Hemşirelik Öğrencilerinin Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeylerinin Belirlenmesi

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı bir devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan hemşirelik öğrencilerinin kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyleri ve ilişkili faktörlerin belirlenmesidir. Yöntem: Tanımlayıcı nitelikte olan bu araştırma, hemşirelik bölümünde öğrenim gören ve araştırmaya katılmayı kabul eden toplam 275 öğrenci ile yapılmıştır. Araştırma verileri Şubat-Mart 2020 tarihleri arasında, yüz yüze görüşme yöntemiyle, “Sosyodemografik Özellikler Formu” ve “Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi (KARRİF-BD) Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler (frekans, ortalama, standart sapma), Student t-testi, One-Way ANOVA ve Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması 20.51±2.53, %69.5’i kadın, %32.4’ü birinci sınıftır. Öğrencilerin ölçek puan ortalamaları 20.93±4.31’dir. Yapılan analizler sonucunda üçüncü sınıfta olma, kadın cinsiyet, sağlık meslek lisesi mezunu olma, tuzsuz beslenme ve sigara kullanmama durumlarının kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılığa sebep olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuçlar ve Öneriler: Öğrencilerin KARRİF-BD toplam puan ortalamalarının yüksek olduğu ve öğrencilerin bazı özelliklerinin puan ortalamalarını etkilediği saptanmıştır. Üniversite öğrencilerinde kardiyovasküler hastalık risk faktörleri bilgi düzeyine yönelik yapılan çalışmaların artırılması, özellikle sağlık bilimleri dışındaki diğer bölümlerde öğrenim gören öğrencilerin de çalışmalara dahil edilmeleri ve bu konuda bilgilendirilmeleri önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kardiyovasküler Hastalık
• Risk faktörü
• Bilgi
• Hemşirelik

DETERMINATION OF NURSING STUDENTS’ CARDIOVASCULAR DISEASES RISK FACTORS KNOWLEDGE LEVELS

Öz

Aim: The aim of this study is to determine the cardiovascular disease risk factors knowledge levels and related factors of nursing students studying at a state university. Method: This descriptive and cross-sectional study was conducted with a total of 275 nursing students who agreed to participate in the study. Research data were collected between February and March 2020 by face-to-face interview method, using the “Sociodemographic Characteristics Form” and “Cardiovascular Diseases Risk Factors Knowledge Level (CARRIF-BD) Scale”. Descriptive statistics (frequency, mean, standard deviation), Student’s t-test, One-Way ANOVA and Kruskal Wallis tests were used to evaluate the data. Results: The mean age of the students participating in the study was 20.51±2.53, 69.5% were female, and 32.4% were first year of study. The mean scores of the students were 20.93±4.31. As a result of the analyzes, it was determined that being in the third year of study, female gender, being a health vocational high school graduate, salt-free diet and not smoking caused a statistically significant difference in the knowledge levels of cardiovascular diseases risk factors (p<0.05). Conclusions and Suggestions: It was determined that the students’ CARRIF-KL total score averages were high and some characteristics of the students affected their average scores. It is recommended to increase studies on the level of knowledge of cardiovascular disease risk factors in university students, and to include students from other departments other than health sciences in the studies and to be informed about this issue.

Anahtar Kelimeler

• Cardiovascular Disease
• Risk factors
• Knowledge
• Nursing

Kaynakça

1. Arıkan, İ., Metintaş, S., Kalyoncu, C. & Yıldız Z. (2009). Kardiyovaskuler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyi [KARRİF-BD] ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği. Türk Kardiyoloji Derneği Arşivi, 37, 35-40.
2. Babatunde, O.A., Olarewaju, S.O., Adeomi, A.A., Akande, J.O., Bashorun, A., Umeokonkwo, C.D. & Bamidele, J.O. (2020). 10-year risk for cardiovascular diseases using WHO prediction chart: findings from the civil ser¬vants in South-western. Nigeria BMC Cardiovascular Disorders, 20, 154-163.
3. Badır, A., Tekkaş, K. & Topçu, S. (2014). Knowledge of cardiovascular disease in Turkish undergraduate nursing students. European Journal of Cardiovascular Nursing, 14(5), 441-930.
4. Cin, A., Doğan, E.S. & Demirağ, H. (2018). Paramedik öğrencilerinin kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeylerinin belirlenmesi. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi, 6, 36-43. DSÖ. Cardiovascular Diseases. URL: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-dise¬ases(cvds)#:~:text=Cardiovascular%20diseases%20(CVDs)%20are%20the,%2D%20and%20middle%¬2Dincome%20countries. Erişim Tarihi: 10.02.2022
5. Erkal, E. & Demir, S. (2020). Sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin kardiyovasküler hastalık risk faktörlerine ilişkin bilgi düzeylerinin belirlenmesi: Artvin Çoruh Üniversitesi Örneği. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 8(2), 293-301.
6. Erenoğlu Son, N. (2018). Tıp fakültesi 1. ve 3. sınıf öğrencilerinin CARRF-KL ölçeği ile kardiyovasküler hastalık bilgi düzeylerinin belirlenmesi. Kocatepe Tıp Dergisi, 19, 54-58.
7. Ibrahim, M.M., Rahman, N.A.A., Rahman, N.I.A. & Haque, M. (2016). Knowledge, attitude and practice of malaysian public university students on risk factors for cardiovascular diseases. Journal of Applied Pharmaceutical Science, 6(02), 56-63.
8. Karakoç Kumsar, A., Taşkın, Y.F. & Altınbas, A.Ö. (2015). The effect of cardiovascular risk factors knowledge level on healthy life style behaviors and related factors in nursing students. International Journal of Basic and Clinical Studies, 4, 47-60. Krupp, K., Wilcox, M.L., Srinivas, A., Srinivas, V., Madhivanan, P. & Bastida E. (2020). Cardiovascular risk factor knowledge and behaviors among low-income urban women in Mysore. India. Jornal of Cardiovascular Nursing, 35(6), 588-598.

9. Oğuz, S., Cesur, K. & Koç, S. (2011). Hemşirelik öğrencilerinde koroner kalp hastalığı risk faktörlerinin belirlenmesi. Türk Kardiyoloji Derneği Kardiyovasküler Hemşirelik Dergisi, 2(2), 18-21.
10. Öz, Ş. & Koç, A. (2018). Üniversite öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve kardiyovasküler risk faktörleri bilgi düzeylerinin belirlenmesi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 3(2), 16-30.
11. Paslı Gürdoğan, A., Kurt, S. & Ünsar, S. (2014). The knowledge about cardiovascular risk factors among students in a faculty of health sciences. Eurasian Journal of Family Medicine, 3(2), 79-84.
12. Şimşek, E. & Ökmen, M.Ş. (2020). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeylerinin incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 22(3), 1-11.
13. TKD. Türkiye Kalp ve Damar Hastalıkları Önleme ve Kontrol Programı Eylem Planı (2015-2020) URL: https://tkd.org. tr/TKDData/Uploads/files/Turkiye-kalp-ve-damar-hastaliklari-onleme-ve-kontrol-programi.pdf Erişim Tarihi: 10.02.2022
14. TÜİK. Ölüm Nedeni İstatistikleri 2018. URL: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Olum-Nedeni-Istatistikleri-2018-30626 Erişim Tarihi: 10.02.2022
15. Türker, E. & Tanrıkulu, G. (2022). Bir vakıf üniversitesinde öğrenim görmekte olan öğrencilerin kardiyovasküler hastalıklarına ilişkin risk faktörleri bilgi düzeyi ve yaşam biçimi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Paramedik ve Acil Sağlık Hizmetleri Dergisi, 3(1), 16-26.
16. Uysal, H., Enç, N., Cenal, Y., Karaman, A. & Topuz, C. (2013). Awareness about preventable kardiovascular risk factors of students attending faculties of nursing and literature. Anadolu Kardiyoloji Dergisi, 13, 728-31.