olarak sebze ve meyve tükettikleri, kurubaklagil ve kuru yemişleri ise tahıllardan daha sık tükettikleri bulunmuştur.
Sonuçlar ve Öneriler: Katılımcıların çoğunlukla etik nedenlerle vejetaryen diyetleri seçtikleri, beslenme tiplerine göre beden kitle indekslerinde bir farklılık olmadığı fakat besin tüketimlerinde bir takım farklılıklar olduğu görülmüştür. Hiç hayvansal ürün tüketmeyen vegan bireylerin alternatif et ve süt ürünlerini de diğer tiplerden daha çok tükettiği bulunmuştur. Vejetaryen beslenme tiplerine yönelik farklı beslenme önerilerine ihtiyaç duyulabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Agrawal, S., Millett, C. J., Dhillon, P. K., Subramanian, S. V., & Ebrahim, S. (2014). Type of vegetarian diet, obesity and diabetes in adult Indian population. Nutrition journal, 13, 89. https://doi.org/10.1186/1475-2891-13-89
- American Dietetic Association, & Dietitians of Canada (2003). Position of the American Dietetic Association and Dietitians of Canada: Vegetarian diets. Journal of the American Dietetic Association, 103(6), 748–765. https://doi.org/10.1053/jada.2003.50142
- Appleby, P. N., Thorogood, M., Mann, J. I., & Key, T. J. (1998). Low body mass index in non-meat eaters: the possible roles of animal fat, dietary fibre and alcohol. International journal of obesity and related metabolic disorders : journal of the International Association for the Study of Obesity, 22(5), 454–460. https://doi.org/10.1038/sj.ijo.0800607
- Aubertin-Leheudre, M., & Adlercreutz, H. (2009). Relationship between animal protein intake and muscle mass index in healthy women. The British journal of nutrition, 102(12), 1803–1810. https://doi.org/10.1017/S0007114509991310.
- Balcı, T.N. (2018). Türkiye'de Yaşayan Vegan ve Vejetaryen Bireylere Özgü Besin Tüketim Sıklığı Anketi Geliştirilmesi. http://hdl.handle.net/11655/4656
- Barnard, N. D., Levin, S. M., & Yokoyama, Y. (2015). A systematic review and meta-analysis of changes in body weight in clinical trials of vegetarian diets. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, 115(6), 954–969. https://doi.org/10.1016/j.jand.2014.11.016
- Baş, M., Karabudak, E., & Kiziltan, G. (2005). Vegetarianism and eating disorders: association between eating attitudes and other psychological factors among Turkish adolescents. Appetite, 44(3), 309–315. https://doi.org/10.1016/j.appet.2005.02.002
- Benham, A., Gallegos, D., Hanna, K., & Hannan-Jones, M. (2021). Intake of vitamin B12 and other characteristics of women of reproductive age on a vegan diet in Australia. Public Health Nutrition, 24(14), 4397-4407. https://doi.org/10.1017/S1368980021001695 Bennett, W. L., & Appel, L. J. (2016). Vegetarian Diets for Weight Loss: How Strong is the Evidence?. Journal of general internal medicine, 31(1), 9–10. https://doi.org/10.1007/s11606-015-3471-7
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
10 Nisan 2022
Kabul Tarihi
15 Aralık 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 7 Sayı: 3
APA
Sevim, Y., & Derli, G. (2022). VEJETARYEN DİYETLERDE BESİN TÜKETİMLERİ VE BEDEN KÜTLE İNDEKSİ FARKLILIKLARI. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(3), 965-986. https://doi.org/10.47115/jshs.1101095
AMA
1.Sevim Y, Derli G. VEJETARYEN DİYETLERDE BESİN TÜKETİMLERİ VE BEDEN KÜTLE İNDEKSİ FARKLILIKLARI. JSHS. 2022;7(3):965-986. doi:10.47115/jshs.1101095
Chicago
Sevim, Yonca, ve Gökçe Derli. 2022. “VEJETARYEN DİYETLERDE BESİN TÜKETİMLERİ VE BEDEN KÜTLE İNDEKSİ FARKLILIKLARI”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 7 (3): 965-86. https://doi.org/10.47115/jshs.1101095.
EndNote
Sevim Y, Derli G (01 Aralık 2022) VEJETARYEN DİYETLERDE BESİN TÜKETİMLERİ VE BEDEN KÜTLE İNDEKSİ FARKLILIKLARI. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 7 3 965–986.
IEEE
[1]Y. Sevim ve G. Derli, “VEJETARYEN DİYETLERDE BESİN TÜKETİMLERİ VE BEDEN KÜTLE İNDEKSİ FARKLILIKLARI”, JSHS, c. 7, sy 3, ss. 965–986, Ara. 2022, doi: 10.47115/jshs.1101095.
ISNAD
Sevim, Yonca - Derli, Gökçe. “VEJETARYEN DİYETLERDE BESİN TÜKETİMLERİ VE BEDEN KÜTLE İNDEKSİ FARKLILIKLARI”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 7/3 (01 Aralık 2022): 965-986. https://doi.org/10.47115/jshs.1101095.
JAMA
1.Sevim Y, Derli G. VEJETARYEN DİYETLERDE BESİN TÜKETİMLERİ VE BEDEN KÜTLE İNDEKSİ FARKLILIKLARI. JSHS. 2022;7:965–986.
MLA
Sevim, Yonca, ve Gökçe Derli. “VEJETARYEN DİYETLERDE BESİN TÜKETİMLERİ VE BEDEN KÜTLE İNDEKSİ FARKLILIKLARI”. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 7, sy 3, Aralık 2022, ss. 965-86, doi:10.47115/jshs.1101095.
Vancouver
1.Yonca Sevim, Gökçe Derli. VEJETARYEN DİYETLERDE BESİN TÜKETİMLERİ VE BEDEN KÜTLE İNDEKSİ FARKLILIKLARI. JSHS. 01 Aralık 2022;7(3):965-86. doi:10.47115/jshs.1101095
Cited By
Innovative approaches to integrating plant-based nutrition in clinical care: a path to better patient outcomes
Clinical Science of Nutrition
https://doi.org/10.62210/ClinSciNutr.2024.93Attitudes Towards Healthy Eating and Diet Satisfaction of Vegetarians: A Cross-sectional Study in Turkey
Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.34087/cbusbed.1393443